Merida, Yucatan çok leziz hakikaten…

16 Aralık-20 Aralık 2009

Guatemala’dan zor ve yorucu bir yolculuk sonrası Meksika topraklarına ve lezzetlerine ulaşmanın verdiği heyecan ile biz küçük Özel ailesi verdik yine kendimizi yemeğe ve gezmeye…
İlk Meksika durağımız olan Palenque’de, Merida yolculuğumuz öncesi otobüs terminalinde beklerken guruldayan küçük özel karınlarımızı doyurmak için ben Tansu kendimi yemek bulma avlanma görevine adadım. Terminale gelmezden önce dikizlediğim Taco’cuları bulmak için karıcığımı çantalarımız ile birlikte, güvenlikli terminal koltuklarında 10 dakikalığına bıraktım. Görev gayet ulvi ve kesinlikle çözülmesi gereken, gerçekleşmediği takdirde 8 saat aç kalacağımız ciddi bir sorumluluktu. Bu sorumluluk bilinci ile tacocular şakkadanak bulundu ve 30 peso karşılığında 6 adet leziz taco şipşak edilinip afiyetle yenildi.
Ertesi sabahın 5 inde Merida ile buluştuk. Zor da olsa bulduğumuz hostelimize yerleştikten sonra, kendimizi bu büyük kentin sokaklarına atıverdik. Biraz tourist information biraz tabanway geziden sonra tahmin edeceğiniz üzere kahvaltı etmek gerekliliği ile gözümüze kestirdiğimiz güzel bir yere oturuverdik. Merida ve Yucatan mutfağının methini kitaplardan ve ordan buradan okumuş ve duymuştuk. Garson Amigo beyefendi menüyü uzattığında desayunos (kahvaltı) yazan bölüm çok ilgi çekici idi. Kendimize hemen Yucatan’a özgü otlarla hazırlanacak olan omletlerimizi ve kahvelerimizi ısmarladık. Aman yarabbim o ne lezzetli omlet idi… Kahvaltının diğer sürprizi ise; garson amigo beyefendinin boşalmakbilmez kahve fincanlarımızı, durmakbilmez bir kibarlık içinde durmadan doldurması idi. Artık son kertede ben dayanamayıp ‘ No mas, mucho gracias ‘ deyip İspanyolcayı söküverdim…
Merida bu ilk hareketi ile gelecek 5 günümüzün sinyalini veriyordu. Mutfağı olan hostelimiz için bir market alışverişi yapıp, Meksika mutfağındaki rüştümü kanıtlamak hevesi içerisine girdim. İlk akşam yemek yapmaktan vazcayıp, hostel sahibinin önerdiği mekana gidip, sopa de lime, panachos ve salbutes yedik. Merida ufak ufak gözüme girmeye başlamıştı. Sopa de lime bildiğimiz tavuk çorbasının içinde limeler yüzen şekli ve fakat çok lezzetli idi. Yucatan memleketinde limon yerine lime buldukları için farklı bir disiplinle yapmışlardı çorbayı. Diğer taco ailesinden gibi görünen panachos ve salbutes de tavuk eti didikli tacolar idi. Gayet lezzetli, doymuş olarak döndük ‘adresini zor bulduğumuz hostel’ odasına.
İkinci gün marketten aldığımız; domates, kuru soğan, lime, zeytinyağı ve avakado ile nachoslarımıza eşlik etmesi için bir dipsos hazırladım. Artık Meksikalı idim ve karıcığım çok mutlu olarak bunu da başarmanın verdiği gurula dipsos tabağını silip süpürdü. Afiyet olsundu yaşasındı.
Ertesi gün, bitanecik karıcığımın ilk gün görüp göz koyduğu Maya çikolatıcısına gittik. Pek hoş maya motiflerinin ve kakao dövüp perişan ettikleri alet edevatın arasından geçip, saks mavisi odadaki masaya oturduk. Karıcım americano ve ben maya kahvesi istedim. Doğal olarak yanına bir browni ile masamızı süsledik. Browni maya piramiti şeklinde ve kakao tarlasından çıkmış kadar zengindi ( çok lezeetli ve çikolata doluydu). Karıcığımın americanosu pek koyu ve fakat süt ile biraz olsun seyreltilebiliyordu. Benim maya tradisyonel kahveme gelince; bir tahta çöp ucunda kakao topu ve sıcak su dolu fincan geldi masaya. Kakao topunu suya daldırıp karıştırmak sureti ile hazır ediliyordu mayasal kahve. Tadına gelince; sıradan kahve anlayışı dışında baharatımsal hatta acı bir lezzete sahipti. Denemek güzel fakat bu deneyimi tekrar etmek anlamsızdı. O yüzden hesabımızı ödeyip çıktık mayasal cafeden.
Pazar günü gelip çattığında, biz de bir heyecan kıpırdanması ile Merida meydanına her Pazar kurulan ve binbir sokak yemekçisinin stand açtığı meydana attık kendimizi. Son günümüz olmasının verdiği coşkuyla her köşeden bir tat yakalayıp yuttuk. Taco’sundan Salbutesi’ne, adını bilmediğimiz wafflelımsıdan çok özel ve güzel mısır mayonez ve peynir karışımına kadar pek çok tat deneyip, sokak dans ve müzik gösterileri arasında günümüze son verdik… Merida Pazar günü sunduğu nimetler ile bizden bir aferin aldı. Artık Küba’ya, devrime devrimsel yaşamaya gitme zamanımız gelmişti… Küba gurmede buluşmak dileği ile özgür ve mutlu kalın…

Herkese harika bir yıl diliyoruz!!

Karayipler de saat 19:30, İstanbul yeni yıla çoktan girdi. Harika bir dolunay var sahilde, yeni yıla bir şişe şampanya ve aydede eşliğinde, ayaklarımıza dalgalar vururken gireceğiz. Herkese harika bir yıl diliyoruz. 2010'dan ve gelecek tüm yıllardan isteyin, her şeyi isteyin. Aklınızdaki, hayal ettiğiniz her şeyi. Bizde işe yaradı, sizde neden yaramasın ki.

sevgiler,

Merida’da kafayı yiyen hava durumu

16 Aralık -20 Aralık 2009

Bir aydır yağmur yüzü görmemiş ve makul sıcağın tadını çıkarak bünyemiz Merida’da ne yazık ki tuhaf hava şartları ile karşılaşmak durumunda kaldı. Sabah 6 gibi geleceğimizi düşündüğümüz terminale 5 te gelince bir saat kadar terminalde oyalanıp internetten kalacak bir yerler baktık, altı gibi çıkarak, bir süre anlamsızca dünyanın en kolay şehrinde-sokaklar birbirlerini dik ve paralel kesiyor ve sokak isimleri 2,4, 6 ve 1,3,5 olarak artıyor- kaybolduktan sonra pansiyonumuzu bulduk, gerekli pazarlıklar yapıldıktan sonra 2 kişi 200 pesoya (16 dolar) banyolu ve kahvaltılı odamıza yerleştik, buraya kadar her şey pek güzeldi. Duşlar yapıldı, 5 gün kalacak olmanın verdiği rehavet ile çanta boşaltıldı ve dışarı çıkıldı.

Merida’da havalar tamamıyla delirmiş durumda!

O da ne, nem ve boğucu bir sıcak. Çok sıcak, ardından şıpır yağmur, ardından çok yağmur. Gayet yazlık kostümlerle dışarı çıkıp donumuza kadar ıslandığımızı gayet rahatlıkla söyleyebilirim.

Merida Yucatan eyaletinin başkenti ve aynı zamanda da en büyük şehri. Yaklaşık 1 milyon kişinin yaşadığı şehirde ilk bakışta pek bir şey yok gibi görülüyor, her ne kadar çok organize çalışan Yucatan belediyesi dergileri, ilanları ve diğer bilumum baslı malzemeleri ile tersini göstermeye çalışsa da.

Ancak şehrin çevresinde gezilecek bir sürü Maya kenti var, bizim niyetimiz ise sadece Chichen Itza’ya gitmek, şehirde yaymak, enerji depolamak ve en önemlisi Merida’da her hafta sonu Cumartesi akşam 19’da başlayıp Pazar akşam 9’a kadar süren şenliklerde dans etmek, milleti izlemek, yemek, içmek ve tekrar içmek. Fiestanın ve Chichen Itza'nın detayları çoook yakında bu adreste.

Zorlu bir yolun ardından Palenque

15 Aralık 2009
Kötü otobüs yolculukları yapıyoruz, ama her birisinin kendine özgü komik ve eğlenceli tarafları da oluyor, Palenque yolculuğu bu yolculukların tepe noktası oldu diyebilirim. Dışarıdan bakışta gayet minübüs görünümlü bir araçla Flores’ten Meksika sınırı Bethel’e doğru yola çıktık. Sabah henüz 5:00, Plan 12 gibi Palenque varmak, derhal bir otobas bileti edinmek, çantaları otobüs civarına bırakmak ve Palenque Antik şehrine gitmek. Sınıra kadar giden yolun tamamen toprak olması nedeniyle minübüsümüz saatte 15 km falan gibi bir hızla gidiyor.

Guatemala, kayıp güzellik, çılgın bir doğa, yalınayak çocuklar, darmadağınık evler, domuzlar, tavuğun her evresi, yol boyu eşlikçimiz. Guatemala’ya bu yol boyu bir kere daha hayran oluyorum ve en az 20 kere daha üzülüyorum bu ülke ve iyi niyetli insanları için.

Sınırda pasaportlarımız ve yanında 5’şer dolareslerimizi sayın Guatemalalı gümrük memuru abiye verdikten sonra, yolumuzun geri kalanına botla devam edeceğimiz söyleniyor. Olar, biniyoruz uzun ince tahta kayığımıza, bu kez kıçtan takmalı motoru olması sebebiyle biraz daha hızlıyız. Nehrin manzarası nefis, tanzuyla birbirimizi dürte dürte varıyoruz Meksika tarafına. Nehrin diğer yanı artık Meksika, minübüsler bile değişiyor, koltuklar rahat, air condition var ama şöförler sevimsiz, nerde o Guatemalalı komik abiler.
Gümrük memuru amigo gene bizim pasaportları algılamakta zorluk çekiyor, eviriyor, çeviriyor, sonunda bir takım kağıtlar eşliğinde geri tutuşturuyor, kağıtlar doldurulup gerekli onayı alıyoruz, yola devam. 10 dakika geçti geçmedi başka bir amigo durduruyor, 15 peso istiyor kelle başı, biz kek turistlerden, antik bir yol içinden geçiyormuşuz, kanatlarımız olmadığı için ödüyoruz mecburen, minibüsteki Meksikalılar bittabi ki ödemiyorlar.

Bir iki asker araması derken nihayet 2 gibi Palenque’deyiz ve dünyanın en hızlı sırt çantalı çifti de biz olmalıyız. Alis’in tavşanı içimden kaçmışcasına önce otobüs durağına varılıyor, bileti al, çantayı ver, sandviç al ve nihayet Palenque giden bir minibüsün içinden, elimde sandviçimle sırıtıyorum.

Palenque’de de aynı nakarat önce antik kentin yolu için bir miktar pesos, sonra da kente giriş için bir miktar daha. (önce 25 sonra 51 pesos)
Palenque yaratan Mayalar, diğerlerinin tanrıları olmalı, Tikal’de cangıla aşık olan ben bu defa kente aşık oluyorum. Bu yol boyu bakalım ne kadar çok mavi boncuk dağıtacağım. Palenque bir mimari şaheserler bütünü, piramitlerin içlerine kadar gezebilme özgürlüğünün sunulmuş olmasının da bunda büyük bir etkisi olduğu kesin. Burada da arka planda orman var, ancak eserler bir bütün olarak ormanın hemen yanı başında duruyor ve ulaşmak için ormanın içinden geçilmesi gerekmiyor. Bir kaç parça ağaçlar arasında gizli o kadar.

Gezi boyunca, arka fonda aşırı yüksek desibelden maymun çığlıkları, bu gürültüye bu adamlar herhalde çiftleşiyorlar diye düşündük, rehber amigolardan biri küçük ama çok gürültücüdürler diye olaya açıklı getirdi, gerçi aynı amigo çekik kızları gezdirdiği için tapınağın alınlığındaki figürü de bu da Buda diye anlatıyordu, aynı oturma şekline sahip figürü Chichen Itza’da da gördük pek Budist bir tarafı yoktu ya neyse-

İrili ufaklı tapınaklar arasında koşuşturmayla geçen iki buçuk saatin sonunda(antik kent 16:45’te kapanıyordu ve ben herrr şeyi görmek istiyordum) yorgun ama ağzı kulaklarında yolcular olarak otobüsümüzü beklemek üzere Palengue şehrine geri döndük.

Kısaca Flores

14 Aralık 2009

Flores, Tikal’e varmak için durakladığımız göl kıyısında kurulmuş minicik bir şehir, sizi dinlendirmek dışında pek bir numarası olmasa da, göle nazır oturup bir şeyler yemek ve eşliğinde illaki bir şeyler içmek için bir hayli ideal, hatta o kadar ideal ki ertesi sabaha Palenque gitmek üzere aldığımız bileti değiştirsek mi acaba şeklinde şeytanca dürttü bile bizi, ama planımıza sadık kalarak, Flores’i de hafızamızda bizi mutlu kılan şehirlerden birisi olarak hapsettik.

Tikal'e doğru...

14 Aralık 2009
Antigua’dan sonra planımız ülkenin kuzeyine doğru ilerleyerek Tikal ve beraberinde paket olarak verdikleri Flores’i görmek olduğundan (Tikal’e ulaşım sadece Flores’ten yapılmakta) Antigua’da öncelikli işimiz bizi hedefimize ulaştıracak bileti edinmek oldu. Birkaç farklı acente gezip kendimizce en ucuz bileti edinmiş olsak da, Guatemala City’deki asıl acentaya varınca makul miktarlarda komisyon ödemiş olduğumuz ortaya çıktı. Ancak bizim otobüs yeterli yolcu sayısına ulaşamayıp bir önceki lüks otobüste ekstra yer kalmasından ötürü şirket bizi de ilk otobüse alınca bu komisyon farkı da kendiliğinden yok olmuş oldu. Gezinin başından beri böyle bir şans açıklığına sahibiz, neyse ki de aradaki savurganlıklar bir şekilde kendi kendilerini yok ediyorlar.

Guatemala City’den akşam 9 da kalkan araç, sabah 6 gibi Flores’e vardı. Guetemala ve diğer tüm otobüsler hakkında daha ayrıntılı bilgileri ekstra bir otobüs başlığı altında anlatmak istediğimden bu kısmı es geçip, derhal Tikal’e geçiyorum.

Cangılın çığlığı, Tikal!

Guatemala’nın en önemli Maya kenti olan Tikal, uzun yıllar boyunca orman tarafından kamufle edilip bilinmezliğini koruduktan sonra keşfediliyor ve sayın arkeologlar- bu gezi süresince rehberler arkeologlardan hep bu şekilde bahsediyordu, acaba işime geri mi dönüp orta Amerika da bir kazıya mı katılsam diye düşünmedim değil- tarafından hakkındaki gizli efsaneler açığa çıkarılmaya başlıyor. Tüm tarihi bilgi internet ortamında mevcut olduğundan bu kısma pek girmeyeceğim. Bknz

Antik dünyalar arasında hızlı bir program yapmış olduğumuzdan -şöyle ki Antigua’dan-gece otobüsü ile sabah Tikal, Tikal’i ziyaret, Tikal’den sabahın körü otobüsü ile öğlen Palenque, Palenque ziyaret, Palenque’den gece otobüsü ile sabah Merida’ya varış ve yayış şeklinde- Tikal’de gün doğumunu izleyemedik.

Tikal için iki öneri var, gün doğumuna gidin ve rehber alın, biz ikisini de yapmadık. Sonuçtan da son derece memnunuz. Cangılın ortasında bir şehirden söz ediyorum, hangi saatte giderseniz gidin, sabahın erken saatleri çok daha iyi tabii ki, ormanın çığlığı size eşlik ediyor, ağaçların altında güneşi görmeden yürüyorsunuz, zaman zaman biraz ürkütücü olsa da tuhaf bir deneyim, ormanın bir parçası olmak gibi, orda doğmuş hep orda yaşamış, her nefes alıp verişiniz de ormandan bir parça da sizinle nefes alır gibi. Hışırdayan yapraklar ve yerlere saçılmış meyvemsi şeyler maymunların izi. Başınızı yukarı kaldırıp gözlerinizi hışırdayan noktaya sabitledikten birkaç saniye sonra işte bir maymun, sonra bir tane daha, çok hızlılar, o dalda yok diğerinde, şimdi öbürüne geçti. Eveeett, maymunlu fotoğraflar flu çıkmış.

Piramitler ve diğer Maya yapıları için de söylenecek pek çok şey var belki ancak benim için Tikal önce ormanın içinde, tam kalbinde olduğumu hissetmek, doğanın bu kadar yakınında olmanın verdiği mutluluk oldu.

Tikal’i gördüğümüz diğer Maya kentlerinden ayıran, bu kadar gizemli ve sizi şehrin bir parçası haline getiren nokta, bunu Teothicuan, Palenque ve Chichen Itza’yı da gezmiş biri olarak söylüyorum, ormanın bu kendi halinde derbeder bırakılmış hali. Bir de ziyaretçiler için getirmiş oldukları kolaylıklar ama bunu yaparken kenti kapitalizmin avucuna bırakmayışları. Şöyle açıklayayım, tapınaklar var, gerçekten inanılmaz yüksekler ve bu tapınaklara tırmanabilmeniz için hemen tapınağa bitişik tahta merdivenler yapılmış böylece ne yapıya zarar veriyorsunuz ne de büyüleyici manzaradan uzak kalıyorsunuz. Satıcılar var ama şehrin dışında, içeride dikkatinizi dağıtacak ekstra hiçbir şey yok, taşlar, hayvanlar, ağaçlar ve siz.

Küçük ama feci ısırgan bir karınca tarafından ısırılmış ve parmağım uzunca bir süre zonklamış olsa da Tikal, kelimelerle ifade edemeyeceğim kadar etkileyici, gidilesi ve görülesi bir yer.

Anti-Guatemela, Antigua

Nefis Meksika mercadolarını bırakıp, sınırdan usul usul 7 saatlik yolculuktan sonra Guatemela topraklarına ayak basmayı başardık. Yolun yarattığı sinirsel shuttlemsal ve bitmek bilmeyen meçhula giden yol, ilk başta Guatemela’ya gıcık kapmamıza yol açmıştı.

İlk durağımız bodrumsal lagun beldemiz Panajachel gastronomi adına internasyonal olarak çeşitli ülkelerden oluşan restoranlarıyla bir misyon yüklenmiş ve fakat aynı doğrultuda lezzetten payını alamamıştı international olarak. İlk geceyi Arjantinli hostel arkadaşlarımız ile Oaxaca’dan edindiğimiz brandy eşliğinde bilgi paylaşımılı geçirdik.

Ertesi gün Panajachel’den kaçarcasına bir bota atlayıp, üç cennet günü geçireceğimiz Jaibalito’ya demir attık. Muhteşem doğasının yanında avrupasever kokoş otelimizde, oteli 15 yıl önce sahiplenmiş ve hassas ellerini hergün neutrogenau kremi ile ovalayıp leziz yemekler yaratan Norveçli abi eşliğinde hem gözümüzü hem gönlümüzü hem de mideleri doyurduk. Fusion mutfağın yanı sıra ilk olarak Guatemela kahvesi deneyimledik (hem de efil efil kokusu eşliğinde). Üç gün sonunda jungleda kısılmaktan bıkarak, bir sonraki durağımız olan Antigua’ya ulaşmak için Panajachel’e bot eşliğinde Atitlan gölü üzerinden süzüldük.

Sandığımızın aksine Panajachel ilk gün göründüğünden farklı olarak bu ikinci sefer duraklamamızda kakao ve çikolatası ile fethetti gönlümüzü. Öğlen saatlerinde bir güzel taco yiyip, Guatemela has birası olan Gallo biralarımızı da sizler için bir güzel içtik…(tabi hava sıcak hararet ne de olsa).

Bir sonraki durağımız olan Antigua’ya varılması için bir 7 saat daha gerekliliğinden-arada verilen chici durağından ötürü, yoksa yol 3 saatcik- sabahın 8’inde shuttleladık. İlk önce Chichicastanengo pazarında umduğumuzu bulamayıp, aç olarak Antigua minibüsümüze bindirildik. Kadıköy Bostancı arasındaki 3 saatlik minibüs yolculuğumuz akşam saatlerinde Antigua’da sonlandı.

Gelelim bu Guatemela’nın Avrupamsı, hiçte Guatemela olmayan küçük şirin kentine… Gördüklerimiz bizim olsun, yediğimiz içtiğimiz de bizim olsun Antigua’da…

Nefis sabah kahvaltıları; Guatemala kahvesi, enfes omletimiz, tacolara sürmeye kıyamadığımız yağımız, krema ve fasülye ezmemiz ve yerel meyvelerimiz daha ne isteriz?

Akşam dövme yaptırmış olmaktan çok mutlu olarak ilk görüşte yuh be Antigua dedirten Kore lokantasında adını söyleyemeyeceğim ama resimden sizlerin şıp diye anlayacağınız 50 quetzal (8 quetzal=1 dolares) ederindeki ucuz ve fakat çok lezzetli yemeğimizi yedik. (sizler için tabii).

Uzun metnin kısası Antigua, nefis Guetamala kahvesine doyacağınız, çeşitli lezzetler tadacağınız, her köşesi ile sizi şaşırtan, gece yaşantılı pırıl pırıl bir şehir…

Eee ne demişler bir fincan Guatemela kahvesinin 6 aylık yolculuğumuzda hatırı var… Darısı başınıza.