Lima’da ne yapılır?

03-08 Şubat 2010
Bu sabah itibarı ile Lima’dan ayrılıyoruz. 3 diye planlayıp, Peru sınırından itibaren bize eşlik eden çöl manzarası nedeniyle derhal gitmeliyiz buralardan ruh hali ile geldiğimiz Lima’da 5. akşamımızı tamamlamak üzereyiz. Anlayacağını z her türlü negatif etkenine rağmen sevdik bu şehri.

Lima, Güney Amerika’nın o şehre mutlaka gitmelisiniz denilen, o güzel şehirlerinden biri kesinlikle değil. Bir kere yapış yapış bir havası ve yakıcı bir güneşi var, trafiği berbat, şehrin büyük bir kısmında evler çirkin, kalabalık ve kocaman. Ama bütün bunların yanı sıra canlı ve hayat dolu. Yaşıyor ve sizi de kendisine eşlik ettiriyor.

Lima’da şayet isterseniz görülecek çok şey var, şehre şöyle bir bakıp geçebilirsiniz ya da bu görülebilecek bilumum aktivite peşinde koşturabilirsiniz-bizim gibi-

Madde madde sıralayacak olursak,

-Miraflores’te kalınılsın, kendileri şehrin eğlenceli ve okyanusa nazır kısmı olmakta. Yürümek ve tepeden sahili kesmek için güzel parkların yanı sıra Pasifik manzaralı yeme,içme, alışveriş ve turist informasyon imkanı sunan Larcomar burada.

- İnka öncesi döneme ait kültürler, özellikle Mochica ya da Mocha, Chancay ve Nazca meğerse daha ilgi çekiciymiş, ama bize yıllardır aman da inka canım da inka diye kendileri yutturulmaktaymış, bu erken kültürleri yerinde izlemek için adresleri veriyorum.

1-Pachacamac, şehrin hemen dışında İnka öncesi inanç merkezi, turla gidilmesi tavsiye olunur, zira yürümek için fazla büyük.

2-Huaca Pucllane, Miraflores’e bir hayli yakın, taksi ile gidilmesi tavsiye olunur, İngilizce rehberli tur yapılıyor, her şey kerpiç ve halen görülebilir durumda, neden acaba? Zira Lima’ya nerdeyse hiç yağmur yağmıyor. (En son 1970’lerde hatırlanabilen bir yağmur görülmüş)

3-Museo Larco ve Antrolopoloji Müzesi, az vakit varsa sadece Larco, Larco bizdeki Rahmi koç’un Lima versiyonu, arkeolojiye pek meraklı, biriktiriyor, topluyor ve müze açıyor. Rahmi Bey’den farkı kendisi aynı zamanda kazıyor da (ne kadar sağlıklı şartlarda çalıştığını bilemiyoruz, ancak müzenin depo kısmında sergilenen eserler muhtemelen on binlerce)

-Tarihi şehir, diğer koloniyel kentlerden büyük bir farklılık göstermiyor, Plaza de Armas biraz daha derli toplu ve şık sadece. Ancak burada yer alan San Francisco kilisesini gezmekte faide var. Kilisenin hemen altında 25 bin kadar müridin ebedi seyahatlerine çekildikleri mezarları ve bir kısmının bilumum kemiğini görmek olası, bir hayli ilginç.

-Paragliding en popüler aktivite. Siz bizim gibi şüpheci davranmayıp, uçuran kişilerin şu an uçmak için en doğru zaman dedikleri esnada bu işi gerçekleştirirseniz, sahile konmak durumunda da kalmazsınız.

- El sanatları için pek doğru bir adres değil, Ekvator’da her şey çok daha kaliteli, gerçi burada da daha ucuza bir şeyler bulmak mümkün, en büyük el sanatı pazarları da Miraflores’te.

-Parque de la Reserva denilen park, sıcak Lima havasına birebir. Guiness rekorlar kitabına geçen bu dünyanın en büyük çeşmeli parkına akşamüstüne doğru gidip, suların içinde kendini kaybetmiş, bilumum yaştaki insanı izledikten sonra havanın kararması ile başlayan ışıklı su şovlar gayet ilgi çekici. (özellikle ufaklıkların suyun altındaki eğlencelerini seyretmenizi öneririz)

Bir de trafikle ilgili bir not eklemek istiyorum. Lima trafiği korkunç, herkes her yerden dönüp, diğerinin önüne ani bir şekilde geçebiliyor, kimsenin kimseye en ufak bir saygısı yok. Ancak bu adamların trafikte gösterdikleri performansı İstanbul’da iki şoför birbirine yapsa muhtemelen her ikisi de araçlarından iner, tabancalarını çeker ve ilk kurşunu atan hapse diğeri de mezara giderdi. Buradaysa sadece bir korna, karşılıklı gülümseme ve herkes yoluna devam ediyor.

Latin Amerika’da anladık ki burada insanlar birbirlerinden ve hayattan nefret etmiyorlar, her türlü zor şarta rağmen.

Alışageldiği üzere uzuuun bir otobas yolculuğu daha yaparak Lima’ya varmış bulunuyoruz. Lima hiç yağmur yağmayan bir şehirmiş. Muhtemelen Peru’nun tüm sahil şeridi aynı dertten muzdarip, zira yol boyu ki, yaklaşık 8 saat falan manzaramız sadece çöldü.

Lima’da yanarken

Bu çöl sıcağını pek kavrayamayan ben de hayatımın ilk güneş yanığı durumunu Lima sokaklarında turlarken deneyimlemiş oldum. Aman diyorum Lima’da sokağa çıkılacaksa çok faktör korumasız asla adım bile atılmasın.

Cuenca ve Ekvator’a dair son notlar

Cuenca Ekvator’un güneyinde, bizce gayet mini mini bir şehir olsa da, Ekvatorlular tarafından 3. büyük şehirleri olarak anılmakta. Bu şehrin alamet-i farikası tamamen nereden baktığınıza ve sattığınıza bağlı olarak değişiyor. Şehir tanıtım katalogları şehirde kesişen ve dört bir yana dağılan nehirlerden ilham alarak “4 nehrin buluşma noktası” şeklinde basit bir önermeyi allayıp pullamışlar, şimdilik revaçtaki anlatımları bu.

Ekvatorda alışageldiğimiz üzere burada birbirinden şık, kocaman, görkemli kiliseler mevcut. Kiliseleri ve eski binaları ile uzun süre önce UNESCO kültür mirasına girmişler zaten. Ve genel olarak turistleri çeken kısım da hep bu UNESCO adı oluyor. Yoksa güneye doğru ilerlerken, beklenilmesi gereken asıl şehir burası değil, Ekvator’un en büyük ve yoldan görebildiğimiz kadarı ile en pis şehri Guyaquil.

Bizim geliş nedenimizse ne nehirler ne de kiliseler, bizim amacımızPanama Şapkalarını yerinde incelemek. Ekvator’un en meşhur aksesuarı Panama Şapkalarının asıl merkezi Cuenca deniliyordu, bakalım öyle mi gerçekten diye yerinde kontrol edeceğiz

Bu Panama Şapkası denen şeyin klasik versiyonu beyaz ve etrafında siyah bir şerit şeklinde iken Cuenca’da bu işin cılkı çıkmış ve pembeden yeşile kadar onlarca tonda ve geniş kenarlıdan tas şekline kadar onlarca modelde şapka üretmeye başlamışlar. Şayet şapka almak istiyorsanız en ideal adres Panama Şapka Müzesi adı altında göstermelik bir atölyenin yanındaki büyük satış ofisi. Başka bir iki şapkacı daha var ama onlarda fiyatlara uzaktan bakmak dahi pek olası değil. Bir de tabi atölyelerinde şapka yapıp, kimseyle muhatap olmayan amcalar var ki, onları zaten baştan elemek gerekiyor.

Karnaval sonunda

Cuenca’da ilk otobüs üstünden şehir turumuzu yaparken karnavalcılara denk geldik. Bu karnavalın dini formatlı ve mini mini bir versiyon olduğu düşünülürse gerçek karnaval hakikaten çılgın olmalı, bakalım biz hangi şehirde denk geleceğiz. Rio değil, ne yazık ki.

Ekvator’da yemek, Amazon’da doymak (Amazon deneyimi YUCA)

Quito’da restoransal bir gezi yapmadığımız, Carlos’un evini 10 gün kadar işgal edip marketsel stoğumuzu tüketiğimiz için gurme bölümünde yemek adına yazılacak önemli bir ayrıntı yoktu. Her şey yemek değil içecek ve meyve de anlatılabilir diyenler için Ekvator bir Batido (süt ve ne dilersen dile tropikal meyve karışımlı ferahlatıcı içecek) merkezi.

Genelde Kolombiya meyve dokusuna sahip olan Ekvator hepimizin çocukluğundan hatırlayacağı ‘chikita muz’ muz, muz ve muzzzzzzzz tarlaları ile ayrışıyor. Muzu artık daha ne yapacaklarını bilemeyen Ekvatorlular, size değişik muz seçenekleri ile muzlu rüyalar sunuyorlar. Muzu seven tarantulalar ise iştah kapatıcı olarak kullanılmakta.

Daha fazla M,U ve Z harflerini ziyan etmemek için hemen Amazon Mucizesine geçiyorum…

Amazon ve Yuca ziyafeti

Amazon turumuzda börtü ve böcek görüp iştahımızın kesildiğini düşünenler yazının bundan sonraki bölümünü okumayabilirler.

AMA sanıldığının aksine amazonlarda geçirdiğimiz 5 gün boyunca tattığımız her öğün, bu muhteşem vahşi bir o kadar da iştah açan doğanın bize sunduğu bir mucize idi.

Peki ne idi içerik?

Mum ışığında (ekoloji sebebi ile) yenilen akşam yemekleri, kahvaltılarda sunulan çeşit çeşit taze meyve suları, ormanda dolaşmaktan guruldayan midelerimiz için susturucu etkili öğlen yemekleri… üstelik naif bir sunumla ki biz hiç doğanın ortasında bunu beklemezken.

Amazonlarda balık, et ve tavuk yanında tanıştığımız, yer elması patates arası bir lezzete sahip sonrasında yerli bir teyzenin bize öğlen yemeğinde adım adım yapılışını gösterip hayretlere gark ettirdiği muhteşem bitki yuca… işte varmak istediğim nokta…

Resimli bilgiden de detaylı olarak görüleceği üzere yucayı pişirmek gayet zahmetli bir iş. Sanıldığının aksine yuca bir sebze değil, bir ağacın birden fazla kökü. Kökler soyulduktan sonra yuca ister haşlanıp közde yapılsın ister rendelenip elenip saçta yufka kıvamında ana yemeklere eşlik etsin isterse rendesi bekletilip fermente edilip ağır bir içki elde edilsin şaşkınlığınız yine de sona ermiyor. Bir ağaç kökünden bu kadar çeşit ama ama amazon dedirtiyor insana…

Gelelim resimlerin açıklamasına;

Önce carttttt diye kesiliyor agaç gövdesi ve dalları ile ilgilenilmiyor, sonra yakmak ve kullanılmak üzere dikkat dağıtmayacak bir yere istifleniyor.

Sonrasında güçlü çok yerel amazonsal teyze haşırt diye kökleri topraktan çıkarıveriyor. Artık yuca adını verdiğimiz kökler kabuklarından ayrılmaya hazır.

El birliği ile patatesten hayli büyük ağaç kabuklu uzunsal yucalar soyuluyor ve beyaz olarak çıplak kalıyor.

Ardından oval leğen büyüklüğündeki rendede yucalar, insan üstü bir çabayla rendeleniyor.

Ortaya çıkan rende silsilesi, ağaç kabuklarından örülmüş sık sık canı çıksına boca ediliyor, Elde çamaşır sıkma işlemine benzer üstün bir çaba ile yucaların suyunu çıkartıyor yerel amazonsal teyze.

Daha başına neler geleceğinden bi haber olan yuca , bir tencere üzerindeki gayet primitif eleğe alınıyor. İmece usulü elenip un ve ufak ediliyor.

Bunu gören amazonsal teyze amazonsal ocağını ateşe verip alevlerin üzerindeki saç tepsiyi kızdırıyor.

Bu duruma çok kızan saç tepsi kızgınlığını bizlere bildirip acilen yucanın üzerine serilmesini emrediyor.

Ununu çoktan elemiş belli bir yaşa gelmiş amazonsal teyze el çabukluğu ile unu saça yayıp yuca yufkasını pişiriyor. Bu da yetmiyor güler yüzü ile birden fazla yuca yapıp bizleri amazona karşı mahçup ediyor…

Geç de olsa bir Kolombiya kahvesinin hatırı var…

Öncelikle Kolombiya gurmenin bu kadar gecikmesinden dolayı özür dileyip, meraklılarına Kolombiya tatlarının selamlarını söyleyip başlayalım çalakaşık gurmemize…

Kolombiya denilince akla gelen iki şey; kahve ve kokain olsa gerek. Biz daha ilk adımımızla kahveleri höpürdetmeye başladık. Kahveni n efsanesinin ciddiliği ve koyuluğu tam yerinde ve demindeydi. Kahve fanatikleri için ben yine de Guatemala kahvesini öneririm. Kokain bulamadığımız için bu deneyimden bahsetmenin manasızlığını takiben (zaten aramadık), restoranlarında çok vakit geçirmediğimiz Bogota’nın, marketinden etinden ve sütünden faydalandığımızı belirtmek isterim.

Market alışverişi sırasında karşılaştığımız ve bununla yetinmeyip haşır ve de neşir olduğumuz tropik meyvelere gelince; guanabana, mamoncillo, uchuva, feijoa, maracuya, tomate de arbol, borojo ve tamarindo rafta gördüklerimizden bazıları… Acıkan ve guruldaması durmayan midelerimizi susturmak için aşina olduğumuz papaya ve bir takım etsel ekmeksel Türksel (operatör değil!) alışverişimizi yapıp, marketten koşarak uzaklaştık.

Bir gece Bogotalı arkadaşlarımız ile gittiğimiz devası restoranda Kolombiya cevichesi deneyip şeker patatesini biralarımıza katık ettik. Bu nefis gecede yemek kadar sunumun önemini bir kez daha anımsamış olduk (hiçbir detay sıradan değildi, şişede gelen biraların üzerine kağıttan kalpler iliştirilmişti).
O güzel gecenin sabahı, Bogotalı ev sahiplerimizin ailesinin güzel evinde yerel bir Kolombiya kahvaltısı yaptık. Kahvaltıda buralıların her sabah tükettiği ekmekli çorba (paparaya benzer) ve ardından santafereno adındaki nefis sıcak çikolata ile midelerimizi onurlandırdık. Kahvaltı hezeyanı bahçeye sıçrayıp evin annesinin bize ikram ettiği karışık meyveli asitli ve votkalı içki ile doruğa ulaştı.

Kolombiya’daki ikinci durağımız olan Cali şehrinde ise sevgili Kolombiyalı hemşerilerimizin bayramsal ve tatilsel aktivitesi yüzünden boş Cali sokaklarında rastladığımız ilk restoranda Churrasco (barbekümsel et ve patates kızartması) deneyimledik.

Bir sonraki durağımız olan Popayan’a ulaşmanın verdiği haklı gurur ve guruldayan midelerimizle yerleştiğimiz hostelin karşısındaki küçük lokantada, lezzeti mekandan çok daha büyük balık çorbası ile paellaya benzer karides ve deniz hububatlı arrozumuzu(pilavın spanikçesi) afiyetle yedik. Üzerine el yapımı limonatalarımızı yudumladık.

Her gün papaz pilav yemez prensibi ile bütçeden kısarak kendimizi sokak yemekçilerine verdik. Tahmin edeceğiniz üzere burada da başka bir şenliğe denk gelip, türlü sokak hububatını deneyimledik. Bunlardan en cazibelisi bir salatalık büyüklüğündeki sosis barbeküsü ve bundan sonra patates cipsinin tahtına geçecek olan ham muz cipsi idi…

Ekvatorda buluşmak ve acıkmak dileği ile yemeksiz ve aşksız kalmayın…

Amazonlar da 5 büyük gün.

25-30 Ocak 2010

Bu seyahatte anladım ki, ne kadar uzağa gidersek o kadar içime doğru yol alıyorum. Doğa ile ne kadar haşır neşir olursak da sorularıma o kadar rahat yanıt buluyorum. Amazonlarda geçen bu 5 gün bu açıdan da hayatımın en doğru hareketlerinden oldu diyebilirim.

Quito’dan otobüsle 8 saatlik bir yolculukla Lago Agria şehir merkezine ulaştıktan sonra turdan birileri gelip bizi aldı ve yarı cip yarı kamyonet kılıklı bir araçla 2 saat kadar daha yol aldıktan sonra Amazon’un kollarından Lago Agria’nın nehirsel kısmına vardık. Buradan sonrasında kara ulaşımı olmadığından kanoya binildi ve normal şartlarda 3-4 saat süren ancak bizimkisinin motoru bozulduğundan 6 saat sürecek olan Amazon yolculuğumuz başlamış oldu. İlk 4 saat Lago Agrio’da yol aldıktan sonra, 2 saat kadar da Guyabeno nehrinde ilerlemeye devam ettik ve bu son iki saatlik süreç karanlıkta gerçekleştiğinden muhtemelen gece avına çıkan timsahçıklarda bize eşlik ettiler. Guyabeno Reserve, Ekvator’daki iki büyük Amazon bölgesinden daha kuzeyede kalanı, Peru sınırı ile dip dibe de denilebilir. Ne yazık ki diğer tüm Amazon bölgeleri gibi bir bölümü petrol çıkarma istasyonları tarafından katledilmekte olsa da halen büyük bir kısmı bakir ve birinci dereceden orman alanı olarak kabul ediliyor. Bu da demek oluyor ki, bu alanda satış amaçlı hayvan ve bitki katliamı yok, petrol rezervi yok, her şey olması gerektiği gibi doğal seyrinde sürüyor. Nehir boyunca inanılmaz sıklıkta ve değişken bir ağaç ordusu görüyorsunuz, bilumum kuş ve böcek tarafından seslendirilen çok sesli bir koro da manzaraya eşlik ediyor.

Guyabeno Reserve’de yaşayan 3 farklı yerli kabile mevcut, Siona, Sekoya ve Quechualar. Bizim kaldığımız Nicky Lodge Quechualara aitti. Guyabeno’ya gelen onlarca farklı tur şirketi var ve bunların büyük kısmı nehrin üst kısımlarında kalıyor, bu bölgeye çalışan ise tek bir tur var. (Qutio’da burayı bulmak için pek çok şirket gezdiğimizi belirtmeme gerek yok sanırım) Dolayısı ile doğayla uyumlu dahi olsa yapılaşma sıfır.

Amazonlarda bir tura gelmek için Ekvatora ulaştıktan sonra zengin olmaya gerek yok. 3 öğün yeme içme, 24 saat rehberlik hizmeti, bilumum aktivite, yağmura karşı panço, çamura karşı balıkçı botu ve kalış ücreti 5 gün için 240 dolar. Yemekler gayet lezzetli ve doyurucu, odalarda yataklarda sineklik mevcut. Panço ve botlar gayet işlevsel.

Kamp alanına gecenin bir vakti vardığımızdan ve ortamda elektrik olmamasından mütevellit ilk anda kendimizi yüzüklerin efendisindeki Frodo gibi hissetsek de, odamıza kavuşup üzerine de leziz bir yemekten sonra keyfimiz tamamen yerine geldi.

Ormanin derinliklerinde

İkinci ve dördüncü gün kahvaltı sonrası, ormanı keşfe çıktık, dört bir yandan fışkıran onlarca ağaç arasında geçen 3 er saatlik yolun sonunda aklımda kalanları; ateş karıncaları tarafından ölümüne korunan ve temiz ağaç olarak anılan ağaçlar, su geçirmez yüzeyleri sayesinde tabak gibi kullanabilen yapraklar, ortada kalan ağacı öldürmek pahasına onu sararak yükselen killer tree(katil ağaç), etrafından hiçbir minik bitkinin yaşamasına izin vermeyen bir toksin saçan başka bir tür ağaç, dikine büyüyen yabani avokadolar, topraktaki mineraller tek bir köke yetmediği için onlarca kökü ile yere tutunan palmiyeler ve ucu bucağı görünmeyen yağmur ormanlarının en eski ağacı olan-adını hatırlamadığım-ağaç olarak sayabilirim.

Yağmur ormanları dünyadaki diğer ormanların aksine, ağaçların en hızlı biçimde büyüdükleri alanlar. Ancak ağaçların hepsi birbirinden faklı bir yöntem izliyor, kimi enerjisini bir an önce büyümek/uzamak için kullanıyor, kimi köklerini güçlendiriyor ve tüm ormanı kökleri ile sarıyor, bir başkası derisini bir yılan gibi soyarak yenileniyor, bir diğeri toksik madde üreterek kendisine özel bir alan açıyor. Hepsinin kendine ait bir yolu ve tercihi var. Etraflarını pek takmaksızın, bazen karıncalarla ya da diğer böceklerle işbirliği yaparak yaşıyorlar. Ağaçlara baktıkça, insani tüm hırslar ve kavgaların, diğerleri üzerinden yürüyen hayatlarımızın ne kadar saçma olduğunu biraz daha anladım, aslında gerçek olan bir tek sen varsın. Bunca yıldır süre gelen şehirsel hayatımı da biraz daha doğaya kaydırma isteği depreşti.

Aynı günün akşamüstü bu kez motorsuz kano ile maymun ve kuş gözlemeye gittik. Ormanda olmak hasebiyle hayvanlara saat 4:30 da ağaçta ol denilemediğinden hayvansal açıdan çok verimli geçmese de kuş sesleri ve amazonda bir kanoda süzülmek açısından çok çok doyurucuydu. Kampa geri dönerken sadece Amazonlarda yaşayan pembe ve gri yunusları da bir parça olsun görebildik ki bu da işin bonus kısmı oldu.

Maymun milleti

3.ve 4. gün hayvanları uyanır uyanmaz yakalayabilmek amacıyla sabah 6.15’te kanolarla yola çıkıldı ve bu kez şurada, şurada, şurada ve şurada görebileceğiniz maymunların her biri gruplar halinde coşarken görüldü. Amazonlara gitmezden önce hiç bu kadar maymun meraklısı olduğumu ve iki maymun görünce bu kadar sevineceğimi bilmiyordum, bunu da arada öğrenmiş oldum iyi oldu. Tüm bu süreçler boyunca tansuucuumda kendini fotoğraf makinesine vererek sizler için en güzel anları görüntüledi. Maymunlar gereğinden fazla hareketli yaratıklar olduğundan kendilerini sadece biz görebildik, fotoğraf na mümkün oldu. Resimlerde gözüken evlerine konuk olduğumuz ve gurmede evde gerçekleşen aktivitenin detaylı olarak anlatılacağı ailenin ev hayvanı olarak besledikleri maymun oluyor ama kendisinin tüm akrabaları ormanda ikametlerini sürdürmekte.

Amazon aktivitelerinin bir diğeri de gece yürüyüşü, burada amaç geceleri harekete geçen bilumum iri haşeratı yerinde gözleyebilmek. Bu haşeratların en yoğun olarak görüleni ise tarantulalar. Yürüyüşümüz süresince ve daha sonra odamızda da kendilerine sık sık rastladık. Tarantula, öldürücü olmayan ancak 24 saat süresince acısı devam eden bir zehre sahip ve avını yakalamak için ağ kurmuyor. Bunun yerine kendisi beklemeyi seçiyor, bir nokta belirliyor ve saatlerce kıpırtısız bekliyor, fotoğrafını çekmek için çok ideal bir jungle hayvanı.
3. günün devamında Quchua yerlilerinin köyünü ziyaretin ardından amazonda yüzme molası verdik. Bu arada yerli köyleri de belgeseller de gördüğümüz köyler şeklinde değiller artık, turizmin gelmesi ve gençlerin ilkokuldan sonra şehirde okula gitmelerinden ötürü büyük ölçüde değişim göstermişler, yalnızca ormanın çok diplerinde ve çok küçük sayıda ve turistik bir aktivitenin na mümkün olduğu bölgelerde belgesel tipi yerli yaşamı sürdürülüyormuş. Yüzme kısmına geri dönecek olursam, başta bir kısım nazlansak da bir daha ne zaman amazonda üstelik de pembe yunuslar eşliğinde yüzeceğiz diyerek attık kendimizi kahverengi sulara-amazon tabanındaki materyalleri taşımasından ötürü kahverengi bir renge sahip- sudan çıktıktan sonra rehberimiz yunusların yanı sıra piranhalarında bizlerle birlikte yüzdüğünü belirterek hepimizi tebrik etti. Biz de kendisine teşekkürlerimizi sunduk bu değerli bilgiden ötürü.

4. günün akşamüstü aktivitesi piranha avı oldu. Birer çubuğun ucuna takılı iğnelere dana ya da balık eti iliştirilerek suya sarkıttığımız oltamsılara pek çok farklı noktada farklı piranhalar gelerek etleri kaptılar ancak kendileri oltaya kapılma konusunda aynı yardımseverliği göstermediler. Ben 2 kere yukarıya kadar çekmeyi başarsam da her seferinde bir şekilde iğneden kurtuldu manyak hayvanlar. Sonunda piranha olmayan bir balık tuttum onu da piranhalara yem olarak kullandık. Tekne ahalisi tarafından tutulmayı başarılan yegane piranha aracılığı ile dişlerini görme şerefine erdiğimiz hayvan daha sonra doğal hayatı koruma zinciri adına suya geri bırakıldı.

5. gün sabahı aynı kano aracılığı ile ancak bu kez motor tamir edildiği için 4 saatlik bir yolculuk sonucu Lago Agrio’ya geri döndük. Ordan 2, 5 saat sonra şehir merkezine ve oradan da 16 saatlik bir otobüs yolculuğu ile Guayaquil’e geldik. Amacımız Cuenca’ya varmak olduğundan Guayaquil’den de bu kez 4,5 saat süren yeni bir yolculukla, koca koca dağlar aşarak toplamda 30 saatlik bir yolculuk sonucu hedefe varıldı. Cuenca’yı da sanırım Lima’ya varınca anlatacağım. Bana şimdilik müsaade.

Nihayet, Ekvator’dan bildiriyorum.

14-24 Ocak 2010

Uzun bir süredir yazamıyor oluşumuzun nedeni Quito. Daha doğrusu bu şehirde içinde bulunduğumuz durum. Seyahatin kendisi henüz meyvedeki vitamin boyutundayken mutlaka en azından bir parça olsun İspanyolca öğrenmemiz gerektiğini düşünüyor ancak herhangi bir icraata geçmiş değildik. Sonra yola çıktık, baktık ki konuşamasak da herkesle çat pat kafa göz yara yara anlaşıyoruz, İspanyolca da artık bir başka bahara moduna girmiştik ki, Quito’ya umduğumuzdan 2 gün önce vardık. Üstelik Couch Surfing’den beleşe kalacak rahat bir evimiz de olmuştu, bu da hostel parası cebimizde kalıyor demek olunca şeytan bir kere daha dürttü ve kendimizi bir anda Qutio sokaklarında İspanyolca kursu ararken bulduk. Quito İspanyolca öğrenmek isteyenler tarafından güney Amerika’da ilk tercih edilen yer. Onlarca kurs var ve birebir özel derslerin saati 4-5 dolardan başlıyor. Bir müddet dolandıktan sonra biz de 5 gün toplam 25 saatlik bir kursa kendimizi kayıt ettirmeyi becerdik ve bundan itibaren de günümüzün yarıya kadar kısmı sevgili kursumuzda geçmeye başladı, eşek kadar olmamızdan kelli bir parça da bilinçlendiğimizden öğlenden sonraları da mümkün mertebede eve erken dönüp ders çalıştık. İspanyolca durumumuz ise primitifliğini halen sürdürmekte. Bu arada param yok ama gelsem de İspanyolca öğrensem derseniz Quito’da bol bol İngilizce bilen gönüllü çalışacak eleman arıyorlar.

Ekvatorun başkenti Qutio dünyanın ortasında bir şehir. Dağların arasında ve denizden yüksekliği 2850 metrecik. Rehber kitaba göre kıtanın ikinci yüksek şehri, ilki Bolivya’nın başkenti La Paz. İspanyolca öğretmenin yanı sıra Quito’nun iki büyük olayı var. Birincisi, belli bir yaşın üzerindekilerin Barış Manço’dan hatırlayacağı üzere dünyanın orta noktasında oluşu, yani bir tarafı Kuzey Yarımküre, diğer yanı ise Güney yarımküreye değen Mitat del Mundo noktası.

Peki hangisi gerçekten dünyanın ortası

Mitat del Mundo burada asıl dünyanın orta yeri benim diyen bir takım tartışmaları da beraberinde getirmiş. Bir adet süper turistik, devasa anıtlı ekvator orta yeri var bir de, vaktiyle İnkaların henüz ne GPS ne benzer bir alet edevata sahip iken belirledikleri bu Mitat’ın 200 metre kuzeyinde kalan asıl Mitat del Mundo var. Bütün bu ikisine de, yalan asıl dünyanın orta yeri benim diyen bir de 3. nokta var ki, biz oraya kadar gidemedik, dolayısı ile eeen asıl olduğunu iddia eden noktaya dair izlenimimiz ne yazık ki yok.

İlk yer-resmi olan-, gayet güzel kotarılmış, afili büyükçe bir park, orta yerinde anıt var, anıtın orta yerinden boylu boyunca bir çizgi geçiyor böylece bir ayağınız bir yarım kürede diğeri diğer yarım kürede neşeli fotoğraflar çektirebiliyorsunuz. Parkın içinde bir sürü ıvır zıvır satan dükkân, restoran, cafe vsnin yanı sıra bir de orta alanda eğlence bölümü yapılmış, yerli kostümleri içinde ancak muhtemelen sadece dansçı olan abi ve ablalar bu alanda yerel danslar eşliğinde gelenleri eğlendiriyor. Parkın son numarası da Ekvator’un en büyük 3 şehri olan Cuenca , Guayaquil ve Quito’nun maketsel olarak sergilendiği müzemsel alanlar. Özellikle Quito’yu görünce çook etkileceksiniz demişlerdi, bir oda da dev bir maket görerek biz çok acaip etkilenmiş değiliz ama güzeldi.

Mitat del Mundo’ya gitmeden pek sevgili kaptanımız Barış, bize bilumum denizci geleneklerinden bahsetmişti. Ortada birden fazla dünyanın ortası olunca kafamız karışsa da İnkalar tarafından belirlenen Mitat del Mundo’da geleneklere uygun olarak hem birbirimizi bir parça ıslattık, hem de birer bira tokuşturduk, saçımızı falan kesmedik ama negatif elektrikleri iki kıta arasında bölüştürmüş ve tamamen pozitif olmuş olduk herhalde di mi Barış?

İnkaların Mitat del Mundo’su birinciye oranla çok daha primitif bir yapı, girişte bilumum kaktüslerin içinden geçerek alana ulaşıyorsunuz ve hemen size bir rehber veriyorlar ki, ekvatorsal deneyleri ifa edebilesiniz. Bir yarım kürede daha güçlü iken diğerinde daha güçsüz olduğunuz – gerçi ben her iki kıtada alt edilebilir çıktım-, yumurtayı bir çivi üzerinde dik durdurmayı denediğiniz-eğer becerirseniz yumurta durdurabilen diye bir diploma veriyorlar- ve en dikkat çeken aktivite olarak suyun her iki yarım kürede farklı yönlerden aktığı deneyleri gerçekleştiriyorsunuz. Suyun iki farklı açıda döndüğü deney dışında diğerleri biraz saçma gelse de, eğlenceli vakti geçirtiyor. Bu müzenin asıl güzel tarafı ise yerli kabileler hakkında detaylı bilgi vermesi, yerlilerin yaşadıkları evlerin birebir kopyalarını gezip, kafa kesme gibi geleneklere dair detaylı çizimler ve dev anakondalar görmek mümkün. Amazonlara gitmeden anakonda görmek şahane oluyor, herkese tavsiye ederim.
3. bizim gitmemiş olduğumuz en asıl Mitat del Mundo benim diyen müze, bu iki müzeye de son derece karşı hele ki bu deneyleri falan tamamen uydurmasyon buluyor, ancak onların tezleri hususunda bilgimiz yok. Bir başka bilgi ise en asıl orta nokta çizgisinin Galapagos adalarından geçtiği.

Valla onlar kendi aralarında tartışsalar da biz kendimizi her iki yarım küreye de aynı anda ayak basmış kabul ediyoruz artık.

Kiliseler şehri

Gelelim Quito’nun ikinci olayına, kiliseleri. Kiliseleri ve eski şehri ile UNESCO tarafından dünya kültür mirasına dahil edilen bir kent Quito. Bizdeki Sultanahmet ‘e karşılık gelebilecek eski şehir de adım başı devasa bir kilise yer alıyor. Ve genel olarak tüm kiliselerin içi oldukça etkileyici. Bu da Güney Amerika’da çok sık rastlanan bir durum değil, zira genelde kiliselerin dışları ne kadar süslü olsa da içleri vaktiyle İspanyollar tarafından boşaltıldığından pek havalı değiller. Quito’nun en gurur duyduğu ve içinde fotoğraf çekmeyi yasak ettiği dolayısı ile içini gösteremediğimiz Jesus ve arkadaşları kilisesinin içinin tamamı ile altın olduğunu söylüyorlar. İçeriden bakınca da gayet altın gözüküyor pırıl pırıl ama koca kıtayı yiyip bitiren İspanyollar o altınları nasıl bırakmışlar benim pek aklım almadı, altın havası verilmiş boya falan da olabilir.

Genel olarak kurs-ev-kurs civarı takıldığımızdan, eski şehir bölümüne hafta sonu geldik ve tam yürürken ansızın bir Türkçe ses çalındı kulağımıza. Bir Türk çift daha. İzmir’den Venezuela’ya ordan da Qutio’ya gelmişler ancak geri kalan 3 hafta da nereye gidecekleri konusunda kafaları biraz karışıktı. Biz artık deneyimli olduğumuzdan kendilerine bir sürü öneri sunup daha da kafalarını karıştırdık ama 2 ay sonra ikinci kez bir Türkle karşılaşmak pek hoş oldu.

Dr Jekyll ve Mr. Hyde

Quito’da herhangi bir şehirde en uzun kalma rekorumuzu da kırarak 1o gün kaldık. Ve diğer şehirlerin aksine 2 ay sonra bir de gece turu yaptık. Evinde kaldığımız Carlos ile birlikte şehrin Beyoğlu’su olarak adlandırabileceğimiz Mariscal’e gittiğimizde gerçekten çok şaşırdığımız söylemek durumundayım, zira etraf onlarca bar, cafe, gece kulübü, restoran ve insan doluydu. Gerçekten de mini bir Beyoğlu denilebilir. İşin tabi bizim açımızdan en enteresan kısmı, sevgili İspanyolca kursumuz bu alanda olduğunda nher gün buradan defalarca geçmemize karşın bu mekanların hiçbirini fark etmiş değildik. Meğerse Quito’da Dr Jekyll ve Mr Hyde bir durum hakimmiş. Gündüz gayet emekli amca tadında görünen bu kısım geceleri bir anda şov girl havasına bürünüyormuş. Etrafta Ekvatorlu kadar turistin de yer aldığı bölgede epeyce bir takılıp çılgın Ekvator gecesini gördükten sonra Carlos’u bir disko kapısında bırakarak eve geri döndük.

Quito’da tüm bunların yanı sıra kendimize bir de Amazon turu satın aldık. Şimdi 5 günlüğüne börtü, böcük görmeye amazonlara gidiyoruz, görüşmek üzere.