zooda yolda

zooda Hürriyet Seyahatte!!

2010-08-23T01:39:00.000-07:00

Her ne kadar meslek kısmında biraz karışıklık olsa da -illüstratör olan Tansu, yazar olan ben oluyorum- ilk röportajımız olması münasebeti ile kendisini Zooda'da yayınlıyoruz.

buyrun tıklayın okuyun

Arjantin-Şili! Burada yenir et diri ve iri

2010-05-16T15:24:00.000-07:00

Mendoza

Denizi olmayan İzmir diye tabir edebileceğimiz (gerek üzümü gerek sıcak havası) Arjantin’in bu şirin kentine geliniz, hatta mümkünse şarap festivali dedikleri Vendimia zamanına denk getiriniz yolculuğunuzu…

Şarabı seviyor, restoran restoran gezmeyi bir hayat felsefesi olarak benimsiyorsanız Mendoza’da aradığınızı kesinlikle bulacaksınız. Gece saat ondan sonra canlanan şehirde her zevke her mutfağa uygun (fiyatı ile doğrultulu) birçok seçenek var. Siz şimdi aa aaaaaa hepsine gittiniz mi diye soruyor olabilirsiniz… cevabımız tabi ki hayır ve fakat hepsinin önünden geçip ağzımızın sularını kontrol altına alabilme başarısını gösterdik.

Yemesi dışında içmesi ve özellikle şarap içmesi ile ünlü olan Mendoza’da üzüm bağlarına doğru kültür turları düzenleniyor. Biz denedik, tavsiyem bu turlardan birine katılınız ( içine yemek dahil olmayan tadım turları bütçesel olarak daha az acı vermekte). Bi şarap nasıl oluyor da oluyor? sonrasında nasıl oluyor da şarhoş oluyoruz? çok şarap içmek alkolizm midir? sorularına cevap bulacağınız bu turda bol bol ve çeşit çeşit şarap tadıyorsunuz. Mendoza bölgesine has üzüm çeşidi nedir? Kültürel sorusunun cevabı: Malbec… Marketlerden ısrarla isteyiniz! İstemekten korkmayınız zira şarap fiyatlarının uygunluğu insanı alkolizme yöneltiyor… İspanya menşeili bir üzüm olan Malbec, havası sebebi ile Mendoza’da daha iyi tutmuş, sonrasında tuttun şimdi bırakma felsefesi ile gelecek nesillere taşınmış ve şişelenmiş.

Sonuç olarak Mendoza’da şarap içilir içilir içilir…

Bariloche

Mendoza’dan güneye doğru giderken İsviçre’yi göreceksin, sakın şaşırma… Evet evet ne oldu demeyin, nefis doğası ile Bariloche’yi bi deneyin.

Gerek doğası, gerek soğuk havası, gerek mimari yapısı, gerek çikolatası ve gerekse Saint Bernard köpeği ile Arjantin’in şirin İsviçre kenti Bariloche… Gezmek için araba kiralayınız ve doğaya doyunuz. Zaten doydunuz o zaman beslenmenize fazla gerek kalmadı. Bu yüzden yeterli kalori almak için bol bol nefis çikolatalardan yutunuz. Bir cadde boyunca serilmiş çikolata tükkanlarından herhangi birine dalabileceğiniz bu kentte, biz Abuela Goye Patagonia isimli tükkana daldık ve çok memnun kaldık. Artık fazla serotenin hormonu salgılamaktan mıdır nedir, ağzımız kulaklarımızda kendimizi dağlara bayırlara vurduk…

El Calafate

Efe ile buluşma noktası olarak belirlediğimiz bu kentte, Efe ile buluşmamızın hakkını vererek güzel bir market alışverişi yaptık. Kolları sıvadık, mutfağa daldık. Arjantin etlerine yabancı olmamızdan kelli mangal olayına burada dalmadık. Daha çok özlediğimiz Türk yemekleri ve ucuz Arjantin birası yuttuk. E tabi isimlerini öğrenmek için birkaç et denedik (et isimleri ve lezzet furyası daha sonraki şehirlerde). Şehirde tek tük ama üfff restoranların camlarından, koca bir mangal üzerine gerilmiş kuzuları gözlemledik. Bundan sonrası için beraber yiyeceğimiz etlerin hayalini kurarak bütçelerimizi tekrar gözden geçirdik…

Puero Natales – Şili

Şili’nin bu daha soğuk kasabasına iner inmez ağzımıza layık, arka bahçesi olan bir hostel seçtik. Hostel sahibi olan Cristobal’den mangal nasıl yakılır konu başlıklı ilk dersimizi aldıktan sonra lezzet furyası başladı. Öncelikle mangalın Asado olduğu ile başlayan dersin sonunda kendimizi Asterix çizgi romanından hatırlayacağınız üzere bir Galya sofrasında bulduk. Tabi ki bir Galyalıya uygun olarak elle daldık etlere… Kasabın kaldığımız hostele yakın olması ve 2 litrelik şarabın çok çok ucuz olması sebebi ile her gün Asado yaptık.

Alınan dersler:

Mangal asadodur. Asadoluk etler kasaba sorulmalıdır. En yumuşak et Lomo’dur. Chorizo (sucuk gibi) çok lezzetli çok fena bişeydir. Castillo kaburgadır, yerken kemikler üzerinde et kalmayana kadar sıyrılmalıdır. En güzel et Patagonya’da bulunur, zira en körpe en dana hayvanlar Patagonya düzlüklerinde güdülür…

Punto Arenas –Şili

Pasifik Okyanusu’nun iyot kokusunu hissedebileceğiniz Şili’nin bu sevimli kasabasında, biz üç şilahşörler olarak kendimize yeni bir görev edinip – e madem okyanusla bu kadar dip dibeyiz biz Türkler balık yemeliyiz- konu başlıklı arama ve çok yürüyüş sondajımıza başladık. Yaklaşık bir saatlik haritasal ve içgüdüsel arayışın ardından balık halini bulduk. Kimbilirneçokbalıkvardır hayalimizi denizin dibine sokan balık halinde, tükkanlarını kapatmaya hevesli üç balıkçıdan en sevimlisi olan balıkçı teyzede karar kılarak ve adlarını bilmediğimiz balıkları dürterek balık alma isteğimizi bildirdik. Teyzenin ispantolcasından mıdır nedir ayrıca zaten Fransız olduğumuz okyanus balıklarından levreğe yakın olanı gözlemlediğimiz adı gayet İspanyolca olanına hamsi fiyatı verek teyzeye temizlettik. Sonrasında meşhur market alışverişlerinden birini gerçekleştirip hostelimizde balığımızı buğulama tarzında şereflendirdik. Yemekten sonra marketten edindiğimiz piscoyu, hostelde yemek yaparken bizi hayretle izlerken tanıştığımız İsrailli çiftle paylaştık.

Ertesi gün bu şehirde balık yemek yerine, bu bölge ile ünlü king crap (dev kırmızı yengeç)

yemenin parlak fikriyle uyandık. Şehirde bulduğumuz balık lokantasına adım atarak menüdeki kral yengeç amcanın çok kral bir fiyattan satıldığını gözlemledik ve adımlarımızı geri aldık. Balık ve yengeç yemenin manasızlığına hostelde yemek yapmanın manasızlığı eklenince biz de dışarıda yemenin doğrultusunda daha önceden bilgisini edindiğimiz tenedor libre ( açık büfe yiyebildiğin kadar ye, üstelik barbekü dahil) restoranına sandalye attık. Türk gibi açık bife yiyip, mangalında kuzu gerili barbekü odasından isimlerini hatırladığımız et parçalarından yedik hattaben biraz abarttım. Hep aynı eti yemenin verdiği acı ile (Castillo ve chorizo) bundan sonraki rt duraklarıbdan önce et isimlerini öğrenmeye yemin ettik…

Ushuaia-Arjantin

Dünyanın sonuna gelip son dwefa yemek yiyeceğiz hissiyatı ile Ushuaia’daki market alışvarişlerimizi iyice abarttık. Havanın her tür bölümümüzü dondurması sebebi ile dışarıda mangal yakma eyleminden vazgeçip hosteldeki insanlarla sosyalleşmeyi seçtik. Kendilerine köfte pilav tabule şakşuka yaptığımız hostel ahalisi bizi kutlayarak bulaşık yıkamayı gerektirmeyecek temizlikte tabaklarını süpürdü. Biz de bu durumdan dolayı kendimizi biraz içkiye verip her gün şu viski bu votka o bira denedik. Sonunda Arjantin litrelik biralarının çok güzel olduğunun kararına varıp her gece ayrı bir marka bira denedik (Quilmes, İsenpeck, Scheineder, İmperial).

Hostelden sıkılıp dışarı markete çıktığımız aralarda yol üzerindeki restoranlardan king crap araştırması da yaptık ve fakat bu meretin hiçbir yerde ucuz olmadığını gördük. Dolayısı ile king crap tadamadan ve daha fazla soğuktan donmadan Buenos Aires’e gitmeye karar verdik…

Buenos Aires burada et yiyor herkes…

Daha taksiden adımımızı atar atmaz sokak köşesindeki pizza fabrikasını keşfederek başladık Buenos Aires’e. İlk denememizde isimlerini bilmediğimiz lezzetli pizzaları yiyip sonraki denemelerimizde bilinçli hedefe ulaştık az metre kare pizza fabrikasında.

Lezzet hezeyanı geçirdiğimiz bu şehirde uzun vadeli alışverişler yaptığımız market hikayelerini geçip nerede et yenir bilgisine geçmek istiyorum.

San Telmo Desnivel parillla lokantası hem fiyatı hem de lezzeti ile çok leziz. Bite de Chorizo yiyip vino de la casa içiniz (T-bone steak ve kırmızı şarap). San Telmo’ya bir Pazar günü uğramayı unutmayınız, niye mi? Desnivel’e Pazar günü rastladım, sevinçli bir açlık içerisindeydim, derinden bakınca barbeküye, etleri cızırdarken gördüm. Dedim Lomo sandwich, dedi ok amigo, ardından büyükçe bir parça cızırdayan lomo parçasını aldı ve büyükçe bir dilim kesti. Yarım ekmeğin içine atıverdi hiç düşünmeden. Efe ile birbirimize baktık ve sonrasında el yapımı sosların olduğu masaya koştuk ( chimi sos favorimiz). Sosu ete ve ekmeğe yedirdikten sonra bu sandviçin ikimize fazla geleceğini anlayıp derhal et sorumlusu eliaçık mangalcı abiye gidip ikiye bölmesini rica ettik 5 peso da bahşiş attık. Efe bizden daha uzun süredir gezdiği için çocuğun ete kana ihtiyacı vardır diye büyük parçayı ona verdim. İster inanın ister inanmayın çöktüğümüz kaldırımda tam 3 dakika içerisinde sandviçlerimizi yuttuk. Edacım biricik karıcııma da alışverişten döner dönmez bir lomo sandviç ısmarladım. Karıcıım da gayet yuttu...

Palermo lokanta cenneti. Biz bu bölgede iki ayrı lokanta denedik. Las Cabras fiyatının uygunluğu yanında, lezzeti ve porsiyonun bolluğu ile bizi hezeyana uğrattı. Bife de Lomo, Mixto Achuraz, Bife de Chorizo yiyip tabi ki ev şarabı içiniz. Bu bölgedeki diğer lezzet fırtınası görece daha şık, Miranda isimli lokantada kopuyor. Yine et yiyiniz. Chorizodan vazgeçmeyiniz. Lomo yiyip kendinizden geçiniz…

Buenos Aires’e gelip her küçük köşede bir barbekküye rastlayıp, cızırdayan chorizoları görüp koklayabilirsiniz. Hatta bir adım daha atıp, ayyyy pistir bu demeden gözü kapalı yiyebilirsiniz. Zira şehire gezerken bize gelen aacıkma seanslarını bastırmak için mekan gözetmeden her yerden choripan (sucuk ekmek) yedik ve hiç pişman olmadık.

Eğer barbeküden sıkılırsanız Recolata – Bario Norte bölgesinde yer alan Cumana’ya (kumanya diye tabir ediyoruz) uğrayınız. Castrol diye nitelendirdikleri tencere yemekleri damak tadımıza çok yakın. Locro (etli fasülye) ısmarlamanızı öneririm. Zira her lokmada bizim kurupilavı hatırlayıp anılara dalıyorsunuz. Bu cumana lezzet mekanında yerel insanlar ile tanışmak kaynaşmak çok kolay ve fakat bir mate (Uruguay çayı – su kabağından bir kaseye mate çayını döküp içine bir demir pipet daldırıyorlar sonrasında sıcak suyla mateyi sulayıp sıcak sıcak hüpletiyorsunuz pipetten) söyleyip ortamı ısındırmanız lazım. Bu Arjantinliler her yerde (otobüs kullanırken bile) içiyorlar bu çayımsı acımsıyı. Sosyalleşmek için matelerini dudaktan kalbe misali barış çubuğu muamelesi ile paylaşıyorlar. Gelenek mateyi servis edenin bizdeki saki misali bitenleri doldur amigo tarzı sonsuz serviste bulunması. Siz gracias be abi diyene kadar paylaşım devam etmekte. Cumana lokantasının mate yanında bisküvi ve tereyağından oluşan jumbo menüsü de mevcut. Biz üç kişi mate isteyip 2 saat kadar daha oturduk yemekten sonra. Bitmeyen bir termos sıcak su ile geliyor mate ve bitiricem diye helak oluyorsunuz... İçerken dudaklara ve dillere dikkat.

İguassu Şelaleri

Şelaleler muhteşemdi amaaa, yorgunluk atmak için akşam yemek için keşfettiğimiz parillacı daha da muhteşemdi. Arjantin ve Güney Amerika gezimizin son durağı olan bu noktada, Türkiye’de etin kilosunun 30 TL yi geçmiş olduğunu anımsayıp veryansın ettik son kez ete, lomoya, chorizoya.

Dikkat edilmesi gereken tek bir husus, sakat et tabağı ve hezeyanı ısmarlarken içerisinde morcilla (kan sosisi) olmaması. Tadı pek hoş olmayan bu et türevinin bıçakla kesildiğinde hoş olmayan bir görüntü sergilemesi.

Son olarak Arjantin’de tüm barbekü ürünü etlerin (sakat atlar hariç) orta kıvam pişmesi. Tabağınıza gelen büyük parça eti bıçakladığınızda içinin pembe görünmesi bu yüzden. Sakın geri göndermeyin, biz denedik gayet mükemmel (kesinlikle pişmemiş muamelesi yapmayınız). Adamlar biliyorda kilosu 30 pesodan – 12 TL gibi bir para – et satıyorlar ve hergün et yiyorlar doğal olarak. Tereciye tere, Chicoslara ( çocuklar, adamım, abijim...) et satılmaz...

Ve döndük, bunlarda son sözler, şimdilik.

2010-05-11T15:57:00.000-07:00

Yol bitti, biz de eve geri geldik. 4 farklı havalimanı, 18 saat uçuş, 10 saat bekleme, toplam 2 gün sonunda 2 yorgun ama mutlu savaşçı olarak kedimize-sayın totoro-, ailemize ve arkadaşlarımıza kavuşmuştuk.

Ne hisseder insan 6 ay sonunda eve dönünce, pek sıradan olmayan bir altı ayın sonunda, iki sırt çantasına sığdırılan ve yol boyu çek çekli bavul hayali kurulan bir altı ayın sonunda kafasının içinde dönüp duran bir takım fikirle eve geri geldiğinde.

Bu yoldan büyük beklentilerim yoktu, uzun süre bir hayaldi, zamanla yerini hayalden takıntıya dönüştürdü, gün geçtikçe, eğer bu yola çıkmazsam bir sonraki adıma atlayamayacağımı düşünsem de kendimi gayet güzel bir şekilde rutine teslim etmeyi tercih ederek, işimi değiştirdim, spor salonuna yazıldım, taksitli alış verişlere giriştim. Sonra yavaştan güney Amerika’ya gidilinsin fikri tekrar dürtüklemeye başladı, kolay olmadığını itiraf etmeliyim, para biriktirmekten ziyade harcamama kısmı epey yorucu oldu, ama başardık. Eylül ortası bir gün Dikilitaş’taki yüksek binalardan birine girdik, gişedeki kadın kimliklerimizi alıp yerine bizi 17. kata ulaştıracak elektronik kartları verdi. 17. katta gelince indik, kapının zilini çaldık, 5 dakika sonra bütçemizin önemli bir kısmını oluşturan meblağayı kredi kartlarımız aracılığı ile gişedeki bayana bırakmış ve bizi İstanbul-New York- Sao Paulo- İstanbul hattında uçuracak biletlerimizi almıştık, artık tren raydan çıkmış ve olayın gitsek mi acabası kalmamıştı. Sonrası görece olarak daha kolay oldu, istifalar edildi, aileler ve arkadaşlarla ayrı ayrı partiler yapıldı, çantalar birkaç kere hazırlandı, son gece “aslında her şey internette de var gitmesek acaba konulu geyik türlü defalarca yapıldı ve maaile olarak uğurlandık. Gerisini zaten biliyorsunuz.

Benimse bu uzun girizgah sonrasında asıl gelmeye çalıştığım kısım “eveeet geri döndük de ne oldu peki” kısmı? Bunun da tabi bir başlangıcı var, planlarımızdan erken döndük, çünkü evde bizi bekleyen ve ameliyat olması gereken bir babamız vardı, her ne kadar kendisi bunu hiç çaktırmayıp Oscar yıldızlarına taş çıkaran bir performans sergilese de neyse ki kuşlar haber verdi. Gelmek için bu sefer İstanbul’dan sonra ikinci evimiz olan Buenos Aires’te benzer yüksek bir binanın bu kez 24. katına çıkan bir asansöre bindik, bu kez gişede bir bay vardı, gene kredi kartlarımızı uzattık, gene şifreler tuşlandı. Asansörle aşağı inerken birbirimize bakıp –sanki hiç gitmemiş gibi oldu- dedik, İstanbul’dayız bir haftadır ve aynı his devam ediyor, sanki hiç gitmemiş gibiyiz.

Ama, aması var, burada bir virgül koyup öyle devam etmek gerekiyor, gitmemiş gibiyiz, ama gitmeden önceki biz değiliz artık, bunu biliyoruz, hem de çok kesin olarak biliyoruz. Basit tanımıyla şarj olduk, uzun yıllar, daha önceki uzun yıllarda biriktirdiğimiz onlarca detayın getirisini yiye yiye epey hafiflemiş, boşalmıştık, o boşluk yavaştan dolmaya başladı, kırmızı ışık, yeşile döndü. Bundan sonraki yegane amacımız bu şehirde de yolda olduğu kadar dingin ve gözleri açık bir şekilde hareket etmek olacak. Yapabilecek miyiz, yoksa bir yerlerde tökezleyip daha kolay ama sıkıcı olanı mı seçeceğiz, bunu zaman gösterecek. Şimdilik tek plan, istemediğimiz hiçbir şeyi yapmadan, önce istediklerimizin üzerine yoğunlaşmak, bu blogu olursa bir kitaba çevirmek-yanı başımızda basılı hali de dursun diye-kendimize verdiğimiz bu molayı mümkün olduğunca uzatıp, çalışmak için değil, yaşamak için yaşamak. Ve ne yazık ki pek mutsuz ve suratsız ülkemiz de, gülümseyebilmeye devam etmek.

Şimdilik olan biten bundan ibaret.

Iguazu kardeşler

2010-05-05T13:24:00.000-07:00

Dünyanın en büyük şelalelerine ev sahipliği yapan Iguazu nehrinin iki yakası Güney Amerika kıtasının en büyük iki ülkesi Arjantin ve Brezilya tarafından paylaşılmış. Dolayısıyla şelalelerin tamamını görmek istiyorum hissiyatındaysanız bu bölgede en az iki gün şart hatta 2 günden fazlası gereksizde denilebilir.

Buenos Aires’ten 18 saatlik bir otobüs yolculuğu ilke ulaşmış olmamız neticesinde-otobüs her ne kadar cama, yatılabilitesi mümkün, bir araç olsa da çok aranasımız olmadığı için hemen terminal karşısındaki ilk hostelele yerleştik. Derhal ücretsiz kahvaltımızı mideye indirdikten sonra da şelalelerin Arjantin kısmına doğru yola çıktık. Bir ay sonra doğaya dönüş.

Bu iki ülke şelaleleri kendi aralarında paylaştıklarından ve muhtemelen gayrı safi milli hasılatlarına güzel bir katkı sağlandığından tek günlük turistleri kendilerine çekebilmek için türlü numaralara girişmişler, öncelikle her iki milli parkın içine de kocaman bir otel kondurulmuş, Arjantin tarafında süper tipsiz ve doğaya uyumsuz Sheraton vardı, Brezilya’daki otelse en azından mimari anlamda gözü tırmalamayan daha makul bir bina. İkincil olarak her parkın içinde türlü atraksiyon mevcut, koca kamyon kasalarına doluşup milli parkın içinde hoplaya zıplaya gezmek, sürat botu içerisinde şelalelerin altına gidip donunuza kadar ıslanmak, bunge jumpeng yapıp tepe üstü şelale görmek-bu bir tek Brezilya tarafındaydı- gibi farklı seçenekler sunmuşlar. Son olaraksa parklar büyük olmaları sebebiyle nazenin turistçikler-bunlar biz değiliz tabii, diğer amcalar ve teyzeler oluyor- yorulmasın diye her iki parkın içine de asıl hadiseye varıncaya kadar sizi götüren bir toplu taşıma ağı var. Arjantin tarafında bu havadar bir trencikken, Brezilya tarafında çift katlı üstü açık otobüs olarak karşımıza çıkıyor.

Bu arada son bir not olarak hediyelik herhangi bir şey alacaksınız banko Brezilya tarafı, adamlar uğraşmış didinmiş güzel tişörtler, magnetler, oyuncaklar ve bilumum kıvır zıvır yapmışlar. Bir tek kar küresi yoktu onu da tropikal bölgede yaşamalarına verdim.

Önce Arjantin maceraları; Suların gereğinden fazla cozutması sebebiyle bizim bulunduğumuz günlerde Arjantin tarafının bir kısmı kapalıydı, ancak aynı yeri ertesi gün farklı bir açıdan Brezilyadan göreceğimiz için durumu umursamayarak başladık heyecanla yürümeye. Daha birkaç adım atmadan kedi boyutlarında karınca yiyenin küçüğü diyebileceğimiz, aramızda niyeyse kunduz olarak adlandırdığımız bir hayvanat yanımızdan hızla geçince beyler hemen fotoğraf makinelerine uzandılar, meğerim içerisi o hayvanatın arkadaşları ile doluymuş bir de üzerine pek yüzsüzmüş kendileri bu durumu da iki soluklanalım da bir sandviç yiyelim diye oturduğumuz kafede kendilerinden bir grubun yoğun tacizi yüzünden kapalı alana geçerken yakinen yaşamış olduk.

Şelaleler kolayca gezilebilsin diye Iguazu’nun Arjantinli Belediyesi hiçbir masraftan kaçınmamış ve şelaleler boyu yürüyüş yolları ve olayı yakından görebilelim diye platformlar döşemiş. Suyun sesi uzaktan geldikçe adımlarımızı hızlandırarak ilk platforma vardığımızda fark ediyoruz ki bu güne kadar hiçbirimiz gerçek anlamda bir şelale falan görmüş değiliz, yani eğer ki bizim gördüklerimiz şelale ise peki bu ne? Yan yana dizili onlarca şelale birleşerek deeeev bir şelale yaratmışlar ve kendilerini kaybetmiş bir hızla akmaktalar, her yeni platformda bu şelaleler silsilesi aralarda gökkuşakları oluşturarak farklı bir açıdan görünüyor, ve mütemadiyen daha ileri gitme istemi yaratıyorlar. Muhtemelen mevsimsel nedenlerden ötürü etrafı yoğun bir kelebek nüfusu sardığından ara ara şelalelere olan ilgimizi kaybedip bilumum renkteki kelebeklere odaklanıyoruz. Biz odaklanırken Efe kendini kaybedip kelebek avcısına dönüşüyor. Bknz Efe Flickr.

Sayın şelaleleri yukarıdan iyice incelediğimize kanaat getirdikten sonra aşağı kesime yöneliyoruz, aşağıda da yukarıdaki gibi yürüyüş yolları ve platformlar oluşturmuşlar ancak buradaki platformların yukarıdan belirgin farkı ıslanıyorsunuz, zira belli bölgelerde yok olmakla birlikte genel bir su sıçrama durumu var. Kontrollü bir yürüyüşle minumum ıslanarak turu tamamladıktan sonra hafiften pelte kıvamında şehre geri dönüyoruz.

İkinci günün rotası Brezilya, Brezilya halkının normal şartlarda daha gevşek olmalarını beklerken, Arjantin’den daha organize çıkıyorlar. Bu kez şelalenin tepesinden değil tam karşısından yüründüğünden manzara daha güzel olsa da dünkünün aksine çok yoğun bir su sıçraması hakim, bu sıçrama hiç yok olmadığı gibi aksine artarak çoğalıyor. Neyseki hava sıcak ıslanıp ıslanıp kuruyoruz. Dün Arjantin tarafından göremediğimiz şeytan durağı “devils parada” üzerinde yürümeyi olanaklı kılan rampaya geldiğimizde öncü kuvvet olarak Efecan’ı gönderiyoruz, sonuçta Efe epeyce bizse gayet makul ölçülerde ıslanarak parkın son kısmına ulaşmayı başarıyoruz. Brezilya tarafı gezintisel olarak daha kısa sürse de benim açımdan daha etkileyici bir görüntüye sahip, beylerse öncelikleri fotoraf olduğundan konu hususunda çekimser kalıyorlar.

Brezilya (Foz de Iguacu) tarafına ulaşmak için Arjantin’den(Puerto de Iguazu) kalkan 2 tip otobüs var, biri turistler için olanı terminalden alıp parkın kapısına kadar götürüyor ve aldığı yere tekrar teslim ediyor. Arada hem Arjantin’den çıkışınıza hem de Brezilya’ya girişinizi mümkün kılan giriş çıkış damgalarınızı yaptırmanıza olanak tanıyor. Diğeri ise saatleri belirsiz olan halk otobüsleri (collectivo), bu otobasların şoförleri sınır kapısında durma ihtiyacı hissetmediğinden pratikte Arjantin’den çıkıp Brezilya’ya girmiş olsanız da resmi olarak Arjantin’de kalmaya devam ediyorsunuz. Biz turist otobüsü ile gidip döndüğümüzden ve onun da saatleri arasında uzun boşluklar olduğundan parktan arta kalan kısmı Efe’nin kredi kartı yardımıyla hediyelik eşya dükkanında geçirmeyi tercih ettik.

Şelale kenarında uzun saatler yürüyünce enerjimiz azaldı haliyle, biz de bu duruma son vermek ve kaybolan kalorilerimizi geri kazanmak amacıyla tradisyonal usullere uygun şekilde müzik icra eden amcaların çaldığı bir mekanda şimdiye kadar yediğimiz en lezzetli ve aynı zamanda ne yazık ki Arjantin’de yediğimiz sonuncu etleri yiyerek Iguazu faslını kapadık.

Esasen artık açıklamakta bir sakınca kalmadığı için buraya da yazabilirim, Iguazu ile birlikte yolda bitti bizim için. Asli planımızda Sao Paulo ve Rio vardı, ancak İstanbul’a dönmemiz gerektiğinden bu iki şehri bir başka bahara bıraktık. Allah affetsin J

Son bir kez daha Buenos Aires

2010-04-30T05:10:00.000-07:00

Bugün itibarı ile bu güzel şehri terk ederek kuzeye doğru yola devam ediyoruz. Bir aydır ev hayatı, çanta toplamama, taksi ile kolay ulaşım derken, hazırlanırken fark ettik ki tempomuzdan epey kaybetmişiz.

Gelelim şehirden son notlara, iki önceki yazıda belirtmiş olduğum Feria de Matadores’e gittik. Fakat öncesinde 1 saate yakın yol yapmak gerekiyor, şehir içindeki ilk ve son uzun yolculuğumuz da bu oldu zaten. Pazara vardığımızda giriş kısmının bizim Mahmutpaşa benzeri 3 tanesi bir milyon tezgahlarından oluştuğunu görmek epey üzücü oldu, onca yol tepmişiz, bari biraz daha içerilere doğru yürüyelim dedikçe, görüntü değişti. Meğer bir hayli güzelmiş. Şehirdeki diğer pazarların aksine ağırlık yerli nüfus olduğu için fiyatlarda çok daha makuldu. Şayet her tür bıçak ya da Arjantin çobanlarının kullandığı diğer ıvır zıvırdan almak isterseniz doğru adres bu pazar. Alto Palermo alışveriş merkezi önünden 92 no’lu otobüs 1,25 pesoya (50 centten az) getiriyor.

Daha önce anlatma sözü vermiş olduğum milonga ya da tangoya dair ne yazık ki canlı veri elimizde yok çünkü bir şekilde erteleye erteleye gidemedik. Ancak var olan bilgiler şu şekilde, şovlar gereksiz pahalı ve çok turistikler, 2-3 farklı tangocu ve orkestranın yer aldığı şovlar için yemekli ve yemeksiz alternatifler mevcut, çok param var derseniz VIP var, süper VIP var. Milongalar ise daha ziyade halkın gelip bir arada dans ettiği sizinde onları izleyerek eğlendiğiniz, varsa kendinize güveniniz aralarına karıştığınız taverna/kulüp arası mekanlar. Halktan kişiler dans ediyor derken de yanıltmasın bura halkı tango konusunda epeyce yetenekliler ve izlemesi de çok keyifli oluyor. Hatta yol boyu gördüğümüz bilumum dans eden insandan sonra diyebilirim ki en eğlencelisi sıradan insanları dans ederken izlemek, yaşlı başlı amcaların ciddiyeti, teyzelerin kıvraklığı uzun süre karşılarında dikilip izlemeye teşvik ediyor.

Ancak tabi hiç tango izlememiş de değiliz, Boca ve San Telmo’da sokakta ve bilumum lokantalarda tango yapan gruplar var, biz her birine birkaç defa gittiğimiz için “bugün performansları iyi değil, geçen sefer kıyafeti daha güzeldi” gibi yorumlara bile başlamıştık ki, Buenos Aires için süremiz doldu.

Boca Juniors ve River Plate, Arjantin’in iki manyak futbol takımı, Boca vaktiyle İtalya’dan gelen göçmenler tarafından kurulmuş halkın kulubü, medar-ı irtiharları tanrının eli Maradona; River Plate ise karşı mahallenin zengin çocukları tarafından kurulan ezeli rakip takım. Bizdeki Galatasaray –Fenerbahçe benzeri bir mücadele bu iki takım arasında yıllardır süre geliyor. Dahası dünyanın en önemli ve ateşli derbileri arasında ilk sıralarda yer alıyorlar. Bundan kaç sene önce hatırlamıyorum ancak River’in 2-0 kazandığı bir derbi sonrası, Bocalılar tarafından 2 River taraftarı öldürülüp ardından durum şimdi eşitlendi şeklinde bir hadisenin yaşandığını da söylersem aradaki mücadelenin ne kadar centilmenlik sınırları içinde geçtiğini tahmin edebilirsiniz. Biz ne yazık ki derbiyi bir hafta ile kaçırdık, sonrasında da her hafta maça gitmeye niyetlendiysek de, son hafta sonu Boca’nın tabeladaki durumunun sondan 3-4 gibi rezil bir noktada süründüğünü görünce Denizli – Ankaragücü gibi maç seyretmek yerine bıçak bakmaya pazara gittik. Ama tabi her şeye bir yana sırf renkleri için bile kalbimiz Boca’dan yana, tabii ki sarı lacivert!

Sırf sizlere şehrin toplu taşıması hakkında doğru bilgi verebilmek için rahatımızdan feragat ederek, bir gün metro, bir günde otobüs kullandık. Metro hattı epey yaygın, epey kalabalık, hız olarak fena değildi, metrobüsün içinde işe gidiyor hissiyatı yarattığından bir daha kendisine hiç bulaşmadık. Otobüs ağı anladığım kadarı ile biraz daha karmaşık, aynı otobüs giderken başka dönerken bambaşka sokaklardan geçiyor, yolu çılgınca uzatma potansiyeline sahip, binerken gideceğiniz yeri şöför beye söyleyip ona göre makinaya parayı ödemek icap ettiğinden bozuk demir parasız binmemek de faide var. Biz bir ay nerdeyse her yere taksi ile gittik, bir sefer dışında – onda da taksiye Boca’dan binmiştik, bildiniz şehrin en sakat bölgesi- ne bir kazıklanma ne de başka bir sorun yaşadık. Akşam saatleri iş çıkışına denk gelirse biraz trafik oluyor onun dışında taksileri tek geçerim. Fiyat – kalite dengesi de backpacker için bile gayet makul.

Son olarak da sıklıkla ziyaret ettiğimiz süpermarketlere değinmek isterim. Çanta ile içeri girmek pek olası değil, arada kaçılsa da illaki dolaba kilitlemek gerekiyor, bu eksi yönü. Artı yönü ise kasiyerler aldığınız ıvır zıvırı güzelce torbasına yerleştirip size öyle veriyor, içki ve et ucuz. Büyük Coto’larda önceden pişirilip hizmete sunulmuş devasa bölümler sayesinde akşam yemeği ile uğraşmaya da gerek kalmıyor.

Bu şehri fırsat bulunulduğunda illaki geri dönülecekler arasına yazarak Iguazu’ya doğru yola devam ediyoruz. Bakalım Niagara’nın rakibi şelaleler ne kadar büyükmüş.

Buenos Aires'te fuar zamanı

2010-04-24T09:26:00.000-07:00

Şu sıralar şehirde 36. Uluslararası kitap fuarı süregelmekte.
O bile saat 14:00'de başlıyor.
Daha nasıl anlatayım adamların genişliğini.

Arjantin, Meksika, Peru ya da Şili

2010-04-21T20:01:00.000-07:00

Arjantinli ressam, illüstratör ve gravür sanatçısı Antonio Berni'nin "Manifestacion" Gösteri isimli resmi. MALBA'da koca bir duvarı kaplayan orijinali burada olduğundan çok daha etkileyici, bu yolun, bu yoldaki insanların tarihinin bir özeti.

Madde madde Buenos Aires 1

2010-04-20T11:35:00.000-07:00

3 haftadır buradayız, sonunda iyice şehrin yerlisi olduğumuza kanaat getirerek kimi gözlemlerimi paylaşmak isterim.

- Bu şehre yolunuz düşerse etten şaşmayın. Palermo çevresi ve San Telmo ‘parilla’-mangal da pişen bilumum etsel ürün- için doğru adresler. Her şeye evet, ama Morcilla’yı (kan sosisi)pk önermiyorum. Palermo kısmı rehber kitaplarda pek açıklayıcı geçmiyor dolayısı ile biraz kafa karıştırıcı olabilir, şöyle ki şehirde edineceğiniz bilumum haritada Palermo, 3’e ayrılıyor. Biri Palermo, arada birkaç fena olmayan lokanta ve alışveriş merkezi var. 2.si Palermo Hollywood iyi yemek için asıl bölge burası – Las Cabras’ı fiyat lezzet dengesi ile öneririz (3 kişi tıka basa leziz et + 1 şişe ucuz ama içilebilir şarap 100 peso=26 dolar=40TL gibi bir şey), eğer ki biraz daha öderim derseniz Miranda’da oldukça iyi. Palermo Soho olarak geçen bölge ise barlar, gece kulüpleri ve bilumum enteresan butik açısından epey zengin. Palermo Soho’da hafta sonları kurulan (plaza Sarmiento’da)pazarın duvarında oturup biraz soluklanayım, gideceğim barı seçeyim derken yanınıza gelip kurabiye satan birileri olursa reddetmeyin, 10 pesoya (2,5 dolar) 3 kurabiye ile gecenize renk katın.

- Hafta sonlarınızı herhangi bir açık pazarda ona, buna, şuna ve diğerine bakarak geçirmeyi illaki ihmal etmeyiniz. San Telmo bu pazarların en meşhuru, sadece pazar günleri kuruluyor, ana meydandaki antikacıların dışında pek matah bir şey olmasa da, ortam itibarı ile oldukça eğlenceli. Tango şovları, yolda şarkı söyleyenler, sokak orkestraları, pantomim gösterileri ile gün geçip gidiyor. Orta kısımdaki kimi antikacılarda bizde 80lerde pek moda olan birbirinden çirkin bijuteri takılar olsa da, onlara aldanmayın, derhal bir yandaki tezgaha geçin, benim aklım hala o gümüş çatal bıçak takımlarında misal.

Şayet tişört, elbise, çanta, şapka şeklinde bir alışverişi tercih ediyorsanız Palermo Soho, Sarmiento meydanındaki pazara gitmeniz gerekiyor, burası hem cumartesi hem de pazar açık. Yok ben daha minimal takılacağım, takı olur, enteresan bir obje olur derseniz de Recoleta Mezarlığının önünde kurulan pazarı önerebilirim. Burası da hem cumartesi hem pazar açık. Giderken yanınıza çimlere yayılmayı mümkün kılacak bir örtü falan alırsanız etrafta takılan bilumum müzik ve sanat insanının da tadını çıkarabilirsiniz. Birde şehrin biraz dışında –otobüsle 30-35dk kadar- bir pazar daha varmış, daha ziyade yerli halk gittiği için diğerlerinden daha ucuz ve daha çok gaucho (Arjantin sığır çobanı) malzemelerinin satıldığı bir yer –erkek çocukları bıçak istiyor-, orayı gitmeyi becerebilirsek orayı da anlatacağım.

- Hafta içi bir gün San Telmo bir günde Palermo civarında hafta sonu kalabalığında derin inceleme fırsatı bulunamayan butiklerde geçirmek cüzdansal açıdan olmasa da gözlem ve yutkunma açısından oldukça faideli, özellikle bizdeki her şeyin birbirine benzediği butikleme ve sergileme anlayışı açısından ilham verici. Gitmişken, fotoğraf makineniz da mutlaka yanınızda olsun. Bu şehirde her yer duvar resmi dolu ama bu bölgede en göz alıcıları yer alıyor. Üşenmeyip Calle Russel’ı bulursanız ne dediğimi daha iyi anlayacaksınız.

- Bir iki müze var şehirde, muhtemelen çok daha fazla var da biz sadece ikisine gittik. Her ikisi de uygundur. MALBA ve Buenos Aires Bellas Artes. Bellas Artes’e giriş bedavaa, dolayısı ile her an gidip gezilebilir, MALBA, çarşambaları % 70 daha ucuz, Citi Bank müşterilerine diğer günlerde de % 25 ucuz. MALBA daha güzel, eğer tek bir müze görümselseniz onu öneriyorum.

- Gece olayı bu şehirde aşmış dersem kesinlikle abartı olmaz. Gece yarısı ikiden önce nereye giderseniz gidin daha az giriş parası ödüyorsunuz -buradan çıkan sonuç şehir gece 2’den sonra asıl coşmaya başlıyor. Bu coşkunluk hali genelde 6-7 artık enerjiniz nereye kadarsa devam etmekte. Biz ortalama 5, 5:30 gibi ortamı terk ettik, içeride insanlar halen zıplıyordu. Sokaklardaki barlarda da insanlar mutlu mesut biralarını içmeye devam ediyorlardı. Turist olmanın en güzel yanı olarak hangi ara çalışıyorlar, nasıl kalkıp işe gidiyorlar hiçbir fikrim yok.

Şehirde gece hayatına renk katmak için farklı alternatifler de mevcut, arayın bulursunuz.

Bunu muhtemelen her rehber kitapta okuyacaksınız, bende hatırlatmak isterim, buranın halkı fena halde köpekperver ama bokunu alayım da çöpe atayım anlayışı yok, dolayısı ile sokaklar mayın tarlası kıvamında, yürürken aman da şu vitrine de bakayım diye dikkat dağınıklığına düşmeyin, boka batarsınız.

Bir de bunu özellikle çok sevdim, burada çocuklar okula çekçekli çanta ile gidiyorlar (belki bizde de vardır ama ben bilmiyorumdur), aman çok ağır anne sen taşı, sırtım ağrıdı durumu yok. Zaten şehir dümdüz, tepsi gibi –daha tek bir yokuşa rastlamışlığımız yok- Hatta bazı veletler işi büyütüp çantanın üzerine binmiş, çantayı da anneye çektirmekte, biz de olsa bu çekçekli çanta olayı muhtemelen bütün çocuklar bunu yapardı.

Tango nerede izlenir, milango mu yoksa şov mu? İlk sekiz tango adımı. Peki ya futbol, Boca Juniors mu, River Plate mi? Tabii ki Boca.. Toplu taşıma nasıl oluyor, olurda şehrin dışına çıkmak istersek nereye gidebiliriz acaba konularına bir sonraki postumuzda değineceğim.

Beni bu güzel havalar mahvedecek...

2010-04-12T22:57:00.000-07:00

Şehre geleli 12 gün oldu. İlk bir hafta gerçek bir Parteno –Buenos Airesli- gibi yaşamak için bizde ritmimizi değiştirdik, Buenos Airesliler gibi geç saatlerde yiyip (takriben 22:00), geç saatlerde yatmaya (takriben 04:00-06:00 arası) başladık ancak henüz vakitlice uyanmayı çözemediğimiz için ne yazık ki şehir keşif turlarımızda erken saatlerde başlayamıyor. Bütün bu sebeplerden ötürü önceliği evin yakınındaki bölgeleri görmeye verdik, umuyorum ki Buenos Aires’in ritmine ayak uydurdukça keşif alanımızı genişleteceğiz.

İlk durak, Recoleta Mezarlığı, evden yürüyerek 20 dakika uzaklıktaki mezarlık dünyanın en görülesi 10 mezarlığı arasında kabul ediliyor. Bana her ne kadar tuhaf gelse de gezilesi mezarlık kavramı, gidiyoruz yerinde incelemeye.

Arjantin’in devlet başkanı, asker, politikacı, şair, yazar nevinden yüzlerce önemli şahsının ebedi istiharatı konumundaki mezarlığın en popüler ölüsü Evita olarak bilinen Eva Peron. Bir nevi Arjantin’in Leydi Di’si olan Evita 33 yaşında kanserden öldüğünde Arjantinliler için çoktan kutsal insanlar mertebesine erişmiş, kendisinin fakir fukara dostu bir insan olmasının yanı sıra, genç yaşta üstelikde hastalık sonucu ölmesinin de bu sevgi selinde etkisi olduğu kuşkusuz.

Mezarlığın girişinde, içerisini daha rahat gezebilmeniz için nerede kimin yattığının işaretlendiği haritalar satılıyor, bizde bir harita alıp başlıyoruz turumuza. Bildiğimiz mezarlıklarla ilgisi olmayan, ölülerin insani boyutlardaki mezarlar yerine her biri küçük birer Yunan tapınağı görünümündeki mezar odalarına-ya da evlerine ya da binalarına- gömüldüğü mezarlıkta birkaç saat geçirmemize rağmen ben de ne o “rest in peace” durumu, ne de ölüleri rahatsız ettiğim duygusu oluştu. Aksine süs ve debdebenin verdiği rahatsızlık hissi kaldı. Estetik anlayışının maksimumda olduğu oldukça etkileyici ve güzel bir mezarlık olmasına rağmen müze gezmiş gibi oldum.
En başından beri özellikle görmek istediğim 27 yıldır her Perşembe günü saat 15:30’da Plaza de Mayo’ya gelip kaybolan çocuklarının haklarını arayan anneleri görmekti.
Arjantin'de bizim gibi tarihindeki kirli sayfaların kalın kalın ciltler oluşturacağı ülkelerden-bize benzetilişinde bu karanlık tarihin etkisi de büyük- 1976-1983 yılları arasında hüküm süren diktatörlük yıllarında, Dirty War/Kirli Savaş döneminde, rejime karşı çıkan, hakkını arayan ya da kısaca kafası çalışan yaklaşık 30.000 kişi bir şekilde ortadan kayboluyor. Yolda yürürken ya da yatağında uyurken ansızın kaybolan bu insanlar için devlet tepkisiz kalınca, e haliyle kendi kaybettikleri insanlar için tepki göstermelerini beklemek pek olası değil, anneler yavaş yavaş bir araya geliyorlar, kaybolan kızlarının ve oğullarının hakkını aramak için. Burada tanıştığımız bir arkadaşımız, bu karanlık dönemde ansızın(!) kaybolanların ağırlıklı olarak 20 ila 35 yaş arasında yer aldığını ve bugün bizler yaşında binlerce insanın annesiz ve babasız büyüdüğünü söylediğinde trajedinin bir başka boyutu daha ortaya çıkıyor.

27 yıldır süren bir eylem, annelerin de büyük çoğunluğu artık hayatta değil. Bugün, bu büyük birlikten doğan birliktelik farklı bir boyuta da taşınmış, anneler için kurulmuş bir dernek geride kalanların hakkını aramayı sürdürmek ve yaşananları tarihin unutulanlar hanesine hapsetmemek için çalışmaya devam ediyor.
Ama acının asıl yüzü hayatta olan anneler. Onları Plaza de Mayo annelerinin simgesi beyaz baş örtüleri ve ellerinde çocuklarının siyah beyaz resimleri ile meydandaki heykelin etrafında her kaybolan isim okundukça, ‘presente’ 'burada' diye bağırarak yürürken görmek mümkün. Gözlerindeki acı, inat ve inançla birleşmiş, 27 yıldır dolmayan bir boşluğu omuzlarında taşıyan bir avuç anne kalsa da geriye, her hafta bu meydanda Arjantin devletinin vicdanına baskı yapılmaya devam ediliyor.

Gelecek durak, San Telmo’da pazarı, uykusuz Buenos Aires geceleri, parillla, parilla, parilla…

Buenos Aires'te ilk günler...

2010-04-08T22:54:00.000-07:00

Uzun süredir şehre benzemeyen, tek caddeden mütevellit sadece adı şehir olan yerleşim bölgelerinde dolaşan bünyeye Buenos Aires ilaç gibi geldi. Geniş meydanları, kalabalık sokakları, iş çıkışı trafiği ve günün her saati azalmayan insan seliyle, büyük şehir kaosuna balıklama daldık. Özlemişim.

Gelmeden önce tamamen konformist nedenlerle ev kiralamıştık, ev umduğumuzdan küçük çıksa da, ilk şoku atlattıktan sonra stratejik konumu ile kalbimizi fethetti.

Şehirdeki ilk günlerimiz için söylenecek çok fazla bir şey yok açıkçası, zira neredeyse hiçbir şey yapmadık. Ama, her ne kadar realiteye dönüşmese de her gün için mutlaka bir planımız vardı.

En son Pazar akşamüstü saatlerinde, “hani bugün San Telmo’ya gidiyorduk, saat de 6 olmuş pazar toplanmıştır herhalde gitmesek mi ki, ev de pek rahat” dediğimizde durumun vahametini fark edip attık kendimizi Buenos Aires caddelerine.

Evin etrafında market, banka, tekel bayii gibi stratejik açıdan önemli merkezleri keşif turlarımızın dışında ilk uzak yürüyüş rotamız Florida Caddesi’ne doğru gerçekleşti. İstiklal Caddesi benzeri ince uzun bir cadde, sağlı sollu dükkânlar, cadde üzeri satıcılar, aşağı yukarı yürüyen insanların arasına karışıp ne yapacağımıza karar verene kadar bir iki tur attık cadde boyu, sonunda da tabii ki önce süpermarkete sonra da eve geldik.

Kiraladığımız ev Recoleta’da. Civcivli mekan Santa Fe bulvarına 2 blok uzaklıkta. Yani Buenos Aires’in orta yerinde, vakitsel kaygılarınız yoksa, evden çıkıp şehrin dört bir köşesine yürümek mümkün, şehir zaten dümdüz ve adres sistemi geri zekalılar düşünülerek oluşturulduğu için kaybolmak da neredeyse na mümkün, tabii evin adresini unutmamak şartıyla.

Bu şehirde mottomuz konfor, dolayısı ile yürümediğimiz ender zamanlarda da tercihimiz taksi oluyor, her ne kadar kullanmamış olsak da şehir haritası üzerinden anladığım kadarı ile başarılı bir metro hattına sahipler.

Şehirde ritim, tüm güney Amerika gibi yavaş, ama haklarını yemeyeyim restoranlar dışında burada Mendoza gibi uzuuun siestalar yok, dükkânlar şayet tatil günü değilse gün boyu açık. Yeme içme kısmında ise durum o kadar parlak değil, saat 16:00’ya kadar yediniz yediniz yoksa, adamlar büyük bir rahatlıkla kapıyı yüzünüze kapatıp, açılış saatlerinin yazılı olduğu panoyu gösteriyorlar. Biz Türkler için alışılmadık olsa da, bu kıtada sistem bu.

Çalışmak için yaşamak yerine, yaşamak için çalışan insanların ülkesi Arjantin’de akşam yemekleri en erken 10’da yeniliyor, gece hayatı ise gece yarısı 2’den önce başlamıyor. Sabah 5’e kadar barda kalıp ertesi gün nasıl işe gidiyorlar, onu henüz anlamış değilim ama araştırmalarımız sürüyor, anlayınca burada sizlerle de paylaşacağım bittabi.

Dünyanın sonu... Ushuaia

2010-04-05T21:46:00.000-07:00

Bizim evin mutfağında duvarı boydan boya kaplayan bir dünya haritası asılı. Güney Amerika’ya gelmeden önce o haritanın başında uzun saatler geçirmişliğim var. Bildiğim mesafeler ile bilmediklerimi kıyaslamak için parmağımla İstanbul-Ankara arasını ölçüp, primitif kilometre hesabı yaparken değişmez hedefim hep Ushuaia’ydı.

Dünyanın son noktası. Sanki o kadar uzağa gitmeyi başarabilirsem her şeyi yapabilirmişim gibi hissediyordum. Dünyanın sonundaki feneri gördükten var olan ve olmayan tüm yollara dair misyonum tamamlanacak ve sonsuz huzura kavuşacaktım.

4,5 ayın sonunda Patagonya’nın sonbaharı, bizim içinse gayet kış olabilecek hava şartları altında Ushuaia’ya geldik. Dünyanın sonundaki o fenere de gittik.

Beagle körfezinin ucunda, minik bir kayalığın üzerinde kırmızı beyaz bir fener.

Ushuaia Arjantin’in ve güney yarım kürenin en son kenti. Antartika’ya 1000 km uzaklıktaki bu minik kent penguen biblosu ve gümrüksüz ıvır zıvır satan dükkanların dizili olduğu bir caddenin iki yanına kurulmuş. Beagle kanalına açılan limanıysa dünyanın en rüzgarlı denizinde helak olan gemiler için sığınma noktası.

Dükkanların bitiminde, caddenin sonunda, müze haliyle bile insanın sinirlerini bozan zamanının en korkunç hapishanesi yer alıyor. 5 bloktan oluşan cezaevinin bir bloğu en ufak bir restorasyon dahi yapılmadan ilk hali ile bırakılmış. 20 cm’e 20 cm boyutlarında bir ışık boşluğuna sahip 2 metrekarelik hücrelerin yan yana dizilmesinden mütevellit binanın bu bölümünde, sobalarda özellikle yanmıyor ki, her ne kadar az önce bilet parası ödeyip girmiş olsanız da Patagonya’da bir cezaevinde olmanın trajedisini dibine kadar yaşayın.

Biraz daha restore edilmiş diğer blokta ise hücrelerin kapısında vaktiyle orada yatan kişi hakkında bilgiler, gazete kupürleri ve fotoğraflar yer alıyor. Kimi hücrelere yataklar ve mahkûmların 3 boyutlu hafif karikatürize heykelleri konulmuş. Abilerin kostümlerinden Daltonların modacısının Ushuaia’ya hapishanesi içinde çalıştığını anlıyoruz.

Duşlar, daha önce Almanya Hadamar’da gördüğüm Nazi’lerin gaz odaları ile birebir aynı mimariye sahip, kimin ne yaptığını açıkça görülebilsin diye, tuvaletlere özellikle kapı konulmamış. Mahkumlara sosyalleşecek ortam olsun diye de yapılmış olabilir tabi, adamların hakkını yemeyeyim.

Buralara kadar gelirseniz, bu adı denizcilik müzesi olan ancak denizcilikle ilgili yegane kısmını iki gemi maketinin oluşturduğu hapishaneyi gezmeden dönmeyin. Kendisine sunduğumuz beleş bilete rağmen, iki adım yürümeye üşenip, hostelde kendini bilgisayara veren Efe gibi olmayın.

Dünyanın sonundaki malum fenere gitmek için, limanın girişindeki acentelerden, elimizdeki kitaba göre bize %10 indirim yapanı seçtik. Şayet bir yerlerde Get South diye minik bir kitapçık görürseniz, edinin, her şehirde illaki bir faydası oluyor. Misal Buenos Aires’te de kendisi sayesinde ücretsiz şehir turu yapacağız.Fener’e gidecek olursanız turun içine 20 kadar deniz aslanı ve 40 kadar kuşun yaşadığı bir kayalığı daha paketin içine dahil ediyorlar. Bu turu almanızı pek önermiyorum, zira 5 dakika fener, 10 dakika da bir avuç hayvan görüp dönüyorsunuz. Bu turun bir boy büyüğü ise 1,5 saat sonra penguenlere ulaşmanızı sağlıyor. Mevsim itibarı ile penguenler sayıca azalmış olsalar da (penguen mevsimi Ocak-Şubat) dünya gözü ile penguen görmek için biz de bu tura katıldık. Dünyanın en komik hayvanları arasında ilk beşe oynayan penguenleri de gördükten her kuşu becerdim bir leylek kaldı hesabı Ushuaia’da yapacak pek fazla bir kalmıyor.

Şu an bu satırları Buenos Aires’te bir evde aman bre deryalar dinler ve dibine kadar Arjantin şarabına dolanmış halimle yazmaya çalıştığımdan yazının geri kalan kısmı fazlaca tuhaf olabilir, bilgisayarınızın ayarı ile oynamayınız.

Penguen dünyasını gördükten sonra Ushuaia’da her ne kadar yapacak çok bir şey kalmasa da yoğun baskım sonucu araba kiralayarak vuruyoruz kendimizi bir kez daha Patagonya düzlüklerine. Hedef Estancio Harberton. Thomas Brigde adlı bir adam, bu dünyanın en son noktasına gelip kendisine bir yeni hayat kuruyor. Patagonya’nın gerçek sahipleri olan Ateş Kızılderilerine Hıristiyanlığı öğretme ve onları cici birer Hıristiyan yapma derdine düşen Bridge’in torunları halen Harberton denilen ve üzerinde bir evden daha fazlası olmayan bu bölgede yaşamaya ve turistlere büyük dedelerinin evinin yanı sıra kek ve kahve satmaya devam ediyorlar.

Brigde’i enteresan yapan gelip dünyanın aklına dahi gelmeyen bu köşesine yerleşmesinden ziyade bölgenin Kızılderilerine ait Yaghan dilini öğrenmesi ve 30.000 maddelik Yaghan sözlüğünü hazırlamış oluşu. Gerçi tüm kelimelerin karşılığını yazamadan diğer dünyaya göçmüş olsa da, Bridge, dünyanın birbirinden uzak onlarca köşesinde süre gelen tuhaf hayatların Patagonya temsilcisi olarak altın madalyayı hak ediyor.

Tüm cimriliğimize rağmen Harbertonların evinde –dünyanın en son noktasında- kahvelendikten ve leziz birer pastayı mideye indirdikten sonra Ushuaia’ya geri dönüyoruz. Yeni hedefimiz “güzel havalar” diyarı Buenos Aires.

Bakalım kahramanlarımızı neler bekliyor?

Mezarlıklar hayatın bekçileri. Punto Arenas

2010-03-29T19:42:00.000-07:00

Punto Arenas’da iki gün geçirdik. Punto Arenaslılar ölülerini bir kutunun içine koyup önü camlı, bir nevi her Türk ailesinin salonunda bulunan ve içinde bardak çanağın sergilendiği vitrinimsi bir dolabın içine yerleştiriyorlar. Bu çok gözlü camlı dolapta herkesin beşe beşlik bir alanı var. Geride kalanların sizi anlattığını düşündüğü bibloları sergilediği, arada sırada içine minik sahte bir çiçek yerleştirdiği, camını sildiği, sonrada kilitleyip vitrini hayatına geri döndüğü yan yana beyaz dolaplar.
Punto Arenas’ta çok az şey yaptık, bloklar boyu yürüyüp şehrin balık pazarını bulduk, uzun süre sonra leziz kocaman bir balık yedik. Kral yengeç için fiyat araştırması yapıp avucumuzu yaladık.

İstediğimiz, karar verdiğimiz bir şeyi yapıyor olmanın iyi bir şey olduğunu, nihayetinde epi topu beşe beşlik bir alandan daha fazlasına sahip olamayacağımızı bir kere daha anladığımız, mezarlığında saatler geçirdiğimiz bir şehirden geçtik.

Dünyanın sonu bizi bekliyor. Sonra tekrar gelsin sıcak havalar, parmak arası terlikler…

Macera dolu Torres del Paine

2010-03-27T14:42:00.000-07:00

Puerto Natalales’e gelirken niyetimiz bir gün dinlenmek, bir iki gün Torres del Paine Milli Park’nı görmek ve yola devam etmekti. Sonra ansızın fark ettik ki bizim daha çok vaktimiz var ve Puerto Natales’de kaldığımız hostelin mangalı mevcut. Üzerine Şili’de en baba etin kilosu 7-8 TL civarında olunca, önce biraz dinlenelim güç kuvvet toplayalım, Torres planını da iyice yapalım diyerek hostele yerleştik. Yerleşiş o yerleşiş.

Torres del Paine 220 bin hektarlık bir alana yayılmış devasa bir park, Şili’nin medar-ı iftarlarından. Dünyanın dört bir yanından her yaştan insan çadırını, tulumunu, matını kapıp buraya geliyor. Sıkı sıkıya giyinmiş olan bu doğasever insanların amacı W rotası denilen kısmı tamamlamak. İki dağ arasında kalan 2 ayrı yolu yürüyünce w şekli gibi bir şey oluşuyor, rota da adını buradan almakta. Takriben 4-5 gün süren rota boyunca aralardaki kamplarda konaklayıp, yolunuza devam ediyorsunuz, bitirince de yarı ölü ancak oldukça gururlu bir ifade ile şehre geri dönülüyor. Bu model insanlardan hostelde otururken bir sürü gördük.

Bir de parkı bizim gibi gezmeyi tercih edenler var demek isterdim ancak herkesin gıpta ve şaşkınlık arası bir nida ile karşılamasından anladığım kadarı ile bizim durumumuz pek yaygın değil bu coğrafyada.

Biz diğer parkgezerlerin aksine malzeme ve dirayet eksikliğimiz neticesinde ve ne yalan söyleyeyim daha az sefil şartlarda parkı keşfetmek için araba kiralamaya karar verdik. Araba ile W rotasına gitmek olası olmasa da parkın geri kalanını dolanarak w’da başınıza gelebilecekler konusunda süper fikir sahibi olunabiliyor.

Hava muhalefeti nedeniyle hostelimizde oturmuş güzel güzel arabalı yol planımızı yaparken, bir süre önce CS sayesinde varlığından haberdar olduğumuz taze Güney Amerika seyyahlarından Engin’den mail geldi. Biz de Engin’i beklemek için bir gün daha kampı erteledik.

Engin’le buluşmak üzere gittiğimiz hostelde, “ ufacık şehirde bir anda ne kadar çok Türk olduk” derken Torres del Paine’lerde rehberlik yapan Cem’le, alışveriş için markette kendimizi kaybetmişken Melike ve Gülcan’la karşılaşınca yolun Türklerle karşılaşma limiti de doldu.

Bir süre öyle mi yapsak yoksa şu daha mı iyi olur şeklinde ne idüğü belirsiz konuşmadan sonra Engin’i de eklemek sureti ile 4 kişi, 1 gece Torres’lerde konaklamalı 2 günlük bir araç kiralamaya karar verdik, o karar her nasıl olduysa araç kiralanan mekanda 3 güne çıktı. Takriben 50 sandviç ekmeği, sayısını bilemediğim kadar meyve, 4 litre kadar şarap-sırf içimiz ısınsın diye- bilumum ıvır zıvır doldurarak marketten çıkıp gelecek 3 gün evimiz olacak araca vardık. Efe tamamen kendinden emin bir ifade ile açtı bagajı her şeyi güzelce yerleştirdi. Sonra da kapıyı açmaya gitti, zorluyor zorluyor heyhat kapı açılmıyor, neden acaba, çünkü biz 4 zekâvet Türk aynı renk ve modelde başka bir arabanın içine güzelce 3 günlük malzememizi yerleştirmişiz, bizimkisiyse kuzu kuzu hemen önümüzde durmaktaymış. Neyse ki, az evvel kendisine 15 kadar torba armağan ettiğimiz yanlış araç, arabayı kiraladığımız yere aitmiş de besinlerimizi kurtarabildik.

Aynı günün gecesi, Cem’in doğum günü olduğundan, hazır o kadar Türk bir araya gelmişiz, bu donmaya bir adım kalmış memlekette bir garip Türk arkadaşımızı yalnız bırakmayalım diye kendisi tarafından davet edildiğimiz bara gidince gruba bir Türk daha eklendi. Herhalde birkaç saat daha kalsak İstanbul’un nüfusuna yakın bir sayıya erişecektik de, sabahın kör karanlığında yola düşüleceğinden son rahat uykumuzu uyumak üzere hostelimize geri döndük.

Milli Park şehirden 150 km uzaklıkta ve yolun bir kısmı pek berbat. Bizim gibi keyif pezevengi olmayıp normal bir turist gibi davranırsanız saat 8 gibi şehirden kalkan otobüslerle 2,5 saat gibi parka varılıyor. Araç katkılı ekibimizse tamamen duygusal nedenlerle karga kardeşlerle birlikte kalkarak yola koyuldu. Arjantinliler kadar olmasa da Şilililer de az gevşek tipler değiller, mesaiden önce parkın kapısında duran pek kimse olmuyor-tabi doğru kapıyı biliyorsanız- Netice itibarı ile ilk gün elimizi kolumuzu sallayarak milli parka girişimizi gerçekleştirdik.

Daha önce katıldığımız bir toplantıda rüzgarın gücünü tuhaf şaklabanlıklarla anlatan abinin her ne kadar beceriksiz bir şaklaban olsa da rüzgar konusunda mübalağa yapmamış olduğunu parkın içinde arabanın kapısını ilk açmamızla birlikte anlamış olduk. Bir zamanların motorperveri Efecanın dediğine göre sayın rüzgar kimi noktalarda takriben 150 km hızla esmekteymiş, valla ben olayı daha iyi hissedebilmeniz için Taksim meydanında şemsiyeleri ters çeviren rüzgarı 100’le çarpmanızı önerebilirim.

İlk gün bu coşkun rüzgar eşliğinde ve parkın farklı bölgelerine yayılmış kapılardan çıkmayacak şekilde aşağı yukarı dolanıp, bilumum hayvanat ile muhatap olduktan sonra-dev bir akbaba, birkaç leş yiyici ve hayatımın ilk doğal tilkisi- gece oluverdi. Buraya gelmezden önce niyet arabada kalmak olduğundan arabayı çekecek kuytu bir yer arayışı başladı, ancak tabii bu iş dışarıdan bakıldığı kadar kolay değil. Öncelikle riskleri var, şöyle ki parkın içinde belli kamp alanları var ve bunların dışında bir yerde kalmak hem resmi olarak yasak hem de pumasal olarak sakat. Diyelim ki gecenin kör vakti çişimiz geldi, araçtan inmek istedik, alim Allah bir tarafımızı pumaya kaptırmayacağımız garanti olmadığından makul fiyatlı bir kamp yeri arayışına geçtik. Yegane makul alan parkın dışında olunca da aman canım bu adamlar zaten gevşek sekizden önce nasıl olsa gireriz Türk mantığı ile gönül rahatlığı içinde parkı terk ettik. 4 fil bir vosvosa nasıl sığar ile birebir benzer şekilde zorlu bir gecenin ardından bir kere daha kargacanlarla uyanıp yola çıkıldı. Heyhat bir gece önce, devrisi sabahın erken saatlerinde kamplarını terk edeceğimizi söylediğimiz kamp bekçisi kişi kapıyı zincirle kapayıp etrafına da geçilemesin diye delikler açtığından bu eylem o kadar kolay gerçekleşmedi. Etrafta bir 15 dakika korna çalarak dolanmamızla kimse ilgilenmeyince 4x4’müz var canım pervasızlığı ve Engin’in cengaverliği ile attık kendimizi tarlaya ve hayrettir ki çıktık anlamsızca kapalı park alanından.

Aa sürpriz, sabah daha 7 bile olmamasına rağmen terbiyesiz park görevlileri ellerinde kahveleri kapıda oturmuyorlar mı? Sanki biz bir arkadaşa bakıp çıkacaktık dermişçesine kapıya kadar gidip ardından da tam bir zeka örneği sergileyerek geri vitesle ortamdan hızlıca uzaklaştık, tek kahve ile ayılmadıklarından olsa bekçiler duruma herhangi bir şaşkınlık göstermedi. Daha bir saat var açılışa nasıl olsa hissiyatıyla secret kapımıza doğru çılgın bir yolculuk başladı, ancak parkı çevreleyen gölü hesaba katmamışız, gölde kaç yüz kilometreyse artık git git bitmiyor, sekize 5 kala gibi mücadeleden vazgeçip B planı arayışına geçmiş dört Türktük artık.

B planı şehre geri dönüp, karşımıza ilk çıkan kafede sıcacık kahvelerimiz eşliğinde bir gün öncesinin fotoğraflarını bilgisayara aktarmak, sıcak bir mekanda olmanın dayanılmaz hafifliğinin tadını çıkarmak oldu. Arada Engin’in açık bıraktığı farlar yüzünden biten aküyü şarj etmek için şehirdeki kısıtlı sayıdaki arabaya yapmış olduğumuz maymunluğa değinmiyorum bile.

Devrisi sabah tekrar kargalarla son kez olarak yola düştük secret kapımıza doğru. Gayet kendimizden emin bir şekilde kapıya varınca yeni bir sürpriz, henüz ışıklar kapalı ancak kahverengiler içinde bir adamın belli belirsiz silueti gözüküyor, nasıl oldu halen bilmiyorum, adam sanki orada, yok değil derken ardımıza bile bakmadan girdik bir kez daha herhangi bir ödeme yapmaksızın Torres del Paine’den içeriye.

3.gün tüm çektiğimiz eziyete değecek kadar nefis bir hava vardı. Renk oyunları eşliğinde bir gün doğumunun ardından, her köşede onlarca fotoğraf çekerek parkın ilk gün göremediğimiz bilumum yerini soğuktan morarıncaya kadar dolandık. Özellikle araç katkısı ile ulaşılabilen Grey buzulu denen bölüm, her ne kadar Moreno kadar şaşalı olmasada epey bir mesud etti.

Buzulun hemen yanı başındaki kumsalımsı alanda türlü şaklabanlıklar eşliğinde uzun saatler geçirdikten sonra, gönüllü şoförümüz Engin tarafından 3 ayrı koltukta 3 ayrı pestil olarak son bir mangal gecesi geçirmek üzere sıcak hostelimize ulaştık.

Gelecek durak; Punto Arenas fekat öncesinde macerayı başka bir gözle görmek ve sefilliğimize gülmek için tıklayın

bir kaç tuhaf gün, bir kaç tuhaf adam

2010-03-25T09:59:00.001-07:00

Bu şehir yolun en tuhaf duraklarından biri oldu. Sönmeyen mangal ateşi önünde durmaksızın her türden et yedik, bol bol içtik. Çok fazla Türk gördük. 4x4 bir aracın içinde rüzgarın 150 km estiği dağlarda konaklama gafletinde bulunduk. Uzun uzun yazacağım...

Buzul göreceksin, sakın şaşırma!

2010-03-20T08:59:00.000-07:00

Aylardır 2 kişi gezerken birdenbire 3 kişi olunca, üstelik bu üçüncü kişi bizim aksimize bir hayli sosyal bir kişilik çıkınca gezinin temposu ve şekli bir anda değişti. Kendi halimizde sesiz sakin gezerken ve en büyük atraksiyonumuz gurme faaliyetlerken, Efe ile birlikte olay daha çook yemek, daha çook içmek ve daha az dolanmak olarak şekil değiştirdi.

El Calafate’ye geliş nedenimiz her ne kadar Efe ile buluşmak olsa da asli neden Perito Moreno olarak bilinen dünyanın en iri kar kütlesini görmek olduğu için ilk gece bıraktım çocukları yiyip içip kendi hallerinde takılsınlar ancak devrisi sabah için glayzer turunu satın alarak erken kalkmalarını garantilemeyi de ihmal etmedim.

Glayzer denilen şeyi en kaba şekli ile tarif edecek olursak, erimemiş devasa boyutta bir kar kütlesinin önünde yöresinde bulunan bilumum kayayı beraberinde sürükleyerek oluşturduğu yapı denilebilir. Bu yapı çok ağır hareketlerle ilerleyerek bir göl ya da denize ulaştığında ise erimeye başlıyor, ancak arkadan gelen yeni kar kütleleri öncü kısma baskı yaptığından ötürü glayzer hem enine hem de boyuna büyümesini devam ettiriyor. Benim bu primitif açıklamamdan bir şey anlamayanlar linke tıklayarak sayın wikipediden daha açıklayıcı bilgi edinebilirler.

Sabah Efe’yi çekiştirmek sureti ile olsa da, biz emekli gezginler olduğumuzdan her otobüse mutlaka bir 10 dakika öncesinde gidip yerlerimize yerleşirken kendisi ile birlikte otobüsün kalkmasına 5 dakika kala ancak hostelden çıkabildik, gene de glayzere giden otobüse yetişmeyi başardık. Bir saatlik bir yolun ardından milli park girişinde de bir miktar döviz kustuktan sonra (takriben 25 dolares) otobüsümüz bir müddet daha ilerledi ve her ne kadar kendimizi hazırlamış olsak da bu kadar iri kıyım olabileceğini tahmin etmediğimiz Perito Moreno ile göz göze geldik. Büyükmüş.

İnelim fotoğraf çekelim derken otobüs bir hamle daha yaptı ve buzul gözden kayboldu, meğer şoför abi bizi katamaran aracılığı ile buzulu dibinden görebileceğimiz bir noktaya getiriyormuş, bir kez daha dövizler kusuldu, efe çekiştirildi-11:30 da kalkacak katamarana da 11:31 de binmeyi başardık.

Glayzer denilen koca kar, uzaktan büyük gözüküyordu yakınına geldikçe kendisinin ne kadaaar devasa olduğunu daha iyi gözlemleme şansına sahip olduk, beyler fotoğraf makineleri ile adeta bir aşk yaşarak şakur şukur 5000 bin kadar fotoğraf çektikten ve büyük bir hevesle birkaç parçanın kırılıp suya inmesini bekledikten sonra kıyıya geri döndük. Daha önümüzde 3 saat kadar zaman olduğundan Arjantin Milli Park bakanlığının güzel bir hareketi olan ve buzulu baştanbaşa görmeyi olanaklı kılan yürüyüş parkurumsu alandan usul usul ilerleyerek ve bu esnada hafif çapta donarak farklı noktalarda dev parçaların suya inişini gözleyebildik. Bu buzulun suya inişi oldukça enteresan bir hadise, önce hafiften bir çatırtı sesi geliyor, sakin sakin yürüyen herkes derhal olayı görebileceği noktaya koşuyor, fotoğraf makineleri çekiliyor akabinde gelen poaaat şeklindeki oldukça yüksek ses ile suyun sıçrayışı makinelere hapsedildikten sonra az önce yoğun heyecan gösteren kitle tekrar normale dönerek buzul etrafındaki yürüyüşlerine devam ediyorlar. Tabii biz bu şekilde yolumuza ne yazık ki devam edemedik meğer Efe’nin içinde gerçek bir Japon varmış kendisi bir noktaya kitlenip “harikayım, süperim işte bu" nidaları ile fotoğraf çektiğinden bir süre sonra otobüse kati surette geç kalmamasını tembihleyerek onu kendi haline bıraktık. Garibimin saati olmadığı için, otobüs saatinden epey önce kan ter içinde koşarak yanımıza geldi, bizse aynı esnada yaymış güneşleniyorduk.
Hostele geri dönüldükten sonra yeme içme hadisesi kaldığı yerden kesintisiz bir şekilde devam etti, dolayısı ile de ertesi gün Şili’ye geçme planlarımız badem oldu. Devrisi gün uzun saatler hostelde yaydıktan sonra Efe’yi çekiştirmek sureti ile dışarı çıkarak El Calafate’nin kıyısına kurulduğu gölün etrafında bize eşlik eden bir bobi ile epey eğlenceli birkaç saat geçirdik. Tam bobinin bizi sahibi olarak ilan ettiğini düşünürken geri dönüş yolunda kendisi yeni gelen turistlerin yanı sıra ilerleyerek bizi sattı. Sanırım gönüllü rehberlik yapan bir bobi kendisi.

Yarın Şili’ye kesin geçiyoruz, yeni hedefimiz Puerto Natales. Plan Torres del Paine Milli Parkı olsa da sadece barbekü ile de sonlanabilir, bakalım göreceğiz.

Ruta 40

2010-03-19T07:26:00.000-07:00

Bariloche’den daha güneye inmek için birkaç yol var. Yollardan biri otobüsle Rio Gallegas’a kadar 30 saat kadar gidip ordan da 4 saat geri dönmek, diğer i ise 2 gece yolda konaklamalı Ruta 40 üzerinden 2 gün sürekli aşağı doğru kaptırıp gitmek. Biz de 2 yolu tercih ettik. Otuz saat yerine 12 saat yol, bir gece Perito Moreno’da konaklama ardından bir 12 saat daha ve ikinci gecenin sonunda El Chalten’e varış. El Chalten’in olayı Fitz Roy dağı. Gerçek dağcılar çılgınca tırmanırken diğer hevesliler de günlük yürüyüşlerle kendilerini rahatlatıyorlar. Biz, hemen akabinde ezberbozanefecanla randevumuz olduğundan buradaki yürüyüşleri es geçip devrisi günün sabahında El Calafate’ye doğru yola devam ettik.

Büyük buluşma şu şekilde cereyan etti, biz artık kendileri ile kardeş olduğumuz genç irisi sırt çantalarımızla son yokuşu tırmanıp neredeyse hostelin kapısına vardığımızda tepede pırıl pırıl bir güneş vardı. Hava hafiften soğumuş olsa da güneş münasebetiyle durum pek anlaşılmıyordu, o esnada uzaktan “tırmanın lann” şeklinde bir bağırtı ve şerefimize kalkan bira şişesini gördük. Şişenin ucunda da Fefecan’ı . Yol yorgunusunuz bir yardım edeyim çantanızı alayım demeksizin kendisi birasını içmeye devam ettiği için biz de mecburen çantalarımızı masanın dibine bırakarak arkadaşın birasına ortak olduk. Sonrası El Calafate notlarında.

Bariloche, karşında bir sigara içip ölebilirim

2010-03-15T17:10:00.000-07:00

Henüz arkeoloji ile yoğun olarak teşvik-i mesaide bulunurken İsveçli bir arkadaşımla gün boyu otostop yaparak Assos’tan Babakale'ye gitmiştik. Babakale’de bir kale vardır, Asya’nın Avrupa’ya açılan son noktasından sonsuz bir Ege Denizi uzanır gözünüzün önünde. Babakalede kalenin burçlarına oturduğumda hissettiğim tek şey, öyle güçlü bir huzur ve vecd haliydi ki o güne kadar hiç sigara içmemiş halimle “karşında bir sigara içip ölebilirim” oldu.
Daha sonra birkaç kere daha gittim Babakaleye aynı duygunun peşi sıra. Olmadı.

Bu gün itibarı ile 4 ay olmuş biz yola çıkalı, çok güzel yerler, yırtıcı bir doğa, yüzlerce insan ve onlarca nev-i şahsına münhasır şehir gördük. Kimisinde birkaç gün kimisinde daha uzun sürelerde konakladık. Sonra Bariloche’ye geldik. Tam hafiften yorgunluk ve özlem bastırmaya başlamış, heyecanımız azalmaya yüz tutmuşken.
Bariloche’de 3. günümüzde minik, kiralık ve kendisine bir şey olması durumunda ödeyeceğimiz bin dolarlık bir voucher bıraktığımız bir chevroletle ralli yollarından geçerek Villa Trufel adında kimselerin gelip gitmediği, gölün kenarına kurulmuş 3-4 evden mütevellit bir yerde durduk.

Ve ben tam 11 yıl sonra bir kere daha o kesif huzur ve rahatlama duygusunu yaşadım o gölün kenarında oturup karşımda yükselen dağlara bakarken. Bariloche burası ve bu an oldu benim için.

Bariloche’ye geliniz, Güney Amerika’ya da geliniz tabii ki ama olur da koca kıta gözünüzde büyüyecek olursa bile burasını es geçmeyiniz. Bariloche ilk bakışta İsviçre modelli tahta evleri, her köşedeki çikolatacıları, gölleri ve dağları ile biraz sonra Heidi ve Peter karşınıza çıkacakmış gibi görünen bir şehir. O kadar İsviçreliki kendisi şehrin içinde İsviçre kolonisi diye bir yerleşim birimi bile var ve bu İsviçrelilerin ağızlarının tadını bildiğini sadece oraya gidip gölün kenarına indiğinizde derhal anlıyorsunuz.

Bariloche Patagonya’nın hemen girişinde Göller Bölgesi (lake district) olarak bilinen bölgenin Arjantin tarafından kalan ve turistler tarafından en fazla tercih edilen şehri. Bir nevi göller kabesi. Huapi gölünün ve milli parkının hemen yanında ve dört bir yanı mavinin her tonunda göl ve göllere kardeş dağlarla çevirili. Tamamen turistleri ve yaşayanları mutlu etmek üzerine kurulu olduğu için çok işlevli bir toplu taşıma ağına sahip, farklı numaralara binerek ve biraz da yürümek sureti ile tüm yakın çevreyi gezmek mümkün. Fakat derseniz ki ben mümkün olan minimumda yürüyeyim ve daha fazla göl göreyim ya avuç dolusu para ödeyerek her hostel ve acente de satılan turlara katılacaksınız ya da biraz daha makul olan ve sonsuz bir özgürlük sunan araba kiralama yolunu seçeceksiniz. Biz öyle yaptık. Villa Trufel’i de bu sayede keşfettik.

Şehri tepeden görmek ve gördüğünüz şey neticesinde nefesinizin kesilmesi için birden fazla alternatif var, otto ve campaneria ve catedral bölgelerinden kalkan teleferiklere binerek yukarılara ulaşmak mümkün, en ucuz ve en güzel manzaralı olanı Campaneria’dan kalkıyor. Deneyimle sabit. Campaneria ulaşmak içinse şehir merkezinden 20 numaralı otobüse binmek kafi.

Şehri adamakıllı gezip, dört bir yandaki evlere hayran olduktan, akıl almaz güzellikteki manzara karşısında burada yaşamalıyım, burada yaşamalıyım şeklinde saçmaladıktan sonra şehir dışına çıkmaya hazırsınız. Şehir dışı denilince genelde tercih edilen ve önerilen 7 göller ve San Martin olsa da, bizim önerimiz kesinlikle San Martin’e kadar gitmeyip, Grand Circuit olarak anılan ancak nedense hiçbir tur şirketinin gitmediği Villa Trufel tarafına dönmeniz (araba kiraladığınızı varsayarak). Bir anda ağaçlar, dağlar ve yol boyu sizi takip eden sayın göllerden birisi ile burun buruna geleceksiniz ve bu daha başlangıç, inatla devam ediniz, şaşırınız, hayran olunuz, bu harika günü kendinize hediye ediniz. Pişman olmayacağınız garanti.

Önümüzde uzun bir yol var Route 40 üzerinden (1710 km) El Chalten ve oradan da Ezberbozanefeciimizle buluşmak üzere El Calafate’ye gidiyoruz. Route 40’a ve güneye dair yeni izlenimler çok yakında Zooda’da.

Arjantin'e giriş, Mendoza.

2010-03-12T16:22:00.000-08:00

1-7 Mart 2009

Depremden kaçıp Mendoza’ya sığındıktan sonra nedense hiçbir şey yapasımız gelmedi, ilk birkaç gün. Şehir çok güzeldi, kocaman bakımlı caddeler, tüm güney Amerika boyunca izini sürdüğümüz sokak kafeleri, her köşede şarap, parlak bir güneş altında rahat insanlar.

Peki neden hiçbir şey yapamadık. Öncelikle biraz yorulmuşuz, biraz da evimizi özledik, en önemlisi bu pek güzel şehir inanılmaz derecede sıcaktı, sokakta yürümeye hal bırakmayan bir sıcak.

Adamlar sıcağın bilincinde olarak sadece sabah 9-12 ve 17-21 arasında çalışıyorlar. Geri kalan vakitler ya siesta ya alkol. Nereye gidersek bir festival yakaladığımız için burada da şehir ile uyumlu ve meğersem Arjantin’in en önemli festivallerinden olan şarap festivalini yerinde inceledik, ayakta ve ayık olduğumuz saatlerde. Önce bir gece şarap güzelini seçmek için güzellerin çeşitli kılıklar içinde resmi geçidi yapıldı caddeler boyunca, devrisi gün aynı güzeller bu kez öncüleri atlı kovboylar eşliğinde salındı şehrin sokaklarında her seferinde onları izlemekte olan biz sefil halka, çeşitli meyveler, şarap, meyve suyu ve bilumum enteresan şeyi bulundukları arabalarından fırlatmak suretiyle. (şarapları fırlatmıyorlardı, onlar ancak arabaya yanaşacak kadar aktifseniz-yırtıksanız sizin oluyor) ben de kızlardan bir iki elma ve şeftali kaparak günün vitaminini almamızı sağladım.

Buranın olayı üzüm, bağlar ve neticesinde şarap olduğundan bir günde bağlar arasında dolanmaya ve şarabı yerinde tatmaya karar verdik. Bir büyük bir de aile işletmesi tarafından işletilen iki farklı şaraphane, bir zeytinyağı fabrikası ve bir likörcüden sonra tekrar hafif çakır keyif halde hostelimize dönmemizle sonuçlandı gün.

Uzun süredir hızlı, hemen her gün yeni bir şehir yeni bir keşif şeklinde gezdiğimizden Mendoza’nın bu fazla huzurlu havası battı tabi bize, kendimize atraksiyon yaratmak için bir gün de şehrin dev parkının bir kısmını kaplamış olan Mendoza Hayvanat Bahçesine gittik. Maşallah duyan gelmiş bir hayvanat bahçesi, aklınıza gelebilecek her hayvandan birer ikişer, beşer şeklinde bir araya getirmişler. Kutup ayısından, panter, leopar, çita aslan, kaplan, fil, su aygırı vs şeklinde uzayan bir yelpazede hayvanları mevcut. Ama öyle içler acısı bir haldeki o hayvancıklar, koskoca panteri benim yatak odamdan minik bir alana kapamışlar, kutup ayısının suya hasret bir havuzumsusu var, maymunların 50si birden aynı kafese tıkılmış, kuşların halinden bahsetmek bile istemiyorum.

Hayvanat bahçelerinden bir kere daha nefret ettik bu saçma turun sonunda, en son Almanya’da bir hayvanat bahçesine gitmişliğim vardı ki orası burası ile kıyaslanınca gerçek bir cennetti, az ama öz hayvanın doğal ortamlarından koparılmış olsalar da uygar şartlarda yaşadığı bir yerdi. Burası ise fotoğraflardan göreceksiniz, hayvanlar için gerçekten depresifti. Bütün o hayvanlar, sıcaktan bayılıp kalanlar dışında hapishane mahkumları gibi sürekli volta atıyorlardı, sen gel ormanlar hakimi ol sonra da şerefsiz insanoğlu seni bu hale düşürsün. Yazık. Çok yazık.

Velhasıl kelam 5 günlük Mendoza kısmı, Arjantin’le tanışmak, dinlenmek ve karaciğere yüklenmek için ideal bir karışım oldu.

Sizlere bu satırları havanın normal sıcaklık seviyelerine ulaştığı ve muhtemelen dünyanın en güzel coğrafyalarından olan Bariloche’den yazıyorum. Bariloche’yi anlatmak için bakalım kelimeler kifayet edebilecekler mi?

Viva 34 Bolivya

2010-03-04T14:36:00.001-08:00

(internet üzerinden e-mailleriyle beni 34ncü yaşımda yalnız bırakmayan tüm aileme ve tüm sevdiklerime teşekkür ederim.)

Yaş kemale erip yolun yarısına bir kala çıktığımız bu Latin diyarı yolunda, elbette sürprizlere gebe olduğumuz bilinci içerisindeydim.

Tarihler 24 Şubat 2010’u gösterdiğinde, biricik sevgilim karıcığım sabah uyanır uyanmaz, öpücüğümü verip yaş günümü kutladı. Kutlamayı uzatmayıp yolumuza devam etmemiz gerektiği bilinci içerisinde 4x4 aracımızın sıkışık arka koltuğunda Salar de Uyuni çölünde ikinci gün safarisel yolculuğumuza çıktık. Uçsuz bucaksız tuza dalıp, manzaranın büyüsü ile yaş günümü unutup seyre daldım.

Maceranın ikinci akşamı çöl yolculuğumuz bitip primitif çöl hostelimize yerleştiğimizde, günün özel anlarını fotoğrafladığım makinemle oyalanıp yemeği beklemeye koyuldum. Yemek öncesi, turumuza dahil çok milletli 6 kişilik grubumuz ile çok dilli sıcak sohbetimize koyulduk. Amaç konakladığımız hostele hakim olan çöl soğuğu havayı biraz olsun kırmaktı. Üç beş hoşsohbetten sonra karım grubumuza, o günün benim doğum günüm olduğunu açıkladı. Beş dilde (Fransızca, İspanyolca, Japonca, Polonyaca, Türkçe) tebrikleri kabul ettikten sonra, turumuza dahil olan ve o akşam içilmesi planlanan şarabı açıp kutlamamıza katık ettik.

Yazının başında sözünü geçirdiğim sürprizler kadehler kalktıktan sonra göz kırpmaya başladı. Önce yolculuğumuz esnasında sıkışık arka koltuğu paylaştığımız Japon dostumuzdan bir adet kartpostal çıkıverdi. Arkasını çevirdiğimde grubumuzdaki international dostların (şoförümüz ve karısı dahil) kendi dillerinde tebrik mesajı yazdıklarını gördüm. Karıcığımla birbirimize bakakalmıştık. Daha önce uluslararası bir hediye almamış olan ben ne diyeceğimi bilemeyerek ve gayet duygulanarak ikinci kadehimi tekrar kaldırıp herkese kendi dillerinde teşekkür ettim.

Yan masamızda ikamet eden ve diğer tura dahil olarak tahminlediğimiz, İngilizcelerinden Avusturalyalı ve İngiliz olduğu anlaşılan grup alkole bizden önce ve 6 şişe daha fazla bir farkla yemek öncesini geçirmekte idiler. Yemeklerimizi yedikten sonra zaten her zaman her yerde parti özleminde olan yan masadaki grup, elebaşları olan ve susmayı bilmek istemeyen Avustralyalı dostumuzun paylaşımcı kişiliği sayesinde masamıza şarabı ile katılım gösterdi. Masalar birleşti, bizim gruptaki şarap sever Fransız amca doğum günümü tekrar imledi. İşte yolların sürprizi o an başlamış oldu. Avustralyalı içkiperver dostumuzun tüm gruplara verdiği gazla kendimi şarap fondiplerken buldum. Sonrasında uluslararası kaynaşma ve çok sesli çok dilli doğum günü şarkım. Karıcığımla çok mutluyduk. Çölün ortasında 5000 metre yükseklikte soğuk havada ama sıcak bir ortamda hayatımdaki ilklerin ilki Bolivya’daki doğum günü partim. Gece ve şaraplar ilerledikçe partiye diğer tur grupları da dahil olmaya başlayıp şaşkınlığım iyice artmaya başlamıştı. Her gelen dünya vatandaşı, grup sayısının iki katı kadar şarabı alıp dil zenginliğini ve alkol oranını artırıyordu. Gecenin ortasında artık Brezilya’dan tutun Fransa’ya girin sonra da Japonya’dan çıkın uluslararası parti coştukça coştu. Her dilde tebrikler teşekkürler şarkılar…

Latin Amerika gezimiz sürprizlere açık. Ama inanın bu kadarını beklemiyordum. Viva 34 Bolivya…

Bolivya Gurme

2010-03-04T14:36:00.000-08:00

Yükseklerde fazla yeme alçaklarda doy felsefesini devam ettirerek sınırına adım attığımız Bolivya’da, giderek daha da yükseldiğimizi hissederek açlık ve doyma hissimizi kaybetmiştik. Coca çayının da mucizesi ile eh bari şu yerel ekmek aaaaa bi de şu yerel peynir birlikteliğinde akşamı geçiririz hissiyatıyla Titicaca gölünün Bolivya kısmında –Copacabana- 2 gün geçirerek ekonomi yaptık.

La Paz şehrinde devam eden yükseklik sebebi ile bu şehirde de gurme eyleminde bulunamayan biz küçük Özel çifti, kilo vermenin de gururu ile festivale karıştık. Hostelimizin füzyon aşçısının ne idüğü bilinmeyen ve fakat menüde vejetaryen diye nitelendirdiği, gel abla domatesin iyisi burada, hiç böyle taze biber gördün mü yaklaşımlı çorbası, La Paz yemek bölümünü sizlere anlatmama yetmiştir sanırım.

Uzun bir yolculuktan sonra ulaştığımız Sucre şehrinde irtifa kaybetmenin de etkisiyle karnımız acıkmaya başlamıştı. Güzel otelimize yerleştikten sonra güzel karıcığımla güzel bir yemek yeme kararı aldık. İlk girişimimiz Arjantinli olduğu bilinen ve fakat kokusundan burada da yapılır bre diye hissetiğimiz Empanada ve litrelik nostaljik şişe cocacola oldu. Bu girişimde ıskaladığını anlayan ama yine de vazgeçmeyen biz küçük Özeller akşam yemeğine hazırlandık.

Sucre şehrinin şık sokaklarında çok şık olarak yakaladığımız La Taverna isimli Fransız gibi gözüken restorana sandalye attık. Gayet loş ve de hoş atmosferde, uzun zamandır rastlamadığımız naziklikte garsonumuz menüyü uzattı. Şarap şişeleri ve mum ışığı arasında menülerimizden Frenk yemeklerimizi seçip, yerel bir şarap ısmarladık. Sarhoş olursak korkusundan uzak Terruno şarabımızı açtırıp gerekli seremonileri gerçekleştirip kadehlerimizi şerefe kaldırdık. Şarap Bolivya şarabından umulmayacak kadar lezzetli, kokusu hoş ve geceye uygundu.- hem bütçesel (6 dolar) hem duygusal-

Masamıza ilk gelen aperatiflerimiz gözlerimizi yaşarttı. Fırında rokfor peyniri ile pişmiş aperatifimizin üzerindeki havyar parçacıkları bizi Güney Amerika’dan alıp hayallere savurdu. Ana yemek olarak seçtiğimiz makarnalarımızın sunum başarısı yanında lezzet başarısı pek umduğumuz gibi olmadı. Uzun lafın kısası Sucre’de çok sucre(bkz. Anlamı) bir gece geçirdik.

Potosi ile tekrar yükseklere tırmanıp, bütçeyi tırmandırmanın alemi yok özlü cümlesi ile adabımıza uygun davranıp az yemeli günlerimize döndük. Gezinin favorisi Salar de Uyuni ise tam bir görsel lezzetti. Bu yüzden Uyuni için gurme bilgisi yazmadım. Fakat uzun bir çöl yolculuğuna çıkma bilinci ile yolculuk öncesinde gayet turistik bir mekanda büyük bir pizza ile 100 yıllık Potosina biralarını mideye indirdiğimizi es geçemeyeceğim.

Turumuzun aşçısı müstakbel şoförümüzün karısı olarak tahminlerde bulunduğumuz Silvia’nın muhteşem çorba ve yemekleri, tuz çölündeki görsel lezzete eşlik etti.

Dipnot; Şili’de depremi yaşadığımız için Şili gurme yazımız olamayacak AMA lezzet imparatorluğu Arjantin’de tekrar buluşmak dileği ile sarsıntısız kalın…

Uyuni, Bolivya’dan Şili’ye…

2010-03-01T14:51:00.000-08:00

Uyuni tuz çölünde, çölün kendisini ve etrafındaki bilumum lagün, krater, aktif ya da aktivitesini kaybetmiş volkan ve dünyanın midesinden çatlayarak öz suyunu dışa saldığı gayzerleri görmek üzere 3 ya da 4 günlük turlar düzenlenmekte. Turun sonunda ya gerisin geri Uyuni’ye dönüyorsunuz ya da bizim gibi Atacama Çölü üzerinden Şili’ye devam edebiliyorsunuz.

Potosi’den muhtemelen son yerli otobüsümüzle 5 saatlik süper eğlenceli -tavuklar, her yaştan çocuklar, bin yaşında görünen 50lik teyzeler, dişsiz amcalarla- seyahat sonunda Uyuni’ye vardığımızda ilk hedefimiz tur satın almak oldu. Uyuni’de çöl turları satan 50 kadar acente var ve hemen hepsinin vitrininde de bilumum farklı turistcanlar tarafından yazılmış “aman da nasıl eğlendik, şöyle süperdi, kesin öneriyorum” minvalli yazılar yer alıyor, biz önceden internet üzerinden yürüttüğümüz araştırma sonucu Andrea tur hakkında olumlu fikirler edindiğimizden bu pek etkileyici yazıları görmezden gelerek derhal kendimizi Andrea’nın ofisine attık ve hemen hemen hiç pazarlıksız adam başı 3 gün için –Şili transferi dahil- 90 dolares (630 bolivyan pesosu karşılığı) kendilerinden turumuzu satın aldık.

Uyuni için ideal zaman kıtanın tamamının aksine yağmur sezonu olan ocak ve şubat ayları, şayet yağmur ölçülü bir biçimde yağarsa tuz çölü, jeeplerin geçebileceği ve aynı zamanda biz ziyaretçilerinde oluşan ayna efekti sayesinde gökyüzü ve yeryüzünün birbirine fena halde kardeş oldukları çok acayip manzaraları görebileceğimiz şekle bürünüyor. İşin riskli tarafı eğer aynı yağmur sapıtık bir şekilde yağarsa jeepler çölün sadece ufak bir kısmına kadar girebiliyorlar ve siz de bütün o görmeyi umduğunuz ayna efektlerini internette search yardımı ile görebiliyorsunuz.

Biz yola çıkmazdan önceki gece sağ olsun sayın yağmur sapıtık bir şekilde yağdığından, devrisi sabah acente teyze üzülerek çöle sadece 45 km kadar girebileceğimizi zira Bolivya devlet babasının daha ileri gitmeyi bu sabah itibarı ile tehlikeli arz ettiğini söyledi. Yolun başından itibaren Machu Picchu hariç bütünüyle bizi destekleyen Mikail’e hafiften söylenerek 2 Bolivyalı-şoför ve aşçı-,2 Türk, 2 yaşlı Fransız, 1 çekik from Japonya ve 1 uyuz Polonyalı doluştuk cipimizin içine-Tansucum Toyota beklentisindeydi ancak bizimkisi yol boyu bindiğimiz tüm araçların aksine Lexus çıktı-

Çölün, 45 kmlik kısmı tamamlayıp, Tuz Oteli’nde öğle yemeğimizi yedikten sonra, süper şoförümüz, acente olmaz dedi ama diğer jeepler gidiyor bence de sorun yok devam edelim mi deyince altımızda kafalarımızı sallamak suretiyle onay verdik ve Tuz çölü ondan sonra başladı. Sağda dağlar, solda ufka kadar uzanan bembeyaz bir zemin ve üzerinde oynaşan bulutlar, hangi yöne baksak da neyi çeksek şaşkını olmuş bir grup turist. Bembeyazın içinde ilerleyen bir jeep. Çöldeki birkaç karasal alandan birinde bilumum boyuttaki kaktüsü ziyaretin ardından yavaştan tuz çölünü ardımızda bırakarak 3000 metrelerde tırmanmaya başladık. İlk geceki konaklayacağımız San Juan 4200 metrede süper primitif bir evimsi. Arka çayırlığımsı alanda onlarca kulakları bereli Lama-bunun nedenini sonradan öğrendik meğer yabani lamalar cirit atmaktaymış bu bölgede, sahipli lama olunca böyle süsleniyorlarmış- hava derecesi eksi bir şey. İlk geceyi sakince atlattıktan sonra ikinci sabah 8 de düştük yola. Bu sefer sağımız çölümsü, solumuz çölümsü her yan çölümsü. Bulutlar dağların kukuleta kısımlarına yerleşmişler, arada özgür lamalar koşarak geçiyorlar. Yol falan yok zaten, şoförün kendince uygun bulduğu bir rotadan ilerliyoruz. Bu noktada arada çamura saplanıp kalan jeepler gördüğümüzde şoför farkı anlaşılıyor-bizimki kesinlikle süperdi-. Çöller arasından esasen volkan olup bir süreliğine tatil yapan bir dağa ve yamacındaki volkanik yapılara tırmanıyoruz, her renk lagün arasında kırmızı flamingoları dikizledikten sonra yola devam. Konaklama mekanına varmadan önce yükseklik takriben 4800 metre. Uyuni’de dağ başında 2. gecemiz birincisini aratır primitiflikte, 6 yatak in kılıklı bir odaya yerleştirilmiş, ertesi sabah kalkış 04:30 olduğundan bizce sorun yok ancak Fransız amca ve teyze karalar bağlıyor. Günlerden Tansu’nun 34. doğum günü. Akşam yemeğimizi takiben yatma planlarımız yan masadaki Avusturalyalı çiftin alkol ikramları ve günün önem ve ehemmiyetine gösterdikleri ilgiden ötürü bir hayli tavsasa da Bolivya’da dağ başında hayatımızın en güzel gecelerinden birini geçirdiğimizi söyleyip ayrıntıları Tansu beyin yazacağını iletmek isterim.

3. sabah 5:00 da hafif alkollü ve çok soğuk şeklinde jeepimizle sıfır ışık altında gayzerlere doğru yola çıkıyoruz, tek algılanır görüntü ilerlerdeki diğer jeeplerin farları. Birden araç duruyor, camlar tamamıyla buğu yaptığından kapı açılıp bizler dışarı saçılıncaya kadar ee ne oldu bakışındaki ben karşımda yerden fışkıran buhar deryasını görünce magma ile olan ilk karşılaşmanın mutluluğunu yaşıyorum. Naber magma, sende dayanamayıp saldın kendini şeklinde saçma konuşmalarımız ve binlerce fotoğraf çekimi ardından gezinin ve günün bizim için son durağı rakım 5350 metre yeşil lagüne varılıyor. İçindeki toksik bir maddeden ötürü tamamen yeşil olan ve aynı toksik madde sebebiyle flamingoları öldüren-üzerinde ölü konumda koca bir flamingo grubu halen duruyordu- lagün ardındaki volkanla o kadar güzel o kadar güzel ki, burada tıpkı ölü flamingolar gibi saatlerce kalıp öylece durabiliriz.

Heyhat saat 10:00 itibarı ile Salar de Atacama-Atacama Çölü’ne giden bir aracın içinde olup Şili’ye geçmemiz gerekiyor. Şimdiye kadarki gezinin en etkileyici kısmı olan Uyuni’den ayrılarak uzun çok uzun bir otobüs yolculuğuna doğru terk ediyoruz Uyuni’yi.

nerde kalmıştık. Sucre ve Potosi

2010-03-01T14:44:00.000-08:00

Geçmişin hayaletlerinin izinde…

Sucre Bolivya’nın bir zamanlar resmi başkentiyken uzun bir süre önce yerini La Paz’a bırakmış ama muhtemelen Bolivyalıların kalbinde halen başkent Sucre, zira La Paz’ın aksine huzurlu, bakımlı ve pek güzel. Sucre İspanyolca şeker manasına geliyor ve gerçekten de adını sonuna kadar hak ediyor. Bembeyaz koloniyel yapılar, irili ve irili kiliseler, batmayan bir güneş, yeşillikler altında bir meydan.

Biz zayıfladıkça, ağırlaşan çantalarımızla, kentin sokaklarında bir süre dolandıktan sonra tam merkezde nefis bir otele- güçlü Türk pazarlık gücümle, yarı fiyatı ödeyerek- yerleştik. Rahat oda ve 220 volt elektrik bulunca da derin bir oh çekerek bilumum tüylerimizle vedalaştık.

Buralarda gümüş varken ve İspanyollar büyük bir zevkle bu gümüşün tadını çıkarırken Sucre ve Potosi’de altın çağlarını-tabii ki sadece şanslı bir azınlık yoksa madenlerde çürüyen yerliler değil- yaşamışlar. Sucre dönemin izlerini halen taşırken, Potosi için aynı şeyi söylemek ne yazık ki çok zor.

Bolivya’ya gelmemizin nedeni rotamız olmasının ve diğer gezginlerin izini sürmenin yanı sıra, yakın ve uzak tarihin de izini sürmekti. Şehrin güzelliği ya da çirkinliğinden ziyade önemli olan orada olmak ve bir zamanlardan geriye kalanları yakından tanıyabilmekti. Bunu ne kadar başardık tartışılır ama, okuduğumuz onlarca şeyin gözlerimizin önünde tüm çıplaklığıyla duruyor oluşu gerçekten eşsiz bir deneyim oldu.
Sucre’de aylar sonra bir kere daha kendimizi sefahatin kollarına bırakıp şehrin tadını çıkarırken, bir zamanların gümüş imparatorluğu Potosi’de, gözlerine madenlerin karanlığı çökmüş insanlara bakarken eğlendiğimizi söylemek çok zor.

Birbirinin içinden geçen beyaz sokaklardan oluşan Sucre’de onlarca bar, cafe ve restoran arasında seçim yapmak başlangıçta zor görünse de, Fransız olduğunu iddia eden ancak daha ziyade karma bir mutfak sunan-ki muhtemelen gurmede bay Zooda uzun uzadıya bahsedecektir- la taverna ve şehri tepeden gören X Cafe favori mekanlarımız oldu. 3 gün boyunca şehri dolaşırken ayaklarımız mütemadiyen bizi bu iki mekana çekti ve biz de karşı koymadık.

Bolivya diğer güney Amerika ülkeleri ve hele ki İstanbul ile kıyaslanınca oldukça ucuz, dolayısı ile normalde iki sandviçe ödediğiniz paralarla burada Fransız lokantalarından, manzaralı cafelere kadar bilumum şıkır yerde yiyip içme şansı mevcut. (fiyatlar hakkında ufak bir hayal gücü için 2 son kertede kokoş makarna, 1 şişe şarap, 1 havyarlı aperatif, 1 suflemtırak çikolata denizi kılıklı tatlıya 20 dolar ödedik)

Sucre’ye gelip sadece iyip içmedik tabii ki ve dünyanın en fazla dinozor ayak izlerinin olduğu parka giderek bu dev hayvanatlar gerçekten ne kadar büyüklermiş acabayı yerinde inceledik. Gerçekten çoook büyüklermiş, en büyüğü iki otobüs kadar falandı ve kendisinin tek bir ayak izi de 3 adam büyüklüğündeydi desem hiç de abartmış sayılmam. Bu dino parkı benim açımdan aynı zamanda epey bilgilendirici de oldu, meğerim dinoların bir sürü farklı modeli varmış ve göç ediyorlarmış. Güney Amerika’nın kuzeyi ve güneyinde yapılan bir takım araştırmalar sonucu kendilerinin birbirlerine misafirliğe gittiklerini keşfetmişler, o koca ayaklarla seyahat pek bir sorun yaratmıyordur tabi. Bazı dinolarında sadece 2 ayağı ve 2 de ne idüğü belirsiz kanatımsı kolları vardı, bu kolları kullanmıyorlarmış ve sandığımın aksine kocaman olanlar daha dostane iken ufaklıklar daha saldırgan ve cadalozmuş. Dino parkında kötü olan tek şey, hemen yanı başındaki çimento fabrikası ve bitmek bilmeyen inşaatı, hem inşaat hem de toprak kaymaları yüzünden her sene bir sürü dinazor ayak izini kaybeden parkın bu salak fabrikayı bölgeden uzaklaştırmak için ne yazık ki yapacağı hiçbir şey de yok, zira parkın arazisi fabrikanın mülkü ve sadece dino ayak izlerinin olduğu duvar kültür mirası olarak geçiyor, onlarda tüm umutlarını UNESCO’ya bağlamışlar. Bu da çok tipik bir Güney Amerika tavrı, kendileri pek bir şey yapmayıp kaderlerini sürekli daha güçlü bir başkasına devrediyorlar.

Sucre’deki sefahat günlerimizi terk edip Potosi’ye vardığımızda sonunda dünyanın en yüksek şehrine de varmış olduk. Denizden yüksekliği 4090 metrecik. Pazar günü olması nedeniyle şehir ölü kıvamında olduğundan ilk gün boş sokaklarda dolanarak gümüş dağının hayaletlerinin izini sürsek de asıl hayaletlerle pazartesi sabahın erken saatlerinde karşılaştık ve aynı günün akşamında da kenti terk ettik.

Potosi’nin dört bir yanına dağılmış onlarca Western Union şubesi önünde avurtları çökmüş, üzerleri lime lime ama şubeden içeri girerken şapkasını çıkaran amcalar bu gezinin en iç kıyıcı görüntülerini oluşturdular. Şehrin altını binlerce delikli bir peynire çeviren madenlerden geriye, para kazandıracak pek bir şey kalmayınca, eski maden imparatorları ellerini buralardan çekmiş ve madenler, minik kooperatifler tarafından özelleştirilmiş. Bugün ise hiçbir şey çıkmayacağını bilse de halen yüzlerce adam ve çocuk madenlere inmeye devam ediyor, olurda ufacık bir parça gümüş bulurlar ve ailelerini geçindirebilirler diye.

Turistlerin Potosi’ye akın etmelerinin nedeni de bu madenler, şehrin dört bir yanına dağılmış onlarca acente her sabah onlarca turisti madenlere turistik atraksiyona taşıyor. Madenci marketinde, madenciler için alınan bilumum hediyenin –coca, alkol ya da dinamit- ardından madenlere gidiliyor ve gerçek madencilerle birlikte bir gün bir saatliğine madene girilerek turistlerin “işte gerçek bir madene de girdim, yaşasın” hissine sahip olması sağlanılıyor.

Biz gitmedik, madene girdikten 10 sene sonra öleceklerini bile bile 13-14 yaşında çocukların çalıştıkları bu zehir kuyularına hayvanat bahçesine gider gibi gitmek istemedik, her ne kadar Lonely Planet unutulmaz bir deneyim olarak nitelendirse de.
Potosi’den çölün içinde 3 gün kaybolmak üzere Uyuni’ye gidiyoruz.

Depreeeem!

2010-02-28T12:58:00.000-08:00

Herkese selam,

Sili'de bildiginiz uzere deprem oldu maceraperver bir cift olarak depremi yerinde bizzat yaşarak inceledik. Kimseye tavsiye etmiyoruz.

Depremden tek parca olarak ve tüm ekipmanimizi kurtararak ciktik bu aksam Sili'yi terk ederek Arjantin Mendoza'ya geciyoruz. Dolayisi ile Sili hikayelerimiz simdilik olamayacak.

Bolivya ile ilgili gozlemlerimizi ise Mendoza'da tekrar medeniyetle bulusunca yayinlayacagiz.

herkese tsunamisiz gunler diliyoruz, dunyada stabilite hakim olsun.

Sucre'ye giderken...

2010-02-20T19:04:00.000-08:00

La Paz’da kaldığımız hostelin önerisi ile ülkenin en iyi otobüsü olarak sunulan Trans Copacabana’ya yerleştikten 1 dakika sonra hosteldeki seyahat acentası tarafından fena halde kazıklandığımızı anlamış bulunduk.
Zira bize otobüs olarak kaktırılan şey, koltukların pide kıvamına varması nedeniyle kıçınızın altına battaniye koyulmaksızın oturmanın pek olanaklı olmadığı, amortisör denilen şeyden bi haber kamyondan bozma ancak tüm bu olumsuz yapı içinde semi cama-koltukların yüzde %50 yattığı- bir araç olarak karşımıza çıktı.
Daha fenası biz bu şeker aracın içinde kendimize uygun bir oturma şekli ararken hemen yanımızdan geçen El Dorado’ların afili görüntüleri oldu. Neyse canım yol bu, en azından bilet çok ucuz diyerek vurduk kendimizi uykuya ve 14 saat sonunda tek parça olarak Sucre’ye ulaştık.

La Paz

2010-02-20T18:59:00.000-08:00

14-17 Şubat
Copacabana-La Paz arası 2,5 saat kadar, ancak yolun bir kısmında otobüs ve yolcunun birbirlerinden ayrı olarak seyahat etmesi bekleniyor ve bu nedense hiç dile getirilmediğinden yolcu olarak afallamanız pek olası. Otobüs ayrı bir teknede, yolcu ayrı bir teknede son kez Titicaca üzerinde yol aldıktan sonra karşı kıyıda tekrar buluşarak La Paz’a doğru devam ediliyor.

La Paz klasik bir büyük şehir, kalabalık, gürültülü ve pis ama o da bir şekilde tarafımızdan sevilmeyi başardı. 3 gün kaldığımız şehirde ilk gün karnaval sebebiyetiyle şehrin en büyük caddelerinden birisi trafiğe kapatılmış ve yol kenarına sandalyeler dizilmişti, biz de tabi en meraklı turist halimizle en önde, ideal ve güneş almayan bir noktaya yerleşip 3-4 saat kadar bilumum karnaval ekibini izledik.

4 saatin sonunda midemizin guruldamaya başlaması ve karnaval denilince Bolivyalıların aklına su balonu, su kalaşnikofu ve köpük püskürten traş köpüğümsü tüpler geldiğinden bulunduğumuz nokta stratejik açıdan tehlikeli olmaya başladı. Sağımızda ellerinde onlarca su balonu olan sarhoş kızlar, solda ise birbirlerini köpüğe boğan velet sürüsünün arasından usulca süzülerek ortamdan uzaklaşma çalışmamız ise, bölgede konuşlanmış diğer on bin su kalaşnikoflu adam arasından tam olarak başarıyla sonuçlandı diyemeyeceğim ama en azından hava sıcaktı.

Karnaval kısmını kendi açımızdan kapattıktan sonra daha fazla ıslanmamak için ilk günü hostelimizin bahçesinde yayarak geçirdik. La Paz’da ikinci günümüzde de karnaval sürüyordu ancak su balonu hikayesi son bulduğundan şehri gezmek tehlike arz etmedi.

İkinci günün sonunda La Paz’da esasen görülecek pek bir şey olmadığına karar vermiştik ki, üçüncü gün Latin Amerika gezimizin bir diğer şahane müzesini keşfetmemizle La Paz bir anda renk değiştirdi.

Bolivya Enstrüman Müzesi. Bolivya’dan binlerce müzik aleti toplanarak oluşturulmuş ki bu ülkede bu kadar farklı enstrümanın olduğunu hiç bilmiyorduk-. Her odaya girdiğinizde o odada yer alan aletlere ait müzikler çalmaya başlıyor. Müzenin bir odası kendi keşifleri olan 5 saplı gitardan, tahta saksafona kadar bilumum tuhaf enstrümana ayrılmış. Son odada ise dünyadan müzik aletleri yer alıyor, Türkiye temsilcimiz ise telleri kopuk bir saz. La Paz’ın en güzel sokağında yer alan müze, La Paz’a gidilecekse görülmesi gereken ilk şey olmalı.

İkincisi ise cadı pazarı olarak adlandırılan minik bir sokak. Sokak boyunca bilumum müzik aleti ve el sanatı satıcısı arasında kurutulmuş Lama ceninlerinin derhal dikkatinizi çektiği üç beş tezgâh yer alıyor. Bu tezgâhların kiminin arkası ise dükkân havası verilmiş her şeyin satıldığı kocaman delikler şeklinde. Sağlıktan, zenginliğe, aşktan, bilgeliğe kadar her konuda şans getirdiğine inanılan farklı şekillerde yontulmuş bilumum taştan, şayet o sabunla yıkanırsanız zengin olacağınızı söyleyen sabunlara, aşk iksirlerine, her türlü derde deva binlerce zamazingonun yer aldığı dükkânlarda eğlenceli uzun saatler geçirmek mümkün.

La Paz’dan sonraki durağımız, ülkenin eski başkenti Sucre. Önümüzde 14 saatlik bir yolculuk daha var, bakalım bu sefer ki otobüsümüzde bizi neler bekliyor.

Titicaca ve çevre iller

2010-02-20T18:43:00.000-08:00

11-14 Şubat 2010
Her gün bir yerden diğerine doğru ilerlerken ara sıra yazma eylemi tavsıyor ister istemez, oysaki en başından beri niyetimiz gördüğümüz her yere dair kısa ya da uzun illaki birkaç kelam etmek. Dolayısı ile gecikmiş bir yazı ile daha karşı karşıyasınız.

Deniz aslanları, Nazca’daki ne idüğü belirsiz çizgiler derken bir kez daha uzun bir otobüs yolculuğu yaparak, ancak bu sefer son derece uygar koşullarda bir yolculukla Peru’daki son durağımız Puno’ya vardık. Puno ilk bakışta çirkin bir yerleşim, otobüsün camından görünen manzara bitmemiş onlarca ev. Kırmızı tuğlalar var gerisi yok. Puno’nun çirkinliği, yanı başında uzandığı Titicaca Gölü’nün güzelliği ile tezat oluşturuyor.

Titicaca, dünyanın en yüksek taşıma yapılabilen gölü, Peru ve Bolivya arasında sınır görevi görüyor ve buraya gelmemizin nedeni de kendisinin ev sahipliği yaptığı birkaç adayı ziyaret edip, Bolivya’ya doğru yola devam etmek.

İlk gün öğle saatlerinde ulaştığımız Puno’da öncelikli hedefimiz, en ideal ada turunu bulmak. 3 farklı ada turu opsiyonu mevcut.
1) Yarım günlük Uros Ada turu -Islas flontantes-
2) Uros + Taquila adasını görebildiğiniz tam günlük tur
3) 2 gün bir gece, Peru kısmında kalan 3 adayı da görebildiğiniz -Uros, Taquila, Amantani- tur-bu turda bir gece Amantani'de yerli aile yanında konaklama gerekiyor.
Biz bir gün önceden süregelen cırcır münasebeti ile gece kalmasız tam günlük tura yazılıyoruz.

Adaların en meşhuru Aymara yerlilerinin yaşadıkları yüzen adalar olarak adlandırılan Uros Adaları, Urosları Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde meşhur edense Coşkun Aral ve Haberci, belki hatırlayanınız çıkar.

Uroslu Aymaralar; Titicaca üzerinde yüzen adalarda yaşıyorlar, daha doğrusu bir zamanlar yaşıyorlarmış, şimdi sadece turist eyliyorlar, adada yaşayan kalmamış, gündüzleri turist turuna gelip, akşamları Punoya geri dönüyorlar.
Adalar, gölde yetişen ve sazlığa benzeyen totora adlı bir bitkinin üzerine inşa ediliyor, ama bu bitki milleti çok uzun süreli bir hayata sahip olmadığından düzenli aralıklarla yenilenmesi gerekmekte, bu da bir sürü iş demek. İnşa edilen adanın başıboş bir şekilde gölün üzerinde salınmaması içinde dört bir yanından göle bağlanıyor, bir nevi göle demir atma olarak tabir edebileceğimiz bir işlem.

Adada yürürken düz bir satıh yok, hafif dalgalı ve bastıkça ayağın içine göçtüğü bir durum hakim ama dikkatinizi çekerim Tanzoo’cum tamamen sorunsuz ve full dengede tamamladı ada turunu. Bu adada, adanın yerlileri önce size kısaca bu ada nasıl inşa edilmiş gibi bilgileri sunuyor ardından da, her biri kendine 3-5 turist seçerek, içlerinde TV’nin dahi olduğu doğal evlerini gezdiriyor. Ardından her turist kendisine evini gösteren yerlinin tezgâhına yönlendirilerek kıvır zıvır alması teşvik ediliyor. Alışveriş faslından sonra, adaların kendi aralarında ulaşımını sağlayan totoradan yapılan kayıklarla mini Titicaca turu var, bu işlem ekstra ücrete tabi ve turistik aktivitenin doruk noktasını oluşturmakta, zira yerli teyzeler siz kayığa binmezden önce sizi, önce Aymara dilinde ardından da İspanyolca, İngilizce ve Almanca şarkılarla uğurluyorlar.

Tekne dolusu turist olarak her türlü turistik aktiviteye dahil olduktan sonra ikinci adaya doğru yola çıkılıyor, yola çıkılıyor çıkılmasına da varmak o kadar kolay değil, tekneler genel olarak eski ve bir hayli yavaşlar-Bolivya’ya geçince Peru’ya yavaş dediğimize bir parça pişman olmadık değil- gayet yakın görünen adaya varmak yaklaşık 3 saat sürüyor, sonrasında öğle yemeğinin yenileceği eve varmak içinde bir hayli tırmanmak gerekse de manzara nefes kesici, tabii takriben 4000 metrelere tırmanıldığı için mecazi olmayan manada da nefes kesilmeleri yaşayan ben bu noktada sigara içmediğime bir kere daha pek memnun oldum, zira önümdeki İrlandalı amca 15 dakikanın sonunda nerdeyse mora döndü.

Bu adadaki yerliler bizim Amazonlardan tanıdığımız Quechualar, kendilerinin yemek öncesinde minik bir dans şovu oluyor, ben de olaya bir şekilde dahil olup bir süre karşılıklı hoplayıp zıplıyoruz. Yemeğin ardından köyün diğer tarafına park eden teknemize ulaşmak amacıyla köyün tepelerinden yaklaşık 2 kmlik bir yol yürüyoruz. Bu yolunda son derece turistler için inşa edildiği belli, satıh yürümeye son derece müsait, hiçbir falso yok. Yol boyu eşlik eden manzara içinse ne desem boş. Bulutlar gölün içinde, tarımsal arazi setler şeklinde göle kadar uzanıyor, arada bir iki ufaklık koşarak geçiyor. Mucizevi.

Yolun sonu bir üç saat daha ağır aksak tekne yolculuğu, yarın Puno’dan Copacabana’ya geçiyoruz. Titicaca’nın Bolivya ayağına.

Bolivya’dan Titicaca

Puno’dan Copacabana’ya 3 saatlik bir yolculukla geçiliyor, sınır kontrolleri de bu süreye dahil, Bolivya sınırı şimdiye kadarki en sorunsuz sınır geçişimiz. Amigo bu pasaport nerenin isim nerede yazıyor gibi soruları dahi sormadan basıveriyorlar giriş damgasını.

Copacabana tam bir backpacker şehri, her yerde bar ve cafelerin olduğu minicik bir yer, Puno’nun aksine göle nazır bir hostelde kalabilme, sahilde yemek yiyebilme, sahilde yürüyebilme gibi imkanları da beraberinde sunduğundan Puno’dan daha fazla sevdik kendisini. Ve evet, Bolivya çok daha ucuz Peru’dan. Göle nazır banyolu ve kahvaltı dahil odamıza yolun başından beri verdiğimiz en ucuz meblağayı (iki kişi 10 dolar)ödeyip yerleştikten sonra bu sefer Titicaca’nın diğer adalarını keşfedecek turu aramaya başladık.
Sahildeki amcalar gidiş geliş 3 dolara tur satışını gerçekleştirdikten sonra günün kalan kısmı, sahil kenarında yaymak, mini meydanda dolanmak ve ana kilise önünde yerli halkın arabalarının kazasız belasız yol alması için gerçekleştirdikleri araba yıkama süsleme-gelin arabası modunda süslü araçlar, şampanya ve bira ile çılgınca yıkanıyorlar-aktivitelerini izleyerek geçiyor.

Sabah, adalara varmak üzere Bolivya model teknemize yerleşiyoruz. Puno’dakilere eski diyen ben çok utanıyorum, zira bu teknemsi şey saatte 3 km hızla falan gidiyor ve içerisinde koltuk yerine süper bitişik nizam rahatsız sandalyeler mevcut. Yeni bir 3 saatin sonunda, yüzsek aynı vakitte geleceğimiz adaya varılıyor. Güneş Adası. İnka Medeniyeti, güneş tanrısının bu adadan doğduğuna inandığı için ada İnkalar açısından büyük önem taşımakta. Geçtiğimiz yıllarda Ay adasına da gidiliyormuş, bu ada da adından anlaşılacağı üzere ayın doğduğu ada olarak kabul edilmekte ancak turistler tarafından pek rağbet görmeyince vazgeçilmiş, teknelerin hızlarından neden rağbet görmediğini anlamak zor değil.

Adaya giden iki tur mevcut. İlk alternatif yarım günlük tur ile adanın güney tarafına gitmek, diğeri ise kuzeyden başlayıp güneye kadar devam eden tam günlük tura katılmak. Biz buralara kadar geldik tam gün olsun diyerek kuzeyden başlıyoruz keşfe. Keşif öncesi adaya ayakbastı parası alıp yanınıza bir rehber amca veriyorlar, amcanın yabancı dili İspanyolca olduğundan bizim için kendisi pek bir şey ifade etmiyor. 50 dakikalık bir tırmanma sonucu güneşin doğduğuna inanılan ve pumaya benzettikleri kayaya varıyoruz. Kaya daha ziyade bizdeki “bak bak aynı Atatürk’e benziyor, gördün mü” denilen kayalar benzerliğinde.

Aynı yerde güneş tanrı adına yapılan mini bir tapınağı gezip, Machu Picchu’yu vuran sele bir kere daha küfrettikten sonra, güneye tekne ile dönmek yerine adanın tepesinden güneye doğru yürümeye karar veriyoruz.

7kmcik yol canım noolcek şeklinde başlayıp, 2,5 saat sonunda pestil kıvamında güney kıyısına vardığımız orijinal İnka yolu, peeh İnkalar gibi olduk hissi yaratışı ve dört bir yanından kalp çarpıntısı yaratan manzarası ile gönlümüzde özel bir yer ediniveriyor. Yavaş ötesi teknemiz, geri dönüş yolunda çakma Uros adasına uğruyor, adanın sahte oluşu ve sırf bir parça fazla döviz için inşa edildiği o kadar belli ki tekneden inmiyoruz bile.

Bu akşam Titicaca’yı terk ederek La Paz’a doğru yola çıkıyoruz, yarın La Paz’da karnaval zamanı, bakalım ne olacak.

İnka Gurme (Peru’da yüksekte yüksek lezzet beğenisi)

2010-02-14T19:34:00.000-08:00

Ekvator yeşilliğinden Peru çöl medeniyetine geldiğimizde, içimi ve midemi (burada yemek bulmak bir seraptan ibaret olsa gerek) tez cümlesi kaplamıştı.
Neyse ki Lima sokaklarında atılan birkaç turdan sonra, insanların inka müzikleri ile eğlenip bişeyler tattığı bir parka ulaştık. Tadım aktivitesinin her yıl bu parkta festivale dönüştüğü bu lezzetli bişeylerin ismi Pisco… Bu leziz alkollü içki, birkaç metod ile inka vücudunda ve damarlarında %40 ın üzerindeki alkol oranı ile yer buluyor. Bu tadım aktivitesinden ayrı kalmayan biz non-inka özel çifti bir kaç çeşidinden tattık Pisco’nun… Ben şahsen lime ile süslenen Pisco Sour’a bayıldım. Bu arada yumurta ile arası iyi olmayanlar için Pisco’nun yumurta akı ile hazırlandığını belirtirim ve fakat içiminde yumurta akını pek hissetmiyorsunuz (alkolden diliniz uyuşuyor herhal).

Ziyaret ettiğimiz ikinci Peru durağı olan Paracas’ta deneyimlediğimiz deniz ürünleri gözlerimizi yaşarttı, o kadar ki kumsaldaki balıkçıllar hıçkırıklarımıza katılıp ötüşüp durdular. Bu kadar balıkçılın bir bildiği var sanırım deyip yediğimiz Ceviche’ler, bundan önceki ceviche yazılarını bilgisayardan derhal silmeme yol açtı. Her çatalında ayrı bir deniz ürünü bulacağınız ceviche, ah keşke bir parça ekmek olsa da sosuna bandırsam dedirtiyor ve acımıyor insana… lezzetten bayıltıyor.

Ayrıca ayılana Qusquenna bira bayılana İnka Kola ( sarı gazlı içecek) mevcut. İnka Kola’yı ilk gördüğümde CocaCola’ya ayak direyen öz Peru kolası olarak algılamıştım ve fekat etiketi dikizleyince CocaCola Company ibaresi ile karşılaştım. Ülkede CocaCola da mevcut ama halk İnka Cola sempatizanı.

Üçüncü durak Puno Titicaca Gölü. 3800 metre yüksekte yeşillikle karşılaşılıyor. Bu metrelerde halüsinasyon görüldüğü için şahsi önerim çok az ve öz yemek. Hatta fazla alternatif denemeyip mideyi dinlendirmek. AMAA coca yapraklarından hazır edilen çaydan mutlaka içilmeli. Zira baş ağrısı ve midesel aktivitelere iyi geliyor. Coca ürünleri deneyinz ( coca şekeri vs.) denetiniz.

Bolivya’da tekrar görüşmek üzere halüsinasyonsuz günler dilerim...

Kaptan pilotunuz Nazca'dan bildiriyor.

2010-02-14T19:08:00.000-08:00

11 Şubat 2010

Çölün ortasında, 500 kmlik bir alanda bir takım izler yer alıyor. 800 kadar çizgi, 300 figür, 70 kadar hayvan ve bitkiye ait bu izleri kimin ve neden yaptığı ise halen gizemini koruyan bir sır. En azından dünyanın bir kısmı için. Yoksa kendini bu çizgilerin sırrına vakf etmiş Alman matematikçi Marie Reiche göre çizgiler MÖ 900 ve MS 600 yılları arasında Nazca ve Paracas kültürleri tarafından astronomik bir takvim oluşturmak amacıyla yapılmışlar.

Erich von Daniken ise izlerin tamamıyla Uzaylılara ait olduğunu söylüyor bknz. Tanrıların Arabaları (ben kitabı okumuş değilim, Nazca’da uçağa binmezden hemen önce seyrettirdikleri belgeselde yer alan bir bilgi aktarımı gerçekleştiriyorum)

Biz tamamen bilimsel bir amaçla Nazca’ya kadar gelerek bu izlerin peşine düştük. Tabi bu o kadar kolay olmuyor, öncelikle pır pır tabir ettiğimiz uçaklardan birisi ile izlerin bulunduğu alanda 35 dakikalık bir tur atmak gerekiyor. Her izi yakından görebilmek için aşağı yukarı ve sağa sola fır dönen 6 kişilik bir uçakta 35 dakikalık yolculuk takdir edersiniz ki kolay değil, amaç hem çizgi görmek hem de kusmamak.

İzler kumun üzerinde ince bir şeritle çizilmiş gibiler ancak her biri devasa büyüklükte olduklarından algılamak güç değil. Uçağın devinimlerine karşı ise önerim pilot yanı, co pilot mevkiini kapmak böylece mide bulantılarından minimumda etkileniliyor.

Sonuç olarak, insan denilen canlının bu kadar acayip figürü bu kadar da geniş alanda sırf bir takvim için yaptığına inanmak pek güç, hem hadi öyle o astronotun ne işi var orda. Bence de zuzaylılar. (Gerçi buranın yerli halkı kendilerine sorduğunuz her sorudan sonra-ingilizce bilenler dahil olmak üzere- gayet uzaylıymışcasına anlamaz gözlerle baktıkları için onların ataları neden yapmış olmasın)

Kuşlar, kanatlı uygarlıklar…*

2010-02-14T18:49:00.000-08:00

09-10 Şubat 2010
Biz Amazonlarda ormanın derinliklerinde böceklerle fink atarken Perulu Machu Picchu ve çevresini sel aldığından Peru rotamızı sahil yönünde değiştirerek kıyı kıyı gitmeye karar vermiştik.

Kıyısal duraklarımızın ilki fakir turistin Galapagos Adaları olarak anılan Balletas Island ve kardeş kuruluşu Paracas Reserve. Balletas adalarında yoğun bir kuş nüfus var ancak bu kuşlar öyle bildiğimiz sıradan kuşlar değiller, kendilerinin Guano adı verilen dışkıları çok kıymetli, o kadar kıymetli ki vaktiyle bu bok için Şili ve Peru birbirlerine girmişler. 1865-66 yıllarında vuku bulan savaş sonrasında kuşların yoğun yaşadığı adalardan birisi Şili’ye kalmış. Guanolar özellikle tarımda verimliliği artırıcı gübre olarak kullanılmaktalarmış ancak yeni teknolojilerle Guanolar eski önemlerini kaybettiklerinden Peru ve Şili boku bokuna savaşmış.

Balletas Island’a ulaşmak ve buradaki turlara katılmak için en kolay yol Lima’dan Cruz Del Sur ya da Soyuz şirketlerinden birisi ile Pisco’ya kadar gelmek ve Pisco’dan taksi ile Paracas’a ulaşmak (Cruz del Sur ile gelinirse, kendileri Paracas’a kadar getirdiğinden taksi masrafından tasarruf ediliyor)

Balletas Island, Paracas Doğal Reserve’nin içinde kalıyor, şimdiye kadar doğal reserve denilince sürekli yeşillikler görmeye alıştığımızdan, Paracas’a giden yolda ise Peru’da değişmeyen kum manzaramız eşlik ettiğinden hafiften bir şüpheye kapılmaya başlıyoruz, yanlış yolda mıyız aceba?

Nihayet Paracas’a vardığımızda ise yer gök kum, çöldeyiz ve kum fırtınası başladı, reserve nerede nerede yeşillikler şeklinde derken kafamız biraz daha karışıyor.
Devrisi sabah uyandığımızda kum fırtınası yerini parlak bir güneşe bırakmış, Mikail’e teşekkürlerimizi sunarak kıyıda bizleri ve diğer onlarca turisti bekleyen botlarımız aracılığı ile adaya doğru ilerlemeye başlıyoruz. Yolun daha yarısına varmadan onlarca yunustan oluşan dev bir sürü botun yanı başında beliriyor, 1, 3, 5, 15 derken ben saymayı bırakıp Tanzuu bak orda, yok burada, aha da şurda şeklinde kendisini dürtmeye başlıyorum. Sürü geçiyor, yola devam ediyoruz, ufaktan pelikanlar ve balıkçıllar görünüyor, derken kuşlar, kuşlar ve kuşlar. Alfred Hitchcok ‘Kuşlar’ filminde kesin buradan esinlendi derken çığlıklar içerisinde denizaslanı sürülerine yanaşıveriyoruz, yüzlerce irili ufaklı aslancık kayaların arasında yaymış güneşlenmekteler. Yeni yavrular doğduğu için etrafta bir sürüde kımıl kımıl bebek denizaslanı var. Ben ne tarafa bakacağımı, Tansu hangi birisinin fotoğrafını çekeceğini bilemez durumda mest bir şekilde 1 saat kadar bilumum kuş, Humbolt pengueni, denizaslanı, balıkçıl arasında dolandıktan sonra geri dönüş başlıyor. Kıyıya yanaştık yanaşacağız derken bu sefer tek başına ancak nerdeyse elimi uzatsam tutacağım mesafesinde bir yunus daha beliriyor, bu seferkinin farklı bir yunus türü olduğunu söylüyor rehberimiz. Sayın yunus botun etrafında kah denize dalıp kah havalara sıçrayarak türlü şaklabanlıklar yaptıktan sonra geldiği gibi yok oluyor.

Çölün ortasında

Günün ikinci turu Paracas Reserve, Paracas Reserve benim umduğum gibi yeşillikleri ile değil aksine uçsuz bucaksız çöl yapısı ve içinde yaşayan hayvanları ile önemliymiş. Peru’nun tuhaf bitki-daha doğrusu bitkisiz- örtüsünü görmek için ideal bir nokta burası. Binlerce kilometre uçsuz bucaksız çöl ve sonunda okyanus. Bildiğimiz çöllerin aksine en yakın arkadaşı su ama kendisi suya sonsuz hasret. Paracas Reserve’da sabah gördüğümüz hayvanların yanı sıra, deniz kaplumbağaları, flamingolar ve birkaç çeşit kuş daha yaşıyor, Ancak insanlar reserve yaklaştıkça hayvanlar güneye doğru kaçtıklarından reserve’in büyük bir bölümü insan ulaşımına kapatılarak hayvanlara tahsis edilmiş. Dolaştığımız bölge ise doğanın bambaşka bir yüzü ile karşılaşmak açısından oldukça ilginçti. Sağ, sol, ön, arka her yer kum sadece kum ve işin enteresan tarafı hem çok estetik hem de bir o kadar dinlendirici. Çok güzel, çok.

Akşam çölün bir başka mucizesini yerinde incelemek üzere kıyı kıyı rotamızdan taviz vermeden Nazca’ya gidiyoruz.

*Jacque Perrin'in filminden esinlendim, ne var.

Uçtu uçtu kim uçtu?

2010-02-07T22:06:00.000-08:00

Bu akşam üstü Zooda’lardan biri gökyüzünde süzülüveren kuş kardeşlere eşlik etti Lima semalarında. Amaç her iki Zooda’nında uçmasıydı ve fakat birisi havalandıktan ve diğeri tüm uçuş kostümünü giymiş beklerkene hain rüzgar bir anda cozuttu ve esmemesi gereken yönden delice üfürmeye başladı, dolayısı ile de uçan uçtu diğeri de ama ama ama ben şeklinde geride kalakaldı.

Lima’da ne yapılır?

2010-02-07T21:59:00.000-08:00

03-08 Şubat 2010
Bu sabah itibarı ile Lima’dan ayrılıyoruz. 3 diye planlayıp, Peru sınırından itibaren bize eşlik eden çöl manzarası nedeniyle derhal gitmeliyiz buralardan ruh hali ile geldiğimiz Lima’da 5. akşamımızı tamamlamak üzereyiz. Anlayacağını z her türlü negatif etkenine rağmen sevdik bu şehri.

Lima, Güney Amerika’nın o şehre mutlaka gitmelisiniz denilen, o güzel şehirlerinden biri kesinlikle değil. Bir kere yapış yapış bir havası ve yakıcı bir güneşi var, trafiği berbat, şehrin büyük bir kısmında evler çirkin, kalabalık ve kocaman. Ama bütün bunların yanı sıra canlı ve hayat dolu. Yaşıyor ve sizi de kendisine eşlik ettiriyor.

Lima’da şayet isterseniz görülecek çok şey var, şehre şöyle bir bakıp geçebilirsiniz ya da bu görülebilecek bilumum aktivite peşinde koşturabilirsiniz-bizim gibi-

Madde madde sıralayacak olursak,

-Miraflores’te kalınılsın, kendileri şehrin eğlenceli ve okyanusa nazır kısmı olmakta. Yürümek ve tepeden sahili kesmek için güzel parkların yanı sıra Pasifik manzaralı yeme,içme, alışveriş ve turist informasyon imkanı sunan Larcomar burada.

- İnka öncesi döneme ait kültürler, özellikle Mochica ya da Mocha, Chancay ve Nazca meğerse daha ilgi çekiciymiş, ama bize yıllardır aman da inka canım da inka diye kendileri yutturulmaktaymış, bu erken kültürleri yerinde izlemek için adresleri veriyorum.

1-Pachacamac, şehrin hemen dışında İnka öncesi inanç merkezi, turla gidilmesi tavsiye olunur, zira yürümek için fazla büyük.

2-Huaca Pucllane, Miraflores’e bir hayli yakın, taksi ile gidilmesi tavsiye olunur, İngilizce rehberli tur yapılıyor, her şey kerpiç ve halen görülebilir durumda, neden acaba? Zira Lima’ya nerdeyse hiç yağmur yağmıyor. (En son 1970’lerde hatırlanabilen bir yağmur görülmüş)

3-Museo Larco ve Antrolopoloji Müzesi, az vakit varsa sadece Larco, Larco bizdeki Rahmi koç’un Lima versiyonu, arkeolojiye pek meraklı, biriktiriyor, topluyor ve müze açıyor. Rahmi Bey’den farkı kendisi aynı zamanda kazıyor da (ne kadar sağlıklı şartlarda çalıştığını bilemiyoruz, ancak müzenin depo kısmında sergilenen eserler muhtemelen on binlerce)

-Tarihi şehir, diğer koloniyel kentlerden büyük bir farklılık göstermiyor, Plaza de Armas biraz daha derli toplu ve şık sadece. Ancak burada yer alan San Francisco kilisesini gezmekte faide var. Kilisenin hemen altında 25 bin kadar müridin ebedi seyahatlerine çekildikleri mezarları ve bir kısmının bilumum kemiğini görmek olası, bir hayli ilginç.

-Paragliding en popüler aktivite. Siz bizim gibi şüpheci davranmayıp, uçuran kişilerin şu an uçmak için en doğru zaman dedikleri esnada bu işi gerçekleştirirseniz, sahile konmak durumunda da kalmazsınız.

- El sanatları için pek doğru bir adres değil, Ekvator’da her şey çok daha kaliteli, gerçi burada da daha ucuza bir şeyler bulmak mümkün, en büyük el sanatı pazarları da Miraflores’te.

-Parque de la Reserva denilen park, sıcak Lima havasına birebir. Guiness rekorlar kitabına geçen bu dünyanın en büyük çeşmeli parkına akşamüstüne doğru gidip, suların içinde kendini kaybetmiş, bilumum yaştaki insanı izledikten sonra havanın kararması ile başlayan ışıklı su şovlar gayet ilgi çekici. (özellikle ufaklıkların suyun altındaki eğlencelerini seyretmenizi öneririz)

Bir de trafikle ilgili bir not eklemek istiyorum. Lima trafiği korkunç, herkes her yerden dönüp, diğerinin önüne ani bir şekilde geçebiliyor, kimsenin kimseye en ufak bir saygısı yok. Ancak bu adamların trafikte gösterdikleri performansı İstanbul’da iki şoför birbirine yapsa muhtemelen her ikisi de araçlarından iner, tabancalarını çeker ve ilk kurşunu atan hapse diğeri de mezara giderdi. Buradaysa sadece bir korna, karşılıklı gülümseme ve herkes yoluna devam ediyor.

Latin Amerika’da anladık ki burada insanlar birbirlerinden ve hayattan nefret etmiyorlar, her türlü zor şarta rağmen.

2010-02-05T06:02:00.001-08:00

Alışageldiği üzere uzuuun bir otobas yolculuğu daha yaparak Lima’ya varmış bulunuyoruz. Lima hiç yağmur yağmayan bir şehirmiş. Muhtemelen Peru’nun tüm sahil şeridi aynı dertten muzdarip, zira yol boyu ki, yaklaşık 8 saat falan manzaramız sadece çöldü.

Lima’da yanarken

Bu çöl sıcağını pek kavrayamayan ben de hayatımın ilk güneş yanığı durumunu Lima sokaklarında turlarken deneyimlemiş oldum. Aman diyorum Lima’da sokağa çıkılacaksa çok faktör korumasız asla adım bile atılmasın.

Cuenca ve Ekvator’a dair son notlar

2010-02-05T05:44:00.000-08:00

Cuenca Ekvator’un güneyinde, bizce gayet mini mini bir şehir olsa da, Ekvatorlular tarafından 3. büyük şehirleri olarak anılmakta. Bu şehrin alamet-i farikası tamamen nereden baktığınıza ve sattığınıza bağlı olarak değişiyor. Şehir tanıtım katalogları şehirde kesişen ve dört bir yana dağılan nehirlerden ilham alarak “4 nehrin buluşma noktası” şeklinde basit bir önermeyi allayıp pullamışlar, şimdilik revaçtaki anlatımları bu.

Ekvatorda alışageldiğimiz üzere burada birbirinden şık, kocaman, görkemli kiliseler mevcut. Kiliseleri ve eski binaları ile uzun süre önce UNESCO kültür mirasına girmişler zaten. Ve genel olarak turistleri çeken kısım da hep bu UNESCO adı oluyor. Yoksa güneye doğru ilerlerken, beklenilmesi gereken asıl şehir burası değil, Ekvator’un en büyük ve yoldan görebildiğimiz kadarı ile en pis şehri Guyaquil.

Bizim geliş nedenimizse ne nehirler ne de kiliseler, bizim amacımızPanama Şapkalarını yerinde incelemek. Ekvator’un en meşhur aksesuarı Panama Şapkalarının asıl merkezi Cuenca deniliyordu, bakalım öyle mi gerçekten diye yerinde kontrol edeceğiz

Bu Panama Şapkası denen şeyin klasik versiyonu beyaz ve etrafında siyah bir şerit şeklinde iken Cuenca’da bu işin cılkı çıkmış ve pembeden yeşile kadar onlarca tonda ve geniş kenarlıdan tas şekline kadar onlarca modelde şapka üretmeye başlamışlar. Şayet şapka almak istiyorsanız en ideal adres Panama Şapka Müzesi adı altında göstermelik bir atölyenin yanındaki büyük satış ofisi. Başka bir iki şapkacı daha var ama onlarda fiyatlara uzaktan bakmak dahi pek olası değil. Bir de tabi atölyelerinde şapka yapıp, kimseyle muhatap olmayan amcalar var ki, onları zaten baştan elemek gerekiyor.

Karnaval sonunda

Cuenca’da ilk otobüs üstünden şehir turumuzu yaparken karnavalcılara denk geldik. Bu karnavalın dini formatlı ve mini mini bir versiyon olduğu düşünülürse gerçek karnaval hakikaten çılgın olmalı, bakalım biz hangi şehirde denk geleceğiz. Rio değil, ne yazık ki.

Ekvator’da yemek, Amazon’da doymak (Amazon deneyimi YUCA)

2010-02-04T22:39:00.000-08:00

Quito’da restoransal bir gezi yapmadığımız, Carlos’un evini 10 gün kadar işgal edip marketsel stoğumuzu tüketiğimiz için gurme bölümünde yemek adına yazılacak önemli bir ayrıntı yoktu. Her şey yemek değil içecek ve meyve de anlatılabilir diyenler için Ekvator bir Batido (süt ve ne dilersen dile tropikal meyve karışımlı ferahlatıcı içecek) merkezi.

Genelde Kolombiya meyve dokusuna sahip olan Ekvator hepimizin çocukluğundan hatırlayacağı ‘chikita muz’ muz, muz ve muzzzzzzzz tarlaları ile ayrışıyor. Muzu artık daha ne yapacaklarını bilemeyen Ekvatorlular, size değişik muz seçenekleri ile muzlu rüyalar sunuyorlar. Muzu seven tarantulalar ise iştah kapatıcı olarak kullanılmakta.

Daha fazla M,U ve Z harflerini ziyan etmemek için hemen Amazon Mucizesine geçiyorum…

Amazon ve Yuca ziyafeti

Amazon turumuzda börtü ve böcek görüp iştahımızın kesildiğini düşünenler yazının bundan sonraki bölümünü okumayabilirler.

AMA sanıldığının aksine amazonlarda geçirdiğimiz 5 gün boyunca tattığımız her öğün, bu muhteşem vahşi bir o kadar da iştah açan doğanın bize sunduğu bir mucize idi.

Peki ne idi içerik?

Mum ışığında (ekoloji sebebi ile) yenilen akşam yemekleri, kahvaltılarda sunulan çeşit çeşit taze meyve suları, ormanda dolaşmaktan guruldayan midelerimiz için susturucu etkili öğlen yemekleri… üstelik naif bir sunumla ki biz hiç doğanın ortasında bunu beklemezken.

Amazonlarda balık, et ve tavuk yanında tanıştığımız, yer elması patates arası bir lezzete sahip sonrasında yerli bir teyzenin bize öğlen yemeğinde adım adım yapılışını gösterip hayretlere gark ettirdiği muhteşem bitki yuca… işte varmak istediğim nokta…

Resimli bilgiden de detaylı olarak görüleceği üzere yucayı pişirmek gayet zahmetli bir iş. Sanıldığının aksine yuca bir sebze değil, bir ağacın birden fazla kökü. Kökler soyulduktan sonra yuca ister haşlanıp közde yapılsın ister rendelenip elenip saçta yufka kıvamında ana yemeklere eşlik etsin isterse rendesi bekletilip fermente edilip ağır bir içki elde edilsin şaşkınlığınız yine de sona ermiyor. Bir ağaç kökünden bu kadar çeşit ama ama amazon dedirtiyor insana…

Gelelim resimlerin açıklamasına;

Önce carttttt diye kesiliyor agaç gövdesi ve dalları ile ilgilenilmiyor, sonra yakmak ve kullanılmak üzere dikkat dağıtmayacak bir yere istifleniyor.

Sonrasında güçlü çok yerel amazonsal teyze haşırt diye kökleri topraktan çıkarıveriyor. Artık yuca adını verdiğimiz kökler kabuklarından ayrılmaya hazır.

El birliği ile patatesten hayli büyük ağaç kabuklu uzunsal yucalar soyuluyor ve beyaz olarak çıplak kalıyor.

Ardından oval leğen büyüklüğündeki rendede yucalar, insan üstü bir çabayla rendeleniyor.

Ortaya çıkan rende silsilesi, ağaç kabuklarından örülmüş sık sık canı çıksına boca ediliyor, Elde çamaşır sıkma işlemine benzer üstün bir çaba ile yucaların suyunu çıkartıyor yerel amazonsal teyze.

Daha başına neler geleceğinden bi haber olan yuca , bir tencere üzerindeki gayet primitif eleğe alınıyor. İmece usulü elenip un ve ufak ediliyor.

Bunu gören amazonsal teyze amazonsal ocağını ateşe verip alevlerin üzerindeki saç tepsiyi kızdırıyor.

Bu duruma çok kızan saç tepsi kızgınlığını bizlere bildirip acilen yucanın üzerine serilmesini emrediyor.

Ununu çoktan elemiş belli bir yaşa gelmiş amazonsal teyze el çabukluğu ile unu saça yayıp yuca yufkasını pişiriyor. Bu da yetmiyor güler yüzü ile birden fazla yuca yapıp bizleri amazona karşı mahçup ediyor…

Geç de olsa bir Kolombiya kahvesinin hatırı var…

2010-02-01T14:28:00.000-08:00

Öncelikle Kolombiya gurmenin bu kadar gecikmesinden dolayı özür dileyip, meraklılarına Kolombiya tatlarının selamlarını söyleyip başlayalım çalakaşık gurmemize…

Kolombiya denilince akla gelen iki şey; kahve ve kokain olsa gerek. Biz daha ilk adımımızla kahveleri höpürdetmeye başladık. Kahveni n efsanesinin ciddiliği ve koyuluğu tam yerinde ve demindeydi. Kahve fanatikleri için ben yine de Guatemala kahvesini öneririm. Kokain bulamadığımız için bu deneyimden bahsetmenin manasızlığını takiben (zaten aramadık), restoranlarında çok vakit geçirmediğimiz Bogota’nın, marketinden etinden ve sütünden faydalandığımızı belirtmek isterim.

Market alışverişi sırasında karşılaştığımız ve bununla yetinmeyip haşır ve de neşir olduğumuz tropik meyvelere gelince; guanabana, mamoncillo, uchuva, feijoa, maracuya, tomate de arbol, borojo ve tamarindo rafta gördüklerimizden bazıları… Acıkan ve guruldaması durmayan midelerimizi susturmak için aşina olduğumuz papaya ve bir takım etsel ekmeksel Türksel (operatör değil!) alışverişimizi yapıp, marketten koşarak uzaklaştık.

Bir gece Bogotalı arkadaşlarımız ile gittiğimiz devası restoranda Kolombiya cevichesi deneyip şeker patatesini biralarımıza katık ettik. Bu nefis gecede yemek kadar sunumun önemini bir kez daha anımsamış olduk (hiçbir detay sıradan değildi, şişede gelen biraların üzerine kağıttan kalpler iliştirilmişti).
O güzel gecenin sabahı, Bogotalı ev sahiplerimizin ailesinin güzel evinde yerel bir Kolombiya kahvaltısı yaptık. Kahvaltıda buralıların her sabah tükettiği ekmekli çorba (paparaya benzer) ve ardından santafereno adındaki nefis sıcak çikolata ile midelerimizi onurlandırdık. Kahvaltı hezeyanı bahçeye sıçrayıp evin annesinin bize ikram ettiği karışık meyveli asitli ve votkalı içki ile doruğa ulaştı.

Kolombiya’daki ikinci durağımız olan Cali şehrinde ise sevgili Kolombiyalı hemşerilerimizin bayramsal ve tatilsel aktivitesi yüzünden boş Cali sokaklarında rastladığımız ilk restoranda Churrasco (barbekümsel et ve patates kızartması) deneyimledik.

Bir sonraki durağımız olan Popayan’a ulaşmanın verdiği haklı gurur ve guruldayan midelerimizle yerleştiğimiz hostelin karşısındaki küçük lokantada, lezzeti mekandan çok daha büyük balık çorbası ile paellaya benzer karides ve deniz hububatlı arrozumuzu(pilavın spanikçesi) afiyetle yedik. Üzerine el yapımı limonatalarımızı yudumladık.

Her gün papaz pilav yemez prensibi ile bütçeden kısarak kendimizi sokak yemekçilerine verdik. Tahmin edeceğiniz üzere burada da başka bir şenliğe denk gelip, türlü sokak hububatını deneyimledik. Bunlardan en cazibelisi bir salatalık büyüklüğündeki sosis barbeküsü ve bundan sonra patates cipsinin tahtına geçecek olan ham muz cipsi idi…

Ekvatorda buluşmak ve acıkmak dileği ile yemeksiz ve aşksız kalmayın…

Amazonlar da 5 büyük gün.

2010-01-31T19:46:00.000-08:00

25-30 Ocak 2010

Bu seyahatte anladım ki, ne kadar uzağa gidersek o kadar içime doğru yol alıyorum. Doğa ile ne kadar haşır neşir olursak da sorularıma o kadar rahat yanıt buluyorum. Amazonlarda geçen bu 5 gün bu açıdan da hayatımın en doğru hareketlerinden oldu diyebilirim.

Quito’dan otobüsle 8 saatlik bir yolculukla Lago Agria şehir merkezine ulaştıktan sonra turdan birileri gelip bizi aldı ve yarı cip yarı kamyonet kılıklı bir araçla 2 saat kadar daha yol aldıktan sonra Amazon’un kollarından Lago Agria’nın nehirsel kısmına vardık. Buradan sonrasında kara ulaşımı olmadığından kanoya binildi ve normal şartlarda 3-4 saat süren ancak bizimkisinin motoru bozulduğundan 6 saat sürecek olan Amazon yolculuğumuz başlamış oldu. İlk 4 saat Lago Agrio’da yol aldıktan sonra, 2 saat kadar da Guyabeno nehrinde ilerlemeye devam ettik ve bu son iki saatlik süreç karanlıkta gerçekleştiğinden muhtemelen gece avına çıkan timsahçıklarda bize eşlik ettiler. Guyabeno Reserve, Ekvator’daki iki büyük Amazon bölgesinden daha kuzeyede kalanı, Peru sınırı ile dip dibe de denilebilir. Ne yazık ki diğer tüm Amazon bölgeleri gibi bir bölümü petrol çıkarma istasyonları tarafından katledilmekte olsa da halen büyük bir kısmı bakir ve birinci dereceden orman alanı olarak kabul ediliyor. Bu da demek oluyor ki, bu alanda satış amaçlı hayvan ve bitki katliamı yok, petrol rezervi yok, her şey olması gerektiği gibi doğal seyrinde sürüyor. Nehir boyunca inanılmaz sıklıkta ve değişken bir ağaç ordusu görüyorsunuz, bilumum kuş ve böcek tarafından seslendirilen çok sesli bir koro da manzaraya eşlik ediyor.

Guyabeno Reserve’de yaşayan 3 farklı yerli kabile mevcut, Siona, Sekoya ve Quechualar. Bizim kaldığımız Nicky Lodge Quechualara aitti. Guyabeno’ya gelen onlarca farklı tur şirketi var ve bunların büyük kısmı nehrin üst kısımlarında kalıyor, bu bölgeye çalışan ise tek bir tur var. (Qutio’da burayı bulmak için pek çok şirket gezdiğimizi belirtmeme gerek yok sanırım) Dolayısı ile doğayla uyumlu dahi olsa yapılaşma sıfır.

Amazonlarda bir tura gelmek için Ekvatora ulaştıktan sonra zengin olmaya gerek yok. 3 öğün yeme içme, 24 saat rehberlik hizmeti, bilumum aktivite, yağmura karşı panço, çamura karşı balıkçı botu ve kalış ücreti 5 gün için 240 dolar. Yemekler gayet lezzetli ve doyurucu, odalarda yataklarda sineklik mevcut. Panço ve botlar gayet işlevsel.

Kamp alanına gecenin bir vakti vardığımızdan ve ortamda elektrik olmamasından mütevellit ilk anda kendimizi yüzüklerin efendisindeki Frodo gibi hissetsek de, odamıza kavuşup üzerine de leziz bir yemekten sonra keyfimiz tamamen yerine geldi.

Ormanin derinliklerinde

İkinci ve dördüncü gün kahvaltı sonrası, ormanı keşfe çıktık, dört bir yandan fışkıran onlarca ağaç arasında geçen 3 er saatlik yolun sonunda aklımda kalanları; ateş karıncaları tarafından ölümüne korunan ve temiz ağaç olarak anılan ağaçlar, su geçirmez yüzeyleri sayesinde tabak gibi kullanabilen yapraklar, ortada kalan ağacı öldürmek pahasına onu sararak yükselen killer tree(katil ağaç), etrafından hiçbir minik bitkinin yaşamasına izin vermeyen bir toksin saçan başka bir tür ağaç, dikine büyüyen yabani avokadolar, topraktaki mineraller tek bir köke yetmediği için onlarca kökü ile yere tutunan palmiyeler ve ucu bucağı görünmeyen yağmur ormanlarının en eski ağacı olan-adını hatırlamadığım-ağaç olarak sayabilirim.

Yağmur ormanları dünyadaki diğer ormanların aksine, ağaçların en hızlı biçimde büyüdükleri alanlar. Ancak ağaçların hepsi birbirinden faklı bir yöntem izliyor, kimi enerjisini bir an önce büyümek/uzamak için kullanıyor, kimi köklerini güçlendiriyor ve tüm ormanı kökleri ile sarıyor, bir başkası derisini bir yılan gibi soyarak yenileniyor, bir diğeri toksik madde üreterek kendisine özel bir alan açıyor. Hepsinin kendine ait bir yolu ve tercihi var. Etraflarını pek takmaksızın, bazen karıncalarla ya da diğer böceklerle işbirliği yaparak yaşıyorlar. Ağaçlara baktıkça, insani tüm hırslar ve kavgaların, diğerleri üzerinden yürüyen hayatlarımızın ne kadar saçma olduğunu biraz daha anladım, aslında gerçek olan bir tek sen varsın. Bunca yıldır süre gelen şehirsel hayatımı da biraz daha doğaya kaydırma isteği depreşti.

Aynı günün akşamüstü bu kez motorsuz kano ile maymun ve kuş gözlemeye gittik. Ormanda olmak hasebiyle hayvanlara saat 4:30 da ağaçta ol denilemediğinden hayvansal açıdan çok verimli geçmese de kuş sesleri ve amazonda bir kanoda süzülmek açısından çok çok doyurucuydu. Kampa geri dönerken sadece Amazonlarda yaşayan pembe ve gri yunusları da bir parça olsun görebildik ki bu da işin bonus kısmı oldu.

Maymun milleti

3.ve 4. gün hayvanları uyanır uyanmaz yakalayabilmek amacıyla sabah 6.15’te kanolarla yola çıkıldı ve bu kez şurada, şurada, şurada ve şurada görebileceğiniz maymunların her biri gruplar halinde coşarken görüldü. Amazonlara gitmezden önce hiç bu kadar maymun meraklısı olduğumu ve iki maymun görünce bu kadar sevineceğimi bilmiyordum, bunu da arada öğrenmiş oldum iyi oldu. Tüm bu süreçler boyunca tansuucuumda kendini fotoğraf makinesine vererek sizler için en güzel anları görüntüledi. Maymunlar gereğinden fazla hareketli yaratıklar olduğundan kendilerini sadece biz görebildik, fotoğraf na mümkün oldu. Resimlerde gözüken evlerine konuk olduğumuz ve gurmede evde gerçekleşen aktivitenin detaylı olarak anlatılacağı ailenin ev hayvanı olarak besledikleri maymun oluyor ama kendisinin tüm akrabaları ormanda ikametlerini sürdürmekte.

Amazon aktivitelerinin bir diğeri de gece yürüyüşü, burada amaç geceleri harekete geçen bilumum iri haşeratı yerinde gözleyebilmek. Bu haşeratların en yoğun olarak görüleni ise tarantulalar. Yürüyüşümüz süresince ve daha sonra odamızda da kendilerine sık sık rastladık. Tarantula, öldürücü olmayan ancak 24 saat süresince acısı devam eden bir zehre sahip ve avını yakalamak için ağ kurmuyor. Bunun yerine kendisi beklemeyi seçiyor, bir nokta belirliyor ve saatlerce kıpırtısız bekliyor, fotoğrafını çekmek için çok ideal bir jungle hayvanı.
3. günün devamında Quchua yerlilerinin köyünü ziyaretin ardından amazonda yüzme molası verdik. Bu arada yerli köyleri de belgeseller de gördüğümüz köyler şeklinde değiller artık, turizmin gelmesi ve gençlerin ilkokuldan sonra şehirde okula gitmelerinden ötürü büyük ölçüde değişim göstermişler, yalnızca ormanın çok diplerinde ve çok küçük sayıda ve turistik bir aktivitenin na mümkün olduğu bölgelerde belgesel tipi yerli yaşamı sürdürülüyormuş. Yüzme kısmına geri dönecek olursam, başta bir kısım nazlansak da bir daha ne zaman amazonda üstelik de pembe yunuslar eşliğinde yüzeceğiz diyerek attık kendimizi kahverengi sulara-amazon tabanındaki materyalleri taşımasından ötürü kahverengi bir renge sahip- sudan çıktıktan sonra rehberimiz yunusların yanı sıra piranhalarında bizlerle birlikte yüzdüğünü belirterek hepimizi tebrik etti. Biz de kendisine teşekkürlerimizi sunduk bu değerli bilgiden ötürü.

4. günün akşamüstü aktivitesi piranha avı oldu. Birer çubuğun ucuna takılı iğnelere dana ya da balık eti iliştirilerek suya sarkıttığımız oltamsılara pek çok farklı noktada farklı piranhalar gelerek etleri kaptılar ancak kendileri oltaya kapılma konusunda aynı yardımseverliği göstermediler. Ben 2 kere yukarıya kadar çekmeyi başarsam da her seferinde bir şekilde iğneden kurtuldu manyak hayvanlar. Sonunda piranha olmayan bir balık tuttum onu da piranhalara yem olarak kullandık. Tekne ahalisi tarafından tutulmayı başarılan yegane piranha aracılığı ile dişlerini görme şerefine erdiğimiz hayvan daha sonra doğal hayatı koruma zinciri adına suya geri bırakıldı.

5. gün sabahı aynı kano aracılığı ile ancak bu kez motor tamir edildiği için 4 saatlik bir yolculuk sonucu Lago Agrio’ya geri döndük. Ordan 2, 5 saat sonra şehir merkezine ve oradan da 16 saatlik bir otobüs yolculuğu ile Guayaquil’e geldik. Amacımız Cuenca’ya varmak olduğundan Guayaquil’den de bu kez 4,5 saat süren yeni bir yolculukla, koca koca dağlar aşarak toplamda 30 saatlik bir yolculuk sonucu hedefe varıldı. Cuenca’yı da sanırım Lima’ya varınca anlatacağım. Bana şimdilik müsaade.

Nihayet, Ekvator’dan bildiriyorum.

2010-01-31T19:38:00.000-08:00

14-24 Ocak 2010

Uzun bir süredir yazamıyor oluşumuzun nedeni Quito. Daha doğrusu bu şehirde içinde bulunduğumuz durum. Seyahatin kendisi henüz meyvedeki vitamin boyutundayken mutlaka en azından bir parça olsun İspanyolca öğrenmemiz gerektiğini düşünüyor ancak herhangi bir icraata geçmiş değildik. Sonra yola çıktık, baktık ki konuşamasak da herkesle çat pat kafa göz yara yara anlaşıyoruz, İspanyolca da artık bir başka bahara moduna girmiştik ki, Quito’ya umduğumuzdan 2 gün önce vardık. Üstelik Couch Surfing’den beleşe kalacak rahat bir evimiz de olmuştu, bu da hostel parası cebimizde kalıyor demek olunca şeytan bir kere daha dürttü ve kendimizi bir anda Qutio sokaklarında İspanyolca kursu ararken bulduk. Quito İspanyolca öğrenmek isteyenler tarafından güney Amerika’da ilk tercih edilen yer. Onlarca kurs var ve birebir özel derslerin saati 4-5 dolardan başlıyor. Bir müddet dolandıktan sonra biz de 5 gün toplam 25 saatlik bir kursa kendimizi kayıt ettirmeyi becerdik ve bundan itibaren de günümüzün yarıya kadar kısmı sevgili kursumuzda geçmeye başladı, eşek kadar olmamızdan kelli bir parça da bilinçlendiğimizden öğlenden sonraları da mümkün mertebede eve erken dönüp ders çalıştık. İspanyolca durumumuz ise primitifliğini halen sürdürmekte. Bu arada param yok ama gelsem de İspanyolca öğrensem derseniz Quito’da bol bol İngilizce bilen gönüllü çalışacak eleman arıyorlar.

Ekvatorun başkenti Qutio dünyanın ortasında bir şehir. Dağların arasında ve denizden yüksekliği 2850 metrecik. Rehber kitaba göre kıtanın ikinci yüksek şehri, ilki Bolivya’nın başkenti La Paz. İspanyolca öğretmenin yanı sıra Quito’nun iki büyük olayı var. Birincisi, belli bir yaşın üzerindekilerin Barış Manço’dan hatırlayacağı üzere dünyanın orta noktasında oluşu, yani bir tarafı Kuzey Yarımküre, diğer yanı ise Güney yarımküreye değen Mitat del Mundo noktası.

Peki hangisi gerçekten dünyanın ortası

Mitat del Mundo burada asıl dünyanın orta yeri benim diyen bir takım tartışmaları da beraberinde getirmiş. Bir adet süper turistik, devasa anıtlı ekvator orta yeri var bir de, vaktiyle İnkaların henüz ne GPS ne benzer bir alet edevata sahip iken belirledikleri bu Mitat’ın 200 metre kuzeyinde kalan asıl Mitat del Mundo var. Bütün bu ikisine de, yalan asıl dünyanın orta yeri benim diyen bir de 3. nokta var ki, biz oraya kadar gidemedik, dolayısı ile eeen asıl olduğunu iddia eden noktaya dair izlenimimiz ne yazık ki yok.

İlk yer-resmi olan-, gayet güzel kotarılmış, afili büyükçe bir park, orta yerinde anıt var, anıtın orta yerinden boylu boyunca bir çizgi geçiyor böylece bir ayağınız bir yarım kürede diğeri diğer yarım kürede neşeli fotoğraflar çektirebiliyorsunuz. Parkın içinde bir sürü ıvır zıvır satan dükkân, restoran, cafe vsnin yanı sıra bir de orta alanda eğlence bölümü yapılmış, yerli kostümleri içinde ancak muhtemelen sadece dansçı olan abi ve ablalar bu alanda yerel danslar eşliğinde gelenleri eğlendiriyor. Parkın son numarası da Ekvator’un en büyük 3 şehri olan Cuenca , Guayaquil ve Quito’nun maketsel olarak sergilendiği müzemsel alanlar. Özellikle Quito’yu görünce çook etkileceksiniz demişlerdi, bir oda da dev bir maket görerek biz çok acaip etkilenmiş değiliz ama güzeldi.

Mitat del Mundo’ya gitmeden pek sevgili kaptanımız Barış, bize bilumum denizci geleneklerinden bahsetmişti. Ortada birden fazla dünyanın ortası olunca kafamız karışsa da İnkalar tarafından belirlenen Mitat del Mundo’da geleneklere uygun olarak hem birbirimizi bir parça ıslattık, hem de birer bira tokuşturduk, saçımızı falan kesmedik ama negatif elektrikleri iki kıta arasında bölüştürmüş ve tamamen pozitif olmuş olduk herhalde di mi Barış?

İnkaların Mitat del Mundo’su birinciye oranla çok daha primitif bir yapı, girişte bilumum kaktüslerin içinden geçerek alana ulaşıyorsunuz ve hemen size bir rehber veriyorlar ki, ekvatorsal deneyleri ifa edebilesiniz. Bir yarım kürede daha güçlü iken diğerinde daha güçsüz olduğunuz – gerçi ben her iki kıtada alt edilebilir çıktım-, yumurtayı bir çivi üzerinde dik durdurmayı denediğiniz-eğer becerirseniz yumurta durdurabilen diye bir diploma veriyorlar- ve en dikkat çeken aktivite olarak suyun her iki yarım kürede farklı yönlerden aktığı deneyleri gerçekleştiriyorsunuz. Suyun iki farklı açıda döndüğü deney dışında diğerleri biraz saçma gelse de, eğlenceli vakti geçirtiyor. Bu müzenin asıl güzel tarafı ise yerli kabileler hakkında detaylı bilgi vermesi, yerlilerin yaşadıkları evlerin birebir kopyalarını gezip, kafa kesme gibi geleneklere dair detaylı çizimler ve dev anakondalar görmek mümkün. Amazonlara gitmeden anakonda görmek şahane oluyor, herkese tavsiye ederim.
3. bizim gitmemiş olduğumuz en asıl Mitat del Mundo benim diyen müze, bu iki müzeye de son derece karşı hele ki bu deneyleri falan tamamen uydurmasyon buluyor, ancak onların tezleri hususunda bilgimiz yok. Bir başka bilgi ise en asıl orta nokta çizgisinin Galapagos adalarından geçtiği.

Valla onlar kendi aralarında tartışsalar da biz kendimizi her iki yarım küreye de aynı anda ayak basmış kabul ediyoruz artık.

Kiliseler şehri

Gelelim Quito’nun ikinci olayına, kiliseleri. Kiliseleri ve eski şehri ile UNESCO tarafından dünya kültür mirasına dahil edilen bir kent Quito. Bizdeki Sultanahmet ‘e karşılık gelebilecek eski şehir de adım başı devasa bir kilise yer alıyor. Ve genel olarak tüm kiliselerin içi oldukça etkileyici. Bu da Güney Amerika’da çok sık rastlanan bir durum değil, zira genelde kiliselerin dışları ne kadar süslü olsa da içleri vaktiyle İspanyollar tarafından boşaltıldığından pek havalı değiller. Quito’nun en gurur duyduğu ve içinde fotoğraf çekmeyi yasak ettiği dolayısı ile içini gösteremediğimiz Jesus ve arkadaşları kilisesinin içinin tamamı ile altın olduğunu söylüyorlar. İçeriden bakınca da gayet altın gözüküyor pırıl pırıl ama koca kıtayı yiyip bitiren İspanyollar o altınları nasıl bırakmışlar benim pek aklım almadı, altın havası verilmiş boya falan da olabilir.

Genel olarak kurs-ev-kurs civarı takıldığımızdan, eski şehir bölümüne hafta sonu geldik ve tam yürürken ansızın bir Türkçe ses çalındı kulağımıza. Bir Türk çift daha. İzmir’den Venezuela’ya ordan da Qutio’ya gelmişler ancak geri kalan 3 hafta da nereye gidecekleri konusunda kafaları biraz karışıktı. Biz artık deneyimli olduğumuzdan kendilerine bir sürü öneri sunup daha da kafalarını karıştırdık ama 2 ay sonra ikinci kez bir Türkle karşılaşmak pek hoş oldu.

Dr Jekyll ve Mr. Hyde

Quito’da herhangi bir şehirde en uzun kalma rekorumuzu da kırarak 1o gün kaldık. Ve diğer şehirlerin aksine 2 ay sonra bir de gece turu yaptık. Evinde kaldığımız Carlos ile birlikte şehrin Beyoğlu’su olarak adlandırabileceğimiz Mariscal’e gittiğimizde gerçekten çok şaşırdığımız söylemek durumundayım, zira etraf onlarca bar, cafe, gece kulübü, restoran ve insan doluydu. Gerçekten de mini bir Beyoğlu denilebilir. İşin tabi bizim açımızdan en enteresan kısmı, sevgili İspanyolca kursumuz bu alanda olduğunda nher gün buradan defalarca geçmemize karşın bu mekanların hiçbirini fark etmiş değildik. Meğerse Quito’da Dr Jekyll ve Mr Hyde bir durum hakimmiş. Gündüz gayet emekli amca tadında görünen bu kısım geceleri bir anda şov girl havasına bürünüyormuş. Etrafta Ekvatorlu kadar turistin de yer aldığı bölgede epeyce bir takılıp çılgın Ekvator gecesini gördükten sonra Carlos’u bir disko kapısında bırakarak eve geri döndük.

Quito’da tüm bunların yanı sıra kendimize bir de Amazon turu satın aldık. Şimdi 5 günlüğüne börtü, böcük görmeye amazonlara gidiyoruz, görüşmek üzere.

Hayattayiz, her sey yolunda...

2010-01-30T17:46:00.000-08:00

Selamlar herkese,

neredeyse 3 haftadir Ekvatordayiz. Quito·da ispanyolca ogrenmeye calisirken yazamadik sonra araya Amazonlar girdi ve dunya ile tum irtibatimiz kesildi.
30 saati askin bir suredir de yoldaydik. (kanolar, otobusler) Sonunda Cuenca·ya geldik. Yeni yazilar ve fotograflar bir iki gun icinde burada.

zoodacanlar

Otovala'da.

2010-01-18T21:11:00.000-08:00

Hatırlar mısınız, Guatemala’da büyük beklentilerle Chicicastanengo pazarına gitmiş ancak o kadar mesut olmaksızın geri dönüp, Ekvator’daki benzer bir pazaraı beklemeye başlamıştık. Ekvatora ayak bastıktan 24 saat sonra beklentilerimizi makul sınırlarda tutarak pazara doğru giden bir otobüse yerleştik. Quito’ya 1,5 saat uzaklıkta yer alan Otovala’da her cumartesi günü kurulan pazar Güney Amerika’nın en zengin yerli pazarlarından kabul ediliyor ve bence kesinlikle hak ediyor. Kendisi büyük, insan ne tarafa bakacağını şaşırıp her şeyi ama her şeyi almak istiyor. Ekvator’un ne yazık ki resmi para birimi dolar olmasından ötürü de ayrı bir yanılsama durumu oluşmakta. Farklı ülkelerde benzer pazarlarda 80-100-120 olarak fiyatlandırılan pek çok şey burada 3-7-10 kıvamında, meblağlar diğer ülke paralarına vurduğunuzda her ne kadar aynı olsa da insan hep az bir şey ödediği yanılgısına kapılıyor. Biz tabii ki düşmedik canım öyle bir yanılgıya, bütçe kutsaldır, teessüf ederim.

Alpaka ve lama yününden yapılan bilumum kıvır zıvır, geleneksel yerli şapkaları, hamaklar, kolyeler ve onlarca müzik aleti arasında sağa sola bakmaktan şaşı olarak geçen bir 3 saatin ardından, bütçesel olarak bir parça hafiflemiş ancak keyiften dört köşe olarak Quito’ya geri döndük.

Şimdi ilk hedefimiz Mitad del Mundo yani dünyanın ortası.

Sınıra doğru

2010-01-18T21:10:00.000-08:00

14 Ocak 2010

Güzergah, önce Popayan’dan Kolombiya sınırındaki İpiales’e kadar 8 saat otobüsten bozma bir araçla son kertede rahatsız bir yolculuk. İpiales terminalinden taksi yardımı ile sınıra varış. Kolombiya’dan kesinlikle gidiyorum manasında damgayı pasaporta işletiş. Yürüyerek karşıya geçip bakınız artık Ekvator’dayım manasına gelen giriş damgalarını pasaporta işletiş, dolmuş vasıtası ile Ekvator sınır şehri Tulcan terminaline varış. Buradan Quito’ya doğru 5,5 saatlik yeni bir otobüs yolculuğu. Pelte kıvamında Quito’ya varış.

Yukarıda anlattıklarım aynen bu şekilde gerçekleşti, sabah otobüsümüz 5.30 da kalkacağını iddia etse de 6’da ancak kalkabildi. Cali’den gelirken 3 saat boyunca test ettiğimizden bu sefer zıplamaları daha bir sükunetle karşıladık. Quito otobüsünde 1 dolara çılgınca leziz yiyecek edinince yol o kadar da fena ve uzun görünmemeye başladı.
Velhasıl kelam sonunda Ekvator’dayız.

Beyaz şehir, Popayan

2010-01-18T21:03:00.000-08:00

11-14 Ocak 2010

Cali’den 3 saat boyunca durmaksızın zıplayan, ancak kendisini otobüs olarak adlandırmaktan beis duymayan bir araçla Popayan’a vardığımızda niyetimiz bir gün dinlenmek ve ertesi sabah ya yakınlardaki antik şehirlere ya da Ekvator’a doğru devam etmekti.

Ancak Popayan –geldiğimiz günün milli tatil olması sebebiyle de -sakin sokakları, her yere yürüyerek gidebilme özgürlüğü, onlarca şehirde görsek de, görmekten sıkılmadığımız kolonyal binaları ile derhal fikrimizi değiştirdi. Acelemiz yoktu, biraz da yorgunduk, hazır sakin ve güzel bir şehir bulmuşken neden hareket edelim diyerek 3 gün boyunca Popoyan’da kaldık.

Popayan’daki kiliselerin büyük bir kısmı 1983 yılında meydana gelen deprem sonucu büyük hasar görmüşler ancak yürütülen restorasyon çalışmaları sonucu depremden öncesinden daha iyi bir durumda olduğu söyleniyor, gerçekten de her şey gayet iyi görünüyordu. İspanyolların ellerini attıkları her şehirde klasik olduğu üzere burada geniş bir meydan ve etrafında dizili katedral, hükümet binası gibi yapılar mevcut. Eksik olansa sokaklara yayılmış kafeler. Kolombiya’dayım hava de pek güzel, şöyle güneşe karşı bir kahve içeyim diyorsanız ne yazık ki na mümkün. Ama meydanın ortasındaki parkta oturup etraftaki onlarca satıcının birisinden ne olduğunu pek bilmediğiniz meyve sularından alıp deneme şansı her daim mevcut.

Bizim kaldığımız 3 gün, Popayanlılarında fiestasına denk geldiği için gündüzleri şehrin sokaklarında dolaşıp, akşamları da sokak satıcıları, yerel müzikler ve havai fişek ışıkları altında fiestanın tadını çıkardık. (tat kısmını Kolombiya gurmede ayrıntılı olarak okuyabilirsiniz)

Gurmelerin gurmesi, Tulum’un Ceviche’si

2010-01-16T19:14:00.000-08:00

29 Aralık 2009 - 4 Aralık 2010

Küba’da biraz kilo kaybettikten sonra, yemek özlemi ile indik Cancun havalimanına. Meksika’ya geri döndüğümüz havadaki yemek kokusundan ve caddelere taşan restoranlardan anlaşılmıştı.

Ortanca Özel ailesinin bize yılbaşı hediyesi olan Tulum’da beş günlük yayma aktivitesini gerçekleştireceğimiz otelimize gitmek üzere havalimanından otobüs ayarlayıp, özlediğimiz gerçek marketten hemen sandviç ve meyve suyu yuttuk. Ve otobüsümüz Tulum’a hareket etti…

Uykusal bir yolculuktan sonra, otobüs Tulum terminalinden hareket etmek üzere iken, uyku sersemi ve adrenalin dolarak indik otobüsten. Saatler 23:00’ü ( Türkiye’de 7 saat geri) gösterirken taksiye binip otelimize pışpışlandık.

Gece yarısı karanlığı içerisinden otelimizin girişini bularak ve fakat bize fener tutan amigo amcanın yüzünü seçemeyerek rezervasyonumuzu onaylatıp cabanamızın egzotik yatağına rötarsız iniş yaptık.

Horul bir geceden sonra sözcüklerin yetemediği ancak cennet kelimesinin anlam bulabildiği bir sabaha uyanıp beyaz kumlardan kahvaltımıza koştuk. İşte bu an Tulum gurme başladı.

Sabah kahvaltısı dedikleri ve aslında 2 kilo meyveden oluşan ( papaya, mango, yeşil elma ve tropikal bir sürü zerzavat) ve bununla yetinmeyip yanımızda sıkılmış tazelikteki bir bardak meyve suyunun yanında ayıp olmasın diye mantarlı dehşet leziz bir omlet ile başladık güne. Dilediğiniz adet kahveyi de unutmadan ekleyeyim.

Dolu mide ile yüzülmez felsefesi ile denizden uzak durup ( o dalgalarda yüzmek yemiyor ancak parmak ve topuk sokulabiliniyor deniz dedikleri kaplıcamsı suya) yaymak ve hamakta hammak (bkz. Ferhan Şensoy) sureti ile dinlendiğimizden emin olup otelimizin bize aferin iyi ki geldiniz bedava kuponları ile beleş ve limonsal margaritamızı içtik keyifle beyaz kumlar üzerindeki barda.

Akşam olduğunu fark edip – zira dolunay tabak gibi göz kırpıyordu – Tulum’un pahalı olması nedeni ile kendimizi taksiye ve sonrası markete attık. Birkaç lüzumlu atıştırmalık yanında, yeni yıla giriş amacı ila patlatılmasını düşündüğümüz şampanyamızı alıp otelimize aynı yöntem ile geri taksilendik.

31 Aralık sabahı diğer leziz kahvaltımızı yapıp, tekrar plaj barındaki yerimizi aldık. Karımcığımın bir süredir denemek istediği Hindistan cevizi içerisindeki alkolden ısmarladık. Coco loco olarak adlandırılan ve içeriği tekila, bacardi, bombay cin ve taze hindistan cevizi sütünden oluşan alkol şelalesinden içerek ufuklara daldık.

Yeni yıla saatler kala (yaklaşk 6 saat) kaşınan midelerimizi yatıştırmak üzere beyaz kumlar üzerinde nachos, dipsos ve biralarımız eşliğinde piknik yaptık. Ama bunlarla yetinemeyeceğimizi anlayarak – yılbaşı gecesi karıcığımı nachosla kandırmam bana yakışmazdı – dolunay ışığı eşliğinde plaj restoranımızı bulduk. Menü fiyatı yeni yıl için gayet makul, restoran sahibi Amerikalı amigo çok nazikti. Hemen yeni yıl gecesi menüsünden ısmarlayıp dolunay manzarasına daldık. Merakınızı gidermek için menüyü anlatmam gerekirse; başlangıç olarak nefis bir sopa de tortilla (çorba), ardından ana yemek olarak – ki buna çok baba yemek diyerek kendimi düzeltmek istiyorum – lobster (ıstakoz), buharda pişmiş taze sebzeler ve bir grup jumbo karidesten oluşan tabağımızı tabak hariç yuttuk. Biraz çok gelen yemeğimizi eritmek üzere dolunayı yakalamak üzere kumlarda el ele koştuk. Ve fakat sindirmek olanak dahilinde olmadığı için saat 24:00 olmadan biraz kestirmek üzere cabanamıza (bungalow)döndük.

Noel babalı ufak bir rüyadan sonra yeni yıla girmek üzere şampanyamızı aydedeye doğru patlattık ve bir şişe şampanyayı içtik afiyet de oldu doğal olarak… Ağzınızın suyunu alt paragrafa akıtarak yeni yıl sabahına yeni olarak uyanmak için doğal cabanamızda doğada uyuduk.

Yeni yılın ilk gününde yeni yemeklere aç olarak kumsalda – bu kez denize girerek – dinlenip bulduğumuz beleş kuponlarla kumsal barımızdan alkollendik. Akşam olduğunda yemek avına çıkarak – Tulum’da yemek kumsal ve deniz üçlüsü çok ağır basıyor- karıcığımın yengeç sezileri ile bir İtalyan restoran bulduk. Çok kalabalık ve aç insan turist sürüsünü bekleyip masamıza kavuştuk. Gerçek İtalyan makarnalarımızı yedikten ve kadeh şaraplarımızı yudumladıktan sonra geceyi sonlandırdık.

Ertesi gün bizi bekleyen lezzet rüzgârından habersiz kumsalda biraz yayıp sonrasında yürüyüşe çıktık. Keşfettiğimiz öğlen restoranında masamızda güneşlenerek ısmarladığımız yemekleri beklemeye koyulduk. İşte tam bu noktada size Latin Amerika mucizesi Ceviche’den bahsetmek istiyorum. Ceviche deniz ürünlerinden yapılan – ister karides ister balık ister ahtapot – bizdeki lakerda mantığına yakın, lime, sarımsak ve domates ile desteklenen muhteşem bir aperatif. Aperatif olarak hoşnut kalmazsanız 8 tabak yiyerek ana yemek haline dönüştürebilirsiniz.

Sahilde beyaz kumlarda yaymak aktivitesinden hoşnut karnımız tıka basa dolu olarak Tulum efsanesini sonlandırdık. Bir sonraki gurme durağımız Kolombiya… Bol kahveli günler dileyerek Cancun’dan Bogota’ya uçuyoruz…

Kolombiya'ya giderken

2010-01-12T19:25:00.000-08:00

Salsalamadan Cali

2010-01-11T18:09:00.000-08:00

Bazı insanlar gündüz, bazıları da geceyi sever, ben gündüzcülerdenim, güneşi görünce mutlu olurum, yeni bir şehri önce güneş ışınları altında keşfetmeyi severim. Ama buna rağmen bazı şehirler geceyi seviyor, bana rağmen onları anlamanın tek yolu gecenin içinde yol almak. Cali o şehirlerden.

Cali’ye geldiğimizde, hakkında bildiklerimiz, Kolombiya’nın 3. büyük şehri , Latin Amerika’nın salsa başkenti , güzel kızları ve Mondragon’un memleketi olmasıydı. Ekvator’a geçmeden kısa bir ara vermek, salsa gecelerine bakınmak ve Mondi’nin-ki Naz’cığımın şerefine- şehri neye benziyormuş görmekti. Heyhat planlar her zaman işlemiyor, Cali’nin adamı serseme çeviren sıcağını hesaba katmadığımızdan, ilk defa bu şehirde uzuuun uzun durduk. Hiçbir şey yapmadan, yürümeden, kitap okumadan, bir şeyler yemeden, soğuk biralar eşliğinde rüzgarın estiği bir köşe bulup sadece oturduk. Şehri keşfetmek için, halkın geri kalanı ile birlikte önce havanın kararmasını, güneşin ortadan kaybolup havanın yürünebilir ısılara düşmesini bekledik.

Gece adeta yeniden doğan bir şehir Cali, gündüzün ağırlığı kaybolup yerini ışıltılı caddelere bırakıyor. Kolombiya’da fark ettiğimiz kadarı ile yeni yıl ışıklandırması çok mühim bir hadise, ancak bu işin alemi cihanı kuşkusu z Cali. Bütün şehir baştan aşağı yüzlerce dev figürle süslenmiş durumda ve karanlık bastırmaya başlar başlamaz, tek tek tüm figürler canlanıyor. Üzerinizde ışıktan bir halı, sağda solda, önde arkada her yerde başka bir devasa figür. Dansçılar, müzisyenler, parkta bisiklete binenler, nehirde kayık sefası yapanlar, barının arkasında bir barmen Cali deninde akla gelebilecek her şey.

Kendi adıma diyebilirim ki, Cali’nin beni büyüleyen yegane kısmı bu oldu.
Buralara kadar gelip de meşhur Calili sambacıları da görmeden gidemeyeceğimiz için, pek çok kaynaktan soruşturup şehrin en eğlenceli gece kulüplerinden kabul edilen Tin Tin Doe’ye doğru yola koyulduk. Hani 80’li yılların klasik Türk filmlerinde Ahu Tuğba ve şürekasının, Nuri Alço ya da tecavüzcü Coşkun tarafından gazozlarına uyuşturuc u atılması sureti ile kandırıldığı pavyonlar vardır. Korkunç papyonlu ve yelekli garsonlar ellerinde koca viski bardakları ile dolaşır, pistte birileri çılgınca dans ederler. İşte size Tin Tin Doe. Tek fark, Ahu ve Nuri yok, Carlos, Maria, Antonio, Cecilia ve 60 kişi daha var. Herkes son derece gündelik kostümler halinde, pazara giderken uğrayıp iki de kıvırayım havasında gelmişler ve hakikaten döktürüyorlar. Pistin bir köşesinde dev ekranda 80’lerden kalma video klipler yayınlanıyor, ekranın iki köşesindeki hoparlörlerden müziğinde aynı yerden geldiğini anlıyoruz. Sanki yirmi yıl öncesine döndük ve Erdek’te bir diskodayız. Birbirimize bakıp Bacardilerimizi tokuşturuyoruz, bacardiler sıcak. Biz burada ne arıyoruz? Dansın hatırına bir yarım saat daha etrafı izledikten sonra hostelimize dönüyoruz, hostelden Cali manzarası, dalga geçercesine ışıl ışıl.

İkinci gece şansımızı yeni şehir kısmında tek bir kulüp yerine onlarca salsa barın yer aldığı 6. Caddede denemeye karar veriyoruz. Epi topu yan yana 10 kulüp, biraz mini Marmaris biraz Fethiye Ölü deniz. Görece olarak erken gelmişiz, henüz pek kimse yok ortalıkta, biraz ona, biraz diğerine bakına bakına ilerleyip içimizde gizli bir salsacının olmadığına karar verip, olay mahallini terk ediyoruz.

Bu arada Calili kızlarla ilgili anlatılan her şey tamamen bir efsaneden ibaret, güzel kız görmek isteyenlere tek önerimiz KÜBA!